Lâle Der ki…

Şehir ve medeniyet nişânelerini, Lâle Der ki… isimli kitabında, ince bir duyarlıkla kaleme almış, yazar Kâmil Büyüker.

Kitabında zarif medeniyetimize,geçmişin güzelliğine, kadim şehre aitilginç konulara değinmiş.

Meğer taa 11. yüzyıldaki Kutadgu Bilig de bile geçmektedir, bizim narinliklerimizden, “diş kirası”.

Davet edilen misafire hediye vermeyi yeryüzünde kaç millet başarmıştır?

Yazarın sürükleyici anlatımında;ayakkabının tarihi serüvende isminin başmak, çarık, nalın, çedik, potin, kundura olduğunu öğrenmekteyiz.

Na’l-i resûl, peygamberimizin ayakkabısı.

Sahaf  ve sahaflığa dair olan bölüm harikûlade bilgiler içermekte,”Eski sahaf ustalarının çok belirgin bir özelliği vardı;kitabı o konunun ilgilisine satmayı tercih ederlerdi. Hoca ve talebelere kredi açar ve kolaylıklar sağlarlardı”.

Yazar, kapı tokmaklarının zarif lisanını da aktarmış: “…Kimi kapı ana tokmaklarının altında ikinci bir tokmağın yer almasıdır. Burada da ince bir ayrıntı gizlidir. Zira işitilen büyük tokmağın sesi ise erkek misafir, eğer küçük tokmağın sesi ise bayan misafir geldiği anlaşılır.Kapı tokmağının iki halkasının kurdele ile sıkı sıkı bağlı olması evde kimsenin olmadığına delalet ederdi.Gevşek bağlanması hane sahibinin yakın zamanda döneceğini,tek halka bağlanması ise evde birilerinin olduğunun işaretiydi.”

Kitap kapaklarında saklı bir medeniyetin şifrelerini çözerken,kitap cildinin atasının Uygurlar olduğunu öğreniyoruz.Ki ilk cilt örneklerine 7. Yüzyılda Karahoço kazılarında rastlanmıştır.Fatih,sarayda ilk Nakkaşhaneyi kurmuş,oğlu 2.Bayezid de, sarayın ilk Mücellidhanesini açmıştır.Cilt çeşitleri oldukça zengindir;deri,şemseli,zilbahar cilt,yekşâh cilt,zerdûz cilt,çârkûşecilt şeklinde devam eder”.

Nakkaş, müzehhip, mücellit; hayatımızdan çıkıp gittiler.

Osmanlının bitip tükenmez zarafetinin o denli çok kanıtı vardır ki,bunlardan biri de lâledir, rivayete göre 1108 çeşit renkte üretilmiştir. Sultan İbrahim zamanında “Çiçekçibaşılık” makamı ihdas edilir. Sultan 4. Mehmed’de “Çiçek Akademisi” kurar.Dini önderler Ebussud Efendi ve Aziz Mahmud Hüdayi bir çiçek sever ve lâle dostu olarak nam salar.Mehmet Aşki Efendi, Lalezâr isimli kitabında lâlelere olan aşkını anlatır.

İlgilisi için Mürekkep yalamak, Paranın tarihi, Okçuluk, Saat, Seccadeler, Nişantaşı, Mahalle mektepleri, Hırka-i Saadet, Ölü şehirler, Mezarlıklar, Mahyalar, Ahilik gibi başka bölümlerde de enteresan bilgiler bulunmakta.

Kitabın, suyu sanata dönüştüren medeniyet bölümü, insan ruhuna çok iyi gelmekte. Çeşme mimarisi ile zarafetini taçlandıran Osmanlı da, bir de su tiryakiliği vardı, buna G. Nerval de İstanbul ziyaretinde şahit olmuş ve eserinde değinmiştir.Ki bu tiryakilik, şehrin kalan eski kuşağında halen devam etmektedir.

Bir başka iç açıcı köşe, kuşevleri.

Ruhunuza bir geçmiş zaman senfonisi dinletmek, isterseniz; Süleymaniye, Bâli Paşa,Tokat Ulu Camii Kuş Köşkleri’ni gidip görünüz.İstanbul Yeni Camii, Üsküdar Ayazma Camii, Niğde Kığılı Camii, Amasya Sultan Bayazıt Camii, Hayrabolu Çorumî Mustafa Efendi Camii, Amcazade Hüseyin Paşa Mektebi, Vezneciler Ragıp Paşa Mektebi, Ayasofya’da 1. Mahmut Mektebi, Zeyrek’te Şeb Sefa Hatun Mektebi’ndeki Kuş Sarayları’nı çocuklarınıza gösteriniz.

Bir kitabın satırları gibidir şehrin sokakları.

Geziniz, gittikçe eski zarafetini yitiren o mahalleleri ve eserleri.

Fakat Kâmil Büyüker gibi şehir ve medeniyet sevdalılarının büyük bir emekle hazırladıkları eserleri okuyarak geziniz.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mine Alpay Gün - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Covid-19 aşısı bulunursa yaptırır mısınız?