Reklamı Kapat

Duyar yargısı

İki hafta önce duyar sosyolojisi olarak isimlendirdiğimiz yazıda duyar kasmakla toplumsal hassasiyetlere dikkat çekmenin farkına değinmiştik. Sorunun bizzat kendisine odaklanan ve çözüme yönelik gösterilen hassasiyetlerin olumlu olduğunu, buna karşın sorunun failine, onun etnik kökenine, dini ve mezhepsel farklılığına, mensup olduğu toplumsal kesime ve cinsiyetine odaklanan ve buradan bir tatmine ulaşan duyarın olumsuz olacağını ifade etmiştik. Duyar kasmak kavramını tam da buraya yerleştirmiştik.

Bu hafta meselenin biraz daha özeline doğru ilerlediğimizde gösterilen bu hassasiyetin sosyal medya üzerindeki etkisinin nereye vardığını değerlendirmemiz gerekecek. Çünkü suça karşı gösterilen hassasiyetlerin tatmine dönüşmesi için gerekli olan cezanın icrasıdır. Bu sağlanamadığı durumlarda karşımıza çıkan görüntüyü duyar yargısı olarak tanımlayabiliriz.

Son zamanlarda ‘sosyal medya kullanan herkesin malumu olduğu gibi’ sosyal medya ortamı adalet dağıtım merkezi gibi hareket ediyor. Her gün bir mağdura dönük vahvahların arkasından olayın faili olduğu iddia edilen şahıslar için sosyal medya baskısıyla yargısal sürecin hızlandırıldığına şahitlik ediyoruz. Bu sorunu birkaç pencereden değerlendirmek mümkün.

Adalet sisteminin en büyük sorunlarından birisi hukukun üstünlüğünün bertaraf edilmesi ise bir diğeri de kanun devleti olarak adaletin göz ardı edilmesidir. Hukukun üstünlüğünü yok eden ortamı yönetim gücünün yargısal güce karşı galebe çalmasında görebiliriz. Bundan dolayı yargısal sonuçların kamusal bütünlüğe değil, kamplaşmış vicdanların bir kesimine etki ettiğini görüyoruz. “Hak etti” ya da “yalnız değildir” duruşları aslında bu kamplaşmanın bir göstergesidir.

İnsanları sosyal medya üzerinden duyarlı kılan ve yargısal süreci de bu duyar içerisinde değerlendiren vasat, suçların bu kamplaşma içerisinde cezasız kalması ya da orantısız ceza ile geçiştirilme ihtimalidir. Yönetimsel gücün hukuka üstün gelme ihtimalinin farkında olanlar için sosyal medya bir seslenme, itiraz ve kabullenememe olarak karşımızda duruyor. Duyar yargısının sosyal medya gibi bir alanda kendini göstermesi de haklı-haksız, doğru-yanlış ayrımının gözetilmesini engelliyor.

Duyar sosyolojisinin sonuçlarından birisi de yargısal sonuçların gösterilen hassasiyetlere göre şekillenmesidir. Kanun devletinin ortaya çıkardığı yasal boşluklar, eksiklikler ya da kamusal tepkiyi teskin edemeyecek hukuki metinler duyar yargısının temel sebepleridir. Mevcut hukuki yapıda suçla ceza arasındaki yelpazenin fazla olması kamusal vicdanların tatmin olmasını engelliyor. Bu da hassasiyetlerin bir süre sonra yargıya müdahale edecek şekilde şiddetlenmesini doğuruyor.

Cezadan tatmin olmamayı sadece hınçla ya da intikam duygusuyla açıklayamayız. Bunun en büyük sebebi yukarıda da ifade ettiğimiz gibi suç ve cezanın orantısız olmasıdır. İster yönetimin gücünün hukukun üstüne çıkmasıyla olsun ister kanunların eksikliğinden kaynaklanıyor olsun cezada tatmin olmadığı sürece duyar sosyolojisi duyar yargısını doğuracaktır. Falanca tutuklansın ya da filanca serbest kalsın gibi çağrılar hem ideolojik kamplaşmanın hem de vicdanların mutmain olmamasının bir sonucu olarak günümüzde dillendiriliyor.

Hukukun kamusal vicdanı temsil etmesini sağlamadıkça ya da yasalarla vicdanları birbirine yaklaştırmadıkça bu sorunun çözüme kavuşması mümkün değildir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Muhammet Esiroğlu - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.

01

Serkan - Allah razı olsun Allah’a emanet olun inşallah

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 27 Eylül 12:58


Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Covid-19 aşısı bulunursa yaptırır mısınız?