Reklamı Kapat

Umut ve imkân

Edebiyat Ortamı dergisinin hemen nerdeyse her sayısında ek olarak verdiği kitaplardan sonuncusu, İsmet Özel üzerine bir çalışma oldu. Çalışmayı gerçekleştiren Sayın Reşit Güngör Kalkan. Öncelikle bu çalışmasından dolayı Kalkan’ı tebrik etmek gerekir. Çalışmasının kaynağı olarak, “2010 yılında Okur Kitaplığı-Metamorfoz Yayınları bünyesinde yayımlanan Ben İsmet Özel, Şair...” olduğunu belirten Kalkan, söz konusu kaynağın “daha dar kapsamlı içeriği”ni oluşturduğunu da ekliyor. Böylece, İsmet Özel ile ilgili daha geniş bilgi edinmek isteyen bir kimsenin verilen kaynağa başvurması isteniyor.

Kalkan, çalışmasında İsmet Özel’in şiirini odağa almış görünüyor ve hayatını ve onun geçirdiği evreleri de, bir bakıma o çerçevede kurup anlatıyor. Bu yöntem bir kişinin, özellikle bir sanatçı ya da şair bir kişinin hayatını, sanatçı kişiliğini temel alarak anlatmak istenildiğinde bir takım imkânlar sunabilir ve dolayısıyla söz konusu kişiliğin daha iyi anlaşılmasını sağlayabilir. Ancak, ele alınan kişinin, sanatçının içinde bulunduğu toplumsal, kültürel, tarihsel ortamın varlığının ve etkilerinin ayrıntılı bir dökümünü de şart koşar. Bu ise, düşünce, kültür, toplum tarihinin hangi yönteme bağlı kalarak yapılması gerektiği sorununa evrilir. Kalkan, bir ölçüde, söz konusu öğeleri işaret etmektedir, ama odak nokta İsmet Özel’in hayatının akışı, tercihleri, seçimleri ve şiirinin gelişim evreleri olduğu için, ister istemez, diğer öğelere geri planda ancak işaret edilmek durumunda kalınmaktadır.

Kuşkusuz, İsmet Özel şiiri, Türk şiirinde bir takım imkânları, anlatım ve biçim yönüyle yenilikleri ifade eden bir şiir olarak değerlendirilebilir. Sanat-edebiyat denildiğinde, öncelikle şiirin hatıra geldiği bir genel anlayış açısından, dikkat çekici bazı özelliklerin şiire kazandırılması, hemen bütün şiir söyleyenler için geçerli sayılması gereken bir nitelik olarak ortada durmaktadır. Örnekleri bir hayli fazladır. Fazla geriye gitmeden, Necip Fazıl’dan Cahit Sıtkı’ya, Orhan Veli’den Oktay Rifat’a, Cemal Süreya’dan Turgut Uyar’a, Sezai Karakoç’tan, Cahit Zarifoğlu’na, Cahit Yeşilyurt’a, Arif Ay’a, Turan Karakoç’a, Alaeddin Özdenören’e, Akif İnan’dan Osman Sarı’ya, Hüseyin Akın’a vb. bakılabilir.

Aslında bakılmalıdır. Çünkü dönem sanat ya da şiirini, o dönemin yazar ve şairlerinin ürünlerini, sanatlarını, şiirlerini, ortak ve farklı niteliklerini göz önüne almadan değerlendirmek, bir takım genellemelere veya soyutlamalara vardırır ki, bu yaklaşım bizzat ele alınan sanatçının veya şairin yanlış anlaşılması veya değerlendirilmesi sonucunu doğurabilir.

Bir özelliğimiz, bir açıdan eksikliğimiz de, edebiyat ile düşünce tarihini aynı kefeye koymaktır. Gerçi, Tanzimat hareket noktası alındığında, sanat, özellikle edebiyat alanındaki gelişmeler, değişmeler ve dönüşümler, düşünce alanında belirleyici etkide bulunagelmiştir. Ancak edebiyatın gereksinmeleriyle düşüncenin oluşum şartları, her zaman aynı yönde seyretmeyebilir ki çoğunlukla etmez. Çünkü düşüncenin oluşumu, öncelikle bilgi ve bilimle bağlantılıdır, dolayısıyla aklın imkân ve kullanımı belirleyicidir. Sanat ve edebiyat, biliyoruz ki, insanın duyarlık dünyasıyla, dolayısıyla duygu yetenek ve şartlarıyla değişir, gelişir, dönüşür. Bu durum hala etkisini sürdürmektedir bizde. Bunun doğru olup olmadığı bir tarafa, işlev ve etkisinin getirdiği bir takım sakıncaların ne olduğu ve olacağı üzerinde bir irdelemede bulunmak bile hesaba katılır gözükmemektedir. Yani düşünce sistematiği sorunumuz vardır.

Kalkan, çalışmasının bir yönü olarak İsmet Özel’in, bir şair olarak ileri sürdüğü düşünce, görüş, eleştiri ve değerlendirmelerine işaret etmektedir. Ancak, Özel’in bir düşünce sistematiği ortaya koyduğu, özellikle İslam düşüncesi bağlamında bir takım açılımlar getirdiği şeklinde bir yaklaşım, fazla iddia içerir gözükmektedir. Gerçi İsmet Özel, böyle bir zehap içinde olagelmiştir, ama bu onun iddiasının geçerli kabul edileceği anlamına gelmez.

Özetle, Kalkan, öncelikle edebiyatımız ve şiirimiz üzerinde yeni tartışmalara, değerlendirme ve yorumlara kapı aralar imkân taşıyan İsmet Özel çalışmasıyla önemli bir adım atmıştır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar İsmail Kıllıoğlu - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.


Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Özel araçlarda sigara yasağı uygulamasını nasıl değerlendiriyorsunuz?