Reklamı Kapat

Ahmed Ziyâüddin Gümüşhânevî ve görüşleri

İslâm âlimi ve mutasavvıfı AhmedZiyâüddinGümüşhânevî 1813 yılında Gümüşhane’nin Emirler Mahallesi’nde doğdu. Babası Mustafa Efendi ticaretle uğraşan sâlih bir zattır. Küçük yaşta Kur’an-ı Kerim, Delâil-i Hayrat, Kaside-i Bürde ve Hizbü’il-A’amkraatini talim etti. On yaşına geldiğinde babasıyla birlikte Trabzon’a hicretle orada âlet ve Şeriat ilimlerini tahsile başladı.

1831 yılında İstanbul’a geldi. Beyazıd Medresesi, Mahmûd Paşa Medresesi ve Süleymaniye Medresesi’nde ilim tahsiline devam etti. Padişahın hocası Hacı Hafız Muhamed Emin Efendi ile devrin büyük ulemalarından Abdurrahman Harpûti ve Lâz Osman gibi hocaların derslerine devam etti. Şer’i ilimlerde icâzet alarak Beyâzıd Camii Dersiâmlığı’na tayin oldu.

AhmedZiyâüddin Hazretleri, Şer’i ilimlerde dersiamlık derecesine ulaştıktan sonra manevî ilimlerde (tasavvuf) olgunlaşmak için Mevlân-a Mevlânâ Hâlid-i Bağdadi (kuddisesirruh) hazretlerinin halifelerinden Abdülfettah Efendiye intisap etti.

Gümüşhânevî hazretleri, Mahmud Paşa Medresesi’nden sonra İstanbul Eminönü’nde bugünkü İstanbul Valiliği’nin hemen üst tarafında bulunan câmi-i şerif ve zaviyede irşad faaliyetlerine devam etti. Cumhuriyet döneminde Gümüşhanevi Dergâhı adıyla ma’ruf zaviye hiçbir sebep yokken yıktırıldı.

Gümüşhânevî, Sultan Abdülaziz tarafından büyük sevgi ve saygı görmüş, birinci defa hacca gidişinde kendisine Saray tarafından hususi bir gemi tahsis edilmiştir. Sultan Abdülhamid-i Sâni de kendisine itibar etmiştir. Gümüşhânevî, 1293 Osmanlı-Rus Savaşına müritleriyle birlikte iştirak etmiş, 1294 senesinde ikinci defa hacca gidişlerinde Mısır’a uğramış, burada Nâsıriyye ve Câmiü’l-Ezher’de kendi hazırladığı “Râmûzü’l-Ehadis” adlı kitabını okutmuş ve burada bulunan âlimlere icazet vermiştir.

Ehl-i Sünnet itikadı konusunda hassas olan Gümüşhânevî hazretleri, dergâhında hem dini ilimleri öğretmiş hem de manevi ilimleri vermiştir. “Râmûzü’l-Ehadis” adlı eserleri bugün ilim meclislerinde okutulmaktadır.

Osmanlı Devleti’nin Tanzimat’la birlikte Batılılaşma hareketlerine maruz kaldığı dönemde irşad faaliyetlerini hakkıyla yerine getiren Gümüşhânevî hazretleri, ihvanını banka ve faiz belâsından kurtarmak için Müslümanlar arasında yardım sandığı kurdurmuştur. Otuz yıla yakın irşad görevinde haram günler hariç aralıksız oruç tutan, hem Şer’i ilimlerde hem de manevî ilimlerde yüksek dereceye ulaşan AhmedGümüşhânevî hazretleri, 1893 Mayıs ayında vefatla Süleymananiye Camii haziresine defnedildi.

Gümüşhânevî hazretleri, hadis, fıkıh, sarf, nahiv ve tasavvuf mevzularına dair önemli eserler yazmıştır. Bunlardan en önemlileri hiç şüphesiz “Râmûzü’l-Ehadis” adlı hadis kitabı ve “Câmiu’l-mütun fi hakki envâi’s-sufâti’l-İlâhiyyeve’l-akaidi’l-mâtüridiyye ve elfâzi’l-küfri ve tashihi’l-a’mali’l-’acibiyye” adlı Ehl-i Sünnet Akâidini anlatan eserleridir. Câmiu’l-usul fi’l-evliya ve envâihim ile Rûhü’l-ârifin ve İrşâdu’t-tâlibin adlı eserleri de tasavvuf konusundaki önemli eserleridir.

Bunların dışında onlarca eser yazmış olan AhmedZiyâüddinGümüşhânevî, gerek İslâmi ilimlerde gerekse Tasavvuf ilminde önemli hizmetler icra etmiş ilmi ve tasavvufi yönü kuvvetli önemli bir şahsiyettir. Allah (c.c.) rahmet etsin.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Siyami Akyel - Mesaj Gönder



İstanbul Markaları

Milli Gazete, İstanbul ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

0 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Meclis lokantasında yemek ücretlerinin artırılmasını doğru buluyor musunuz?