Reklamı Kapat

Popülist İslamcılık-III

31 Mart Vakası öncesi 1907 yılında Paris’te toplanan Jön Türkler Kongresi’nde Abdülhamit Han’ın hal edilmesi kararı alınmıştır. Sultan Abdülhamit’in 23 Haziran 1908’de II. Meşrutiyet’i ilan etmesi ve 17 Aralık 1908’de Kânun-i Esasî’yi tekrar yürürlüğe koyarak Meclis-i Mebûsân’ı toplaması bu meşum hadisenin gerçekleşmesini önlemeye yönelikti. Ancak eş zamanlı olarak Avusturya-Macaristan’ın Bosna Hersek’i işgali (5 Ekim 1908), Bulgaristan’ın bağımsızlığını ilan etmesi, Girit’in Yunanistan ile birleşmesi, Meclis-i Mebûsân seçimlerinde Rum, Arap, Arnavut, Ermeni, Slav ve Musevi unsurların Osmanlı Devleti’nin bütünlüğüne yönelik faaliyetleri, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin örgütlenmesi gibi sebepler 31 Mart Vakası’nı hazırlayan sebeplerdi.

İttihad-ı Muhammedî Cemiyeti lideri Derviş Vahdeti’nin Volkan gazetesindeki yazıları, Ermenilerin Adana’da çıkan ayaklanmada Türkleri katletmesi gibi sebepler de bunun üzerine eklenince günlerce süren kargaşa başlamış, Selanik’ten çıkan Hareket Ordusu’nun İstanbul’a gelerek ayaklanmaları bastırarak Abdülhamit Han’ı tahtan indirilmesine kadar uzanmıştır.

Sultan Abdülhamit’in başıbozuk bir topluluğun başlattığı ve İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin organize ettiği bu hadiselere bakışı “Müslüman kanı dökülmemesi” şeklinde tezahür etmiştir.

Sultan Abdülhamit, emrindeki I. Ordu ile Hareket Ordusu’nu dağıtmayı teklif etmişlerse de kabul etmemiştir. 27 Nisan 1909’da Meclis-i Mebusan’da Sultan Abdülhamit Han’ın hal edilmesi kararı çıkartılmıştır.

İslam Halifesi ve Osmanlı Sultanı Abdülhamit’in hal’ini tebliğe “Selanik Milletvekili Yahudi Emanuel Karaso, Senatör Ermeni Aram, Draç Milletvekili Arnavut Esad Toptani Paşa ve Senatör Bahriye Feriki (Koramiral) Gürcü Arif Hikmet Paşa” görevlendirilmiştir. Bunlardan hiçbirinin Türk olmaması 31 Mart Vakası ve sonrasında yaşananlar hakkındaki karanlık teşkilatı göstermeye kâfidir.

Sultan Abdülhamit’e karşı muhalefet eden dönemin filozof ve şairlerinden Rıza Tevfik, Sultan Abdülhamit’in Ruhaniyetinden İstimdat adlı şiirinde Abdülhamit’in hal’ini şöyle dile getirmiştir:

“Tarihler ismini andığı zaman,

Sana hak verecek, hey koca sultan;

Bizdik utanmadan iftira atan,

Asrın en siyasî padişahına!”

Volkan gazetesinin 104’üncü sayısında (14 Nisan 1909) Vahdetî imzalı açık mektupta II. Abdülhamit’i İttihatçıların bulunmadığı tarafsız bir kabine kurmaya davet edilmesi, halkı ve askeri tahrik ettiği gerekçesiyle Derviş Vahdetî 25 Mayıs 1909’da tutuklandı. Derviş Vahdetî ile birlikte on iki arkadaşı 31 Mart Vakası’na sebebiyet verdiği gerekçe gösterilerek 19 Temmuz 1909’da idam edildi.

Aslında 31 Mart Vakası’nda İttihat ve Terakki Cemiyeti baş aktör olmakla birlikte, Ahrar Fırkası (Prens Sabahattin ve Sadrazam Kamil Paşa), askerlerin hoşnutsuzluğu, partiler arasındaki çekişmeler, liberaller, muhalif basın ve İttihad-ı Muhammedî Fırkası ve Başkanı Derviş Vahdetî’nin ayrı ayrı katkısı vardır. Ancak en çok zararı Derviş Vahdetî görmüştür.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Siyami Akyel - Mesaj Gönder



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Asgari ücret 2 bin 825 TL oldu! Zamdan memnun musunuz?