Reklamı Kapat

Bir İslâm Âlimi: Ahmed bin Zeynî Dahlân

İslâm/Ehl-i Sünnet âlimlerinden Ahmed bin Zeynî Dahlân, 1816 yılında Osmanlı topraklarından Mekke-i Mükerreme’de doğmuş, 1886’da Medine-i Münevvere’de vefat etmiştir.

Mekke müftülüğü görevinde bulunan ve “Şeyhü’l-ulema” unvanıyla bilinen Şeyh Dahlân, hayatının son yıllarında çok kıymetli eserler telif etmiş, Harem-i Şerif’te ders vermiş, talebe yetiştirmiştir. Şeyh Dahlân’ın en büyük özelliklerinden birisi de hiç şüphesiz Ehl-i Sünnet savunmasıdır. Osmanlı’nın son dönemine tesadüf eden hayatında Hindistan’da İngiliz misyonerlerinin etkisiyle zuhur eden dinde reform fitneleriyle mücadele etmiştir. Hindistan’daki İngiliz misyonerlerinin faaliyetlerine karşı Rahmetullah el-Hindi’nin (Rahmetullah bin Halilürrahman el-Hindi es-Saharpuri) yazdığı İzharü’l-Hak eseri Şeyh Zeyni Dalhan’ın yönlendirmesiyle yazılmıştır.

Sona doğru Osmanlı devrinde yaşayan Şeyh Dahlân’ın Devlet-i Aliyye-i Osmâniyye hakkında “Hulefa-i Râşidîn devrinden sonra Kur’an ve sünnete en uygun devlet Osmanlı Devleti’dir” sözü önemlidir. Bu söz, Osmanlı şer’i devlet mi sorusuna verilecek en güzel cevaplardan birisidir. Keza batılı tarihçi Arnold J. Toynbee de, “Eflatun’un ideal devletine realitede en fazla yaklaşan Osmanlı Devleti’dir” demiştir.

Şafiî fıkhında büyük bir otorite olan Ahmed bin Zeyni Dahlân Ehl-i Sünnet yolunda geçirdiği ömründe yüzlerce talebe yetiştirmiş, çok kıymetli eserler bırakmıştır.

Şeyh Dahlân’ın, “Ed-durerü’s-seniyye fi’r-reddi ‘ale’l-Vehhabiyye” eseri Vehhabilik konusunda yazılmış önemli bir reddiyedir. Yine “Risâletun fî cevaz et-tevessül” adlı eseri de aynı minvaldedir. Şeyhin, “Risâletun fî ma’na kavlihi Teâlâ, Mâ esâbeke min hasenetin feminallahi ve mâ esâbeke min seyyietin femin nefsike ve beyan er-redd ‘ala kavi el-mu’tezile bi-halk el-ef’al” adlı eseri ise Mutezile mezhebinin Nisa Suresi 79’uncu ayete verdiği mananın reddi ve Ehl-i Sünnet’in görüşünü ihtiva etmektedir.

Eserlerinden bazıları şunlardır: 1- Mecmu ‘yeştemil’ alâ selâse resâil, 2- Şerhü’l-ecurrûmiyye, 3- Menhelü’l-atşan ‘alâ feth er-Rahman fî tecvîdi’l-Kur’ân, 4- Hâşiyetun ‘alâ şerh es-Semerkandiyye, 5- Risâletun fi zikr mâ verede fî va’di’s-salât ve vaîdiha, 6- Mecmu’a müştemil ‘alâ erbaa resâil, 7- El-Ezhar ez-Zeyniyye fî şerh metni’l-El-fiyye, 8- Esne’l-metâlib fî necât Ebî Tâlib, 9- Tarihü’d-düvel el-İslâmiyye bi’l-cedâvil el-mardiyye, 10- Takrîbü’l-usul li-teshîli’1-vusûl li-ma’rifeti’r-Rab ve’r-Resûl, 11- Tenbihü’l-gafilin muhtasar “Minhac el-abidîn”, 12- Hülâsatü’l-kelâm fi beyâni umerâi’l- Beldetu’l-Haram min zemen en-Nebî aleyhissalâtu ve’s-selâm ilâ vaktinâ bi’t-tamam, 13- Ed-durerü’s-seniyye fi’r-reddi ‘ale’l-Vehhabiyye, 14- Risâletun fî cevaz et-tevessül, 15- Risâletun fî keyfiyyeti’l-munazara maa’ş-şiâ ve’r-redd aleyhim, 16- Risâletun fî ma’na kavlihi Teâlâ, “Mâ esâbeke min hasenetin feminallahi ve mâ esâbeke min seyyietin femin nefsike” ve beyan er-redd ‘ala kavi el-Mu’tezile bi-halk el-ef’al, 17- Eisâletun nasr fi zikr vakti salâti’l-asr, 18- Es-sîretu’n-Nebeviyye ve’l-âsâr el-Muhammediyye (s.a.v.), 19- Şerhü’l-Elfiyye ibn Mâlik, 20- Fethu’l-cevad el-Mennan ‘alâ el-akide el-müsemmat bi-feyz er-Rahmân, 21- El-fethu’l-mubîn fî fazâil el-Hulefâi’r- râşidîn ve ehl el-beyt et-tâhirîn, 22- El-fütûhât el-İslâmiyye ba’d mudiy el-fütûhat en-Nebeviyye (s.a.v.), 23- Risale fi’r-redd ‘alâ eş-Şeyh Süleyman Efendi, 24- Hâşiyetun Zubdet el-Fıkh, 25- Risâletun fi’l-isti’ârât, 26- Risâletun müte’allika bi-câ’e Zeyd, 27- Risâletun fi’l-mebniyat, 28- Risâletun teta’allak bi-ru’yet el-mü’minîn Rabbehum yevm el-Kıyame.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Siyami Akyel - Mesaj Gönder



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket EYT konusunda ne düşünüyorsunuz?