Reklamı Kapat

Ahmet Hamdi Akseki ve görüşleri

Ahmet Hamdi Akseki, 1887 yılında Akseki’de doğdu. Babası Mahmud Efendi’dir. İlk dini bilgilerini babasından öğrendi. Ödemiş’te bir süre tahsiline devam ettikten sonra İstanbul’da Daru’l-fünûn Ulûm-i Aliye-i Diniye’yi, Daru’l-hilafet’il Âliye’yi, Medreset’ül Mütehassısı’nı birincilikle bitirdi.


Ahmet Hamdi Akseki, hocası İsmail Hakkı Bey’in tavassutuyla, Heybeliada Mekteb-i Bahriye-i Şâhane Akaid-i Dini’ye muallimliğine tayin edildi. Burada okuttuğu dersler, “Dini Dersler” adı ile üç cilt olarak Sebilürreşad Kütüphanesi tarafından bastırıldı. Heybeliada’daki görevine ek olarak Aksaray Pertevniyal Valide Sultan Camii Şerifi Kürsi Şeyhliği’ne tayin oldu. İstanbul’daki medreselerde müderrislik yaptı.
Sebilürreşad, Selamet, Mahfil, Yeşilay, İslam-Türk Ansiklopedisi gibi dergilerde yazılar yazdı. Balkan Savaşı öncesi Sebilürreşad dergisinin muhabiri olarak Bulgaristan’a gitti, oradan mektuplar yazdı.
Milli Mücadele’ye destek olmak için görevini bırakarak Ankara’ya geldi. 1923’de Daru’l-hilafeleri ıslah etti. Bir ara Diyanet âzâsı Rıfat Börekçi’nin yardımcılığını yaptı. 1947 yılında Diyanet İşleri Başkanı seçildi. Akseki böylece Diyanet’in üçüncü başkanı oluyordu.


Son dönem İslam âlimlerinden Diyanet İşleri Başkanlığı yapmış olan Ahmet Hamdi Akseki, ehl-i sünnet inancına sahipti. Saltanat, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerini görüp yaşadı. “İslâm Dini” adıyla itikad, ibadet ve ahlak konularını ele aldığı kitabı özellikle Cumhuriyet’in ilk yıllarında halkın dinini öğrenmesi konusundaki açığı kapattı. “Ve’l-asr Suresi’nin Tefsiri, Peygamberimiz Hz. Muhammed ve Müslümanlık, Bir Misyonerle Muhâsebe, Gazâli’nin Ruh Nazariyesi, Bulgaristan Mektupları, İslâm’da İktisad ve Tasarruf, Bilinmesi Elzem Hakikatler, Yeni Hutbelerim, İslâm Fıtrî, Tabii ve Umumi Bir Dindir, İman ve İrade Kudreti, Garânik Meselesi veya Hâtemü’l-Enbiyâ Hakkında Çirkin Bir İsnadın Reddiyesi, Tâcü’l-arûs Tercümesi, İslâm’da Ahlakın Mahiyeti, Medeni Dünyanın Dine Dönüşü, İrade-i Cüziyye, Yavrularımıza Din Dersleri, Akaid-i İslâmîye, İbn-i Sinâ Felsefesi, Namaz Sûrelerinin Türkçe Terceme ve Tefsiri” gibi onlarca eser kaleme aldı.


Ahmet Hamdi Akseki, Diyanet İşleri Başkanlığı görevini sürdürdüğü günlerde, 9 Ocak 1951 tarihinde vefat etti.


Ahmet Hamdi Akseki’nin talebelik yıllarında Reşit Rıza’nın “Mezâhibin Telfîki ve İslâm’ın Bir Noktaya Cemʿi” kitabını tercüme etmiştir. Ancak ehl-i sünnete aykırı bu kitabın tercümesinden pişmanlık duyduğunu talebeleri rivayet etmektedir. Bir gün Ali Nar Hocamız ve Enver Baytan Hocamızın hazır bulunduğu bir ortamda bu konu gündeme geldi. Rahmetli Enver Baytan Hoca kendisi ve Oflu Hacı Dursun Efendi’nin Ahmet Hamdi Akseki’nin “Mezheplerin Telfiki” adlı eseri tercümesinden dolayı pişmanlık duyduğunu kendilerine anlattığından bahsetmişti.


Kaldı ki, Akseki’nin ehl-i sünnet inancına sahip bir mü’min olduğu yazdığı eserlerden de anlaşılmaktadır. İslam Dini adlı kitabında son zamanlarda ortaya atılan ehl-i sünnet dışı söylemlere cevap verdiği görülür. “Kim Lâ ilâhe illâllah derse cennete gider” hadis-i şerifini istismar ederek Peygambere iman etmeden de cennete gidilebileceğini iddia eden yerli oryantalistlere cevap niteliğinde olan bu eseri kıymetlidir. Akseki, “İslâm akidesinin esaslarının hepsi ‘Lâ ilâhe illâllah Muhammedü’n Resûlullah’ kelâmında toplanmıştır” dedikten sonra “Lâilâhe illâ’llâh, Muhammedü’n Resûlullâh’ cümlesi kısa olmakla beraber, itikat esaslarının hepsini kapsar.

Bundan dolayıdır ki, Peygamberimiz: ‘Lâ ilâhe illâ’llâh… diyen cennete girdi, cennete girmeyi hak etti’ buyurmuştur… O’nun Peygamber olduğunu tasdik, söylediklerinin hepsini tasdik etmesini gerektirir. Daha ileri giderek diyebiliriz ki: ‘Muhammed’ün-Resûlullâh’ demek Allah’a, peygamberlere, meleklere ve diğer esaslara iman etmeyi içerir. Muhammed Aleyhi’s-selâm’ın Peygamberliğini candan kabul eden bir adam, O’nun haber verdiği her şeye iman etmiş demektir. Peygamberlerin güvenilir ve doğru olmalarının vacip, yüksek şereflerini kirletmeyecek insani hallerle muttasıf olmalarının câiz olması da buradan anlaşılır.”

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Siyami Akyel - Mesaj Gönder



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Fındık fiyatları hakkında ne düşünüyorsunuz?