Reklamı Kapat

Dinde reformun tenkidinde Hasib Es-Samarrâi’nin rolü

Hasib es-Samarrâi, 1940 yılında Sammar’da doğdu. Bağdat Üniversitesi’ni bitirdikten sonra Mısır’da Ezher Üniversitesi’nde doktorasını tamamlamış (1970, özellikle son iki yüz yıldır baş gösteren dinde reform fitnesine karşı başkaldırmış önemli bir âlimdir.

Hasib es-Samarrâi, dinde reform fitnesini sezmiş, bu konudaki çalışmalarıyla ön plana çıkmıştır. Özellikle Cemaleddin Efgani’nin görüşlerini tenkidinden dolayı ademe mahkûm edilmeye çalışılmıştır. Rahmetli Ali Nar Hocamız kendisi dil eğitimi için Irak’ta bulunduğu sırada bilinçli yok saymayı tesbit etmiştir. Hocamız bunun sebebi hakkında şunları söylemektedir:

“Dinde Reform, gerek Dinleri Birleştirme (Dinler Arası Diyalog yoluyla) fitnelerinin baş aktörü onun şâkirtleri ve bizdeki oralardaki mukallitleri her fırsatta bu ve benzerlerini yok göstermeye çalışmışlardır.
19. asır başında ilk teşhisi koyan “Mezhepsizlik dinsizliğe köprüdür” diyen Muhammed Zâhid el-Kevseri’den başlayan mücâdele, hemen aynı asırda bu menfi ağacın beline baltayı vuran Yusuf bin İsmail en-Nebhâni, sonra Said Ramazan el-Buti, Ahmed Halepli, Ahmed İzzuddin el-Beyanuni, M.Muhammed el-Huseyn (Mısırlı) ve bu babda unutturulmalara hedef olmuştur. Türkiyeli Ahmet Davudoğlu vb”.
Yine Ali Nar Hocamızın tespitine göre Hasib es-Samarrâi, dinde reformculara en kesin darbeyi vuranların başındadır. Cemaleddin Efgani-Muhammed Abduh ve Reşid Rıza yani CEMAR mezhebinin sacayağını tepelemiştir. Bunu hem de dünyaca ünlü ve İslâm ilim merkezlerinin başı El-Ezher Üniversitesi’nde “Cemar”cıların mekânında başarmıştır. Çünkü vaktiyle Muhammed Abduh, Ezher Üniversitesi’nde öğretim üyesi ve Mısır’ın müftüsü idi. Mısır’da mezhepsizliği, daha sonra da diyalog fitnesini, Efgani ve şâkirtleri yerleştirmiştir. İşte Samarralı Hasib, bu ortamda “Reşit Rıza ve Tefsirciliği” başlığı altında doktora tezi hazırlamış ve başarıyla tamamlamıştır.

Samarrâi’nin söz konusu tezi, Ezher Üniversitesi Usuliddin Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Muhammed Ebu Şehbe, Prof. Dr. A.İbrahim Osman ve Prof. Dr. M.Es-Seyyid Neda’nın riyasetinde tartışılmış, Samarraî heyete ikna edici cevaplar vermiştir. Ebu Şehbe, bu çalışmanın üstün, başarılı ama Efgani’yi aşırı tenkid ettiğini belirtmiş ancak tezde, Reşid Rıza’nın Faiz ve Teaddüd-i Zevcâd konularındaki görüşlerine ikna edici tenkidler getirmiş ve üstün dereceyle doktorası tasdik edilmiştir.

Bu tezi Ali Nar Hoca “Dini Modernizmin Üç Şövalyesi” adıyla Arapçadan çevirerek yayınlamıştır (Bedir Yayınevi, 1998). Kitap hakkında en kıymetli bilgiler şüphesiz Ali Nar Hocamıza aittir. Hem Samarrâi’yi tanıması, hem eseri Türkçeye çevirmesi hem de dinde reform ve Cemaleddin Efgani konusundaki tespitleri önemlidir. Ali Nar Hocamız Samarrâi ve kitabı hakkında şunları söylemektedir: “Dr. Hasib Es-Samarraî bu kitabında, eskilerin pek dikkat etmediği ince meseleleri de almıştı: Efgani’nin Reformculuğu, Masonluğu, İngiliz ajanlığı, Hilâfet düşmanlığı; Misyonerlerin etkisiyle İslâm’ı yerecek kadar vahşileşmesi… Biz diyoruz ki; ‘Dini Modernizm’in Üç Şövalyesi’ adıyla yaptığımız çeviri dikkatle okunursa, Hasib Es-Samarrâi’nin akide ve ilimdeki ciddiyeti ve tabii CEMAR mezhebinin izleyicilerinin de din ve ilim yoksunluğu kavranacaktır”.

Samarrâi’nin eserinin hocamız tarafından çevrilmesinden sonra son devrin büyük İslâm/Ehl-i Sünnet âlimlerinden Ahmed Davudoğlu Hoca, kitaba takdim yazmıştır. Davudoğlu Hocamız, kitabın önemine vurgu yaparak şunları söylemektedir: “…Muhterem Müslüman, iki elin kanda olsa bile, mutlaka bu kitabı çok ciddi ve dikkatli okumalısın: Çünkü burada Bağdatlı genç ilim adamı; sonra asırda İslâm’a ve onun sahih/Sünni yoluna musallat olan üç menfi kişinin kimliğini ve işlediği cürmü ehliyetle anlatıyor ve Müslüman’ı uyarıyor…”

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Siyami Akyel - Mesaj Gönder



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Covid-19 aşısı bulunursa yaptırır mısınız?