Reklamı Kapat

Tevhit okumaları-5-

TEVHİDİN ÇEŞİTLERİ:

Zat’ta Tevhit: Allah’ın, zat-ı ilahisine benzeyen bir ortaktan münezzeh olması, mülkünde ortağı bulunmaması, cevher ve arazdan mürekkep olmaması ve bölünmeyi kabul etmemesi demektir. “Vacibülvücut”tur.

Sıfatta Tevhit (Tevhit İlmi): Sıfatlarında bir olması, sıfatlarının hiçbir mahlûkatın sıfatına benzememesidir. (Muhalefetüllilhavadis.)

Fiilde Tevhit (Tevhidi Rububiyet/Tevhidi Halıkiyyet): Yaratmanın sadece Allah’a ait olduğu, onun dışındakilerin adi birer sebep olduğuna inanmak. O (c.c.) Yaratan, rızk veren, dirilten, öldüren, yöneten, izni olmadan hiçbir şeyin olamayacağına inanmaktır. (La faile illallah.)

Tevhidi İradi (Tevhidi Ameli/Tevhidi Mabudiyet/Tevhidi Ulûhiyet): Zatından başka ibadete ve tapınmaya layık bir zat kabul etmemek, ibadette/kullukta ona şerik koşmamaktır.

Zat, sıfat ve fiilde tevhit konuları inançla ilgili hakikatler iken, tevhidi iradi ise doğrudan doğruya amele yönelik bir keyfiyet, tevhit inancının ibadet yönüyle aksiyona dönüşmesidir. Kalpte tevhit inancı olmayınca Allah katında hiçbir amel sahih ve makbul olmaz.

A. Yaşar Hoca Ef. “Akait Sohbetleri, İtikat Dersleri”:

“Tevhidin hem “lâ”sını, hem de “illâ”sını bilmeliyiz.”  “İman ile birlikte iman karşıtı inanç ve fikirleri de bilmek farzdır.”

“Esmai hüsna, tevhit ağacının dalları gibidir.” “Esma i hüsnayi tevhid kalıbı içinde tefekkür etmeliyiz: La rabbe illahu, La rabbe illallah, La malike illallah, La mabude, La veliyye, La vazıa illallah gibi...”

İmanın sıhhat şartları: İmanın, İslam’ın, ibadetlerin rükünlerinin ve şartlarının yedi sıhhat şartı vardır:

*İlim (bil ki), *Yakîn (şüphesiz, kesin kanaat), *İhlâs, *Sıdk (doğruluk), *Muhabbet (sevgi), *İnkıyâd (boyun eğme), *Kabul/razı olma.

Tevhit ilminin önemini kavrayıp, her meselenin inancımıza uygun olup, olmadığını araştıralım. Hayatımızı tevhit inancına göre tanzim edelim. Doğruları kimden gelirse kabul, yanlışları da en sevdiğimizden gelse de reddedelim.

“Kulluğu bilmeliyiz ki, yapabilelim. Efendimiz (S.A.V.) Mekke’ de on üç yıl “tevhit” ilmi, tebliği, eğitimi ile meşgul olmuştur. Öteki farzlardan önce tevhit tahsili yaptırmıştır. Kulluk için kelime-i tevhidin anlamını öğrenip, kalbimizle tasdik, dilimizle ikrar ve hayatımızla da ispat etmeliyiz (uygulama). Kelime-i şehadet getirene “tafsili, tahkiki iman” farzdır. “Amentü”, tevhidin içindedir. Nelere, nasıl inanacağımızı, Nelere neden hayır “lâ” diyeceğimizi bilmeliyiz. Ayet (Muhammed/19) bu nedenle “bil!” emriyle başlamıştır.

Kendi heves ve isteklerimize de Allah’tan başkalarının isteklerine de “lâ” hayır demeliyiz. Bütün heva ve isteklere “lâ” dedikten sonra “illallah” deriz. Bu nedenle batılın tümüyle reddedilip, hayır (lâ) denmesi gerekir. Bunu demeden, Allah’ın dinine girilemez. Önce “lâ” diyeceğiz: Hz. Ali (r.a.), Efendimize gelerek: “Ya Resulullah, bana imanı tarif eder misin, Müslüman olmayı bana öğretir misin?” der. Resulullah: “Ya Ali! önce bir “lâ” de bakayım, der. Hz.Ali “neye “lâ” diyeyim?”der. Resulullah (s.a.v): “Babaların, atalarının taptıkları putlara, sahip oldukları düşüncelere “lâ” demelisin.”Bunu bir gece düşüneyim, müsaadenizle” der. Düşünmeden kalbe akide yerleşmez. Ertesi gün gelir ve iman eder.

Bütün iman ve İslam şartlarının temeli “lâ/hayır” ve “illâ” “evettir.”

İmanın baki kalmasının şartları: Gaybe iman, gaybı ancak Allah-u Teala’nın bildiğine inanmak, helallerini helal bilmek, haramları haram bilmek, Allah-u Teala’nın azabından/imanla gitmekten emin olmayıp korkmak (havf), rahmetinden ümit kesmemek. Ayrıca; Allah-u Teala’nın sevdiklerine düşman olmak, düşmanlarını sevmek, yalan yere velilik taslamak imansız gitmenin nedenlerindendir. (H. Şaban Ef.).

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Bahaddin Elçi - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Covid-19 aşısı bulunursa yaptırır mısınız?