Reklamı Kapat

İyiliğin sosyolojisi: Salih amel

Günümüzde genel olarak Müslümanların yaşadığı birçok kriz alanı mevcut. Bunlardan en büyük ve etkili olanı Müslümanlığın ameli hayatta karşılık bulamamasıdır. Bunun sebepleri üzerine düşünmenin önemi, toplumda oluşan olumsuz Müslüman algısında yatmaktadır. Olumsuz algının birçok dış nedenleri olduğu gerçeğini bir kenara not ederek Müslümanlığın ameli hayattaki zafiyetleri üzerinde konuşmaya devam edelim. Bu amaçla dinin ameli karşılığını doğru bir zeminde ele almak, bu krizin sebepleri hakkında bize önemli bilgiler verecektir.

Dini en basit ifadeyle insanın insanla, tolumla, tabiatla ve Allah ile olan ilişkisini düzenler diye tanımlayabiliriz. Din, bu şekilde farklı ilişkilerin oluşturduğu farklı alanların bütününden müteşekkildir. İman, ahlak ve ibadet bu alanların temel çerçevesidir. Bireysel ibadet dediğimiz alan insanın Allah ile olan ilişkisinin bir karşılığıdır. Fakat bir de insanın insanla, toplumla ve tabiatla olan ilişkisi vardır ki, burayı da ahlaki ilkeler düzenler. İman Müslümanlığımızın, ahlak ise Müslüman sorumluluğumuzun temel şartıdır.

Özellikle bireysel ibadetlere gösterilen önceliğin din algımızı şekillendirdiği bir gerçek. Asıl olan ise dini bütüncül olarak hayatımıza taşımamızdır. Bunun için aslında anahtar kavram Kur'an’da da çok defa tekrarlanan salih ameldir. Bu yüzden dindarlığımızın sosyolojik karşılığını anlayabilmemiz için salih amel kavramını biraz daha açmamız gerekiyor.

Salih amel kavramının oluşturduğu ilk çağrışım namaz, oruç, hac gibi ibadetlerdir. Bu algının nasıl oluştuğunu tarihin izinde sürerek belki öğrenebiliriz; ancak bu algı artık bir vaka olarak karşımızda duruyor. Salih amel dediğimiz zaman ortalama bir Müslüman'ın kafasında canlanan hadise bireysel ibadetlerden başkası değildir.

Salih amel, terkip olarak iyi ve güzel işleri ifade etmek için kullanılır. Allah’ın rızasını kazanacak her işi salih amel kavramı içerisinde değerlendirebiliriz. İbadetler alanına hapsolmuş salih amel kavramıyla varacağımız nokra ibadet ve ahlak alanlarının birbirinden kopmasıdır. Günümüzde yaşanan sıkıntının temelini bu ayrım teşkil ediyor.

Sorunun birinci aşaması bu iki alanın birbirinden kopması, ikinci aşaması ibadet alanının öncelenmesi, üçüncü aşaması ise ahlaki alanın dinden bağımsızlaşmasıdır. Böylece şekilsel bir dindarlık ortaya çıkmış ve ahlak Müslümanların hayatından uzaklaşmaya başlamıştır. Müslüman'ın inancı gereği üzerinde taşıması gereken ahlaki olgunluğu herhangi bir insandan farklı olmayacak şekilde sıradanlaşmıştır.

Dini bu şekilde parçalayan bir anlayış birden ortaya çıkmış değildir. Buna neden olan sebeplerin başında değişime istikamet tayin edemeyen ulemanın baskınlığı gelmektedir. Değişimi yönlendiremeyen bu anlayış, sekülerleşmenin tayin ettiği toplumsallığa razı olmak zorunda kalmıştır. Neticede din fertle Allah arasındaki ilişkiyle açıklanmaya başlanmış. Bu da bireysel ibadetlerin dinin bütünü olarak algılanmasına neden olmuştur.

Salih amel kavramını gündeme almamız bunun için önemlidir. Bu kavrama yükleyeceğimiz doğru anlamla, oluşan yanlış algının düzeltilmesi imkânına kavuşabiliriz. Salih ameli bireysel ibadetle değil, toplumsallıkla anlamaya çalışırsak sorunlar daha kolay çözülebilir. Her bir ferdin iyiliği arzulaması ve bu arzuyu amele dönüştürme gayreti salih amelin doğru bir zeminde Müslümanların hayatına yeniden girmesini sağlayacaktır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Muhammet Esiroğlu - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Covid-19 aşısı bulunursa yaptırır mısınız?