Reklamı Kapat

Recai Kutan’dan su raporu (1)

Birkaç gün önce, Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, ‘Türkiye 2023 Zirvesi'ne katıldı ve burada son derece dikkate alınması gereken mesajlar verdi.

Önce bu mesajlara bakalım, ne dedi Bakan Kurum;

“Su kaynaklarımız çok verimli kullanarak, arıtmalarımızdan elde ettiğimiz geri dönüşüm ile kullanma oranlarımızı yüzde 1'den 5'e çıkararak ki şu an itibarı ile baktığınızda kişi başına 1500 metreküp su kullanan bir ülkeyiz ve su fakiriyiz bu anlamda. 2030 yılı versiyonuna baktığımızda istatistiklere göre 1200 metreküpe kullanma suyu oranımız düşecek, düşmek zorunda kalacak ki eğer tedbir almazsak su kıtlığı yaşayamaya başlayacağız. 2050'li yıllarda dünyada su savaşlarının çıkacağı bile öngörülüyor.”

Önemsenmesi gereken cümleler değil mi?

Bu mesajları gazeteler iç sayfalarda gördü nedense! Bir tek Millî Gazete, gazetelerin 1. sayfasından sonra en önemli 2. sayfası olarak kabul edilen arka sayfasına manşet yaptı, bu satırları.

***

Gazeteler ve medya konuya gereken hassasiyeti göstermese de, bundan yıllar önce bu hususa en ince ayrıntısına kadar eğilen, araştıran, inceleyen ve raporlaştıran bir isim vardı; M.Recai Kutan.

Milli Görüş’ün duayen isimlerinden, Milli Görüş lideri ve Refah-Yol Hükümeti Başbakanı Prof. Dr. Necmettin Erbakan Hocamızın yol arkadaşlarından Recai Kutan abimiz, bundan on yıllar önce hazırladığı “Su Raporu"nda esasen konuyu enine boyuna ortaya koyuyor.

Nasıl mı?

Kutan’ın, kendi el yazısı ile kaleme aldığı 22 sayfalık “Su Raporu”, “Ortadoğu Ülkelerinde Su Sıkıntısı ve İhtilaflar” başlığını taşıyor. Rapor, şu giriş cümleleri ile başlıyor;

“Türkiye’den, Ortadoğu ülkelerinin bir kısmı su talebinde bulunmaktadırlar. Bu taleplerin doğru olarak değerlendirilebilmesi için peşinen Türkiye su kaynaklarının incelenmesinde, Türkiye’nin su kaynakları bakımından zengin mi fakir mi bir ülke olduğunun belirlenmesinde zaruret vardır.”

Raporun ayrıntılarına bakalım…

YAĞIŞLAR AÇISINDAN NASIL BİR ÜLKEYİZ?

Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’un, “Su fakiriyiz” tespiti bundan yıllarca önce M.Recai Kutan’ın hazırladığı ‘Su Raporu’nda hem de teferruatlı bir şekilde yer almakta. Şöyle ki;  

“Türkiye üzerine, her yıl ortalama olarak 501 milyar m3 yağmur, kar ve dolu olarak yağış düşmektedir. Bunu 779.500 km2’lik Türkiye alanına bölersek, yıllık ortalama 643 mm yağışa tekabül eder. Yağışlar yıldan yıla ve bölgeden bölgeye çok büyük değişiklikler göstermektedir. Bazı kurak periyotlarda yağış neredeyse yarı yarıya azalmaktadır. Mesela yağışlar Doğu Karadeniz Bölgesi'nde, ortalama yıllık 2000 mm’yi bulurken, Güneydoğu Anadolu’da 300 mm’nin altına düşmektedir. Bu düşen yağışın 186 milyar m3’ü derelerde, çaylarda, akış haline geçmekte, bunun ancak 95 milyar m3’ü kullanılabilmektedir.

Bu 95 milyar m3 su, içme, kullanma ve sanayi maksadıyla, sulamada ve hidroelektrik enerji üretiminde kullanılabilir.”

TÜRKİYE NEDEN SU FAKİRİ BİR ÜLKE!

Recai Bey, yıllar öncesinden esasen bugünleri tarif etmektedir, raporunda;

“Türkiye’nin nüfusu yakın bir gelecekte 80 milyon olacaktır. Bu nüfusun, medeni şartlarda su kullanımı 300 lt/gün/kişi kabulüyle, yıllık içme ve kullanma suyu ihtiyacı 80 milyon*0,300 m3/gün*365=8,8 milyar m3 olmaktadır. Sanayinin artan su ihtiyacı olarak 2 milyar m3/yıl kabul edilirse;

* Sulama suyu ihtiyacı… 102,0 milyar m3,

* İçme ve kullanma suyu ihtiyacı… 8,8 milyar m3,

* Sanayinin su ihtiyacı… 2,0 milyar m3.

Toplam… 112,8 milyar m3 yıllık su ihtiyacı doğmaktadır.”

“Halbuki normal yağışlı bir yılda kullanılabilecek su miktarı ise 95 milyar m3’tür. Yani normal yağışlı bir yılda bile su talebi mevcut suyun bir hayli üstündedir. Kaldı ki, ülkemizde nehirlerin rejimi hiç de düzgün değildir. Kurak periyotlarda talebin yarısını bile karşılamanın imkânı yoktur. Netice olarak, Türkiye su fakiri bir ülkedir.”

KUTAN, YILLAR ÖNCESİNDEN BUGÜNLERİ GÖRDÜ

Recai Kutan, 1952-1969 yılları arasında DSİ’de (Devlet Su İşleri), sırasıyla Malatya DSİ 92. Şube Başmühendisi, Diyarbakır DSİ 10. Bölge Müdürü ve DSİ Genel Müdür Muavini olarak çalıştı. 1996-1997 yıllarında 54. Erbakan Hükümeti’nde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı olarak görev yaptı. Yani, hayatının önemli bir kısmını dağlarda, tarlalarda, ovalarda, toprakta geçiren biri olarak konunun uzmanı.

Türkiye’deki toprak kaynaklarını en iyi bilen bir teknokrat olarak Recai Kutan’ın yıllar öncesinden bugünleri görerek verdiği rakamlara dikkatinizi çekmek isterim;

“Ülkemizde toplam tarım arazisi 28 milyon hektardır. Bunun 25 milyon hektarı sulamaya elverişlidir. Bu sulamaya elverişli 25 milyon hektar arazinin, bugünkü şartlarda ekonomik olarak sulanabilecek miktarı 8,5 milyon hektardır. Bunun 4,1 milyon hektarı mahalli halk sulama sistemleri ve devlet tarafından inşa edilen sulama şebekeleriyle sulanmaktadır.”

“Ekonomik olarak sulanabilen arazinin su ihtiyacı: 8,5 milyon ha*10.000 m3/ha=85 milyon m3’tür. Bugünün ekonomik şartlarında sulanabilecek olan 8,5 milyon hektar arazi, yakın bir gelecekte değişecek olan teknolojik ve ekonomik şartlar sebebiyle en az yüzde 20 artabilir.

Mesela artan nüfusun ihtiyacı olan ürün fiyatları, şimdikinden en az % 3-40 daha fazla artabilir. O ahvalde, halen sulanması ekonomik olmayan bir arazi, sulanabilir hale gelebilir.”

“Bu ahvalde ekonomik olarak sulanabilir arazi miktarı, 8,5 milyon hektar*1.20=10,2 milyon hektar olmaktadır. Bu arazinin su ihtiyacı ise 10,2 milyon hektar*10.000 m3/ha=102 milyar m3 olacaktır.”

***

(Devam edeceğiz… Gelecek yazıda; “Ortadoğu’daki Su Kaynakları Niçin Batı'nın Gündeminde?”

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Adnan Öksüz - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.


Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket EYT konusunda ne düşünüyorsunuz?