Reklamı Kapat

Uşak… Önder… Nuri Şeker…

Bu hafta sonu kısmetse Uşak’tayım...

Uşak’ta gerçekleştirilecek olan ÖNDER İmam Hatipliler Derneği’nin 20. kurultayına iştirak edeceğim ve nasipse buradan sizlere ilginç, farklı izlenim ve notlar aktaracağım. Geçmiş ÖNDER kurultaylarında olduğu gibi…

Bu vesile ile Uşak’la alakalı bir anekdotu aktarmak istiyorum…

***

Geçtiğimiz yıldı… Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu, haftalık bir basın açıklamasında şöyle bir ifadede bulundu;

* “… Şimdi biz kâğıdı dışarıdan getiriyoruz, havsalam almıyor. Kendi fabrikanı yıkacaksın. Dışarıdan kâğıt ithal edeceksin, hangi mantık bu ya… Şeker fabrikaları aynı akıbete uğruyor şimdi… Üretmeyelim, alalım daha ucuza olur, bu mantıkla siz nasıl yöneteceksiniz?..”

Temel Bey burada, 1920’li yıllarda, Uşak’ta, Türkiye’nin ilk şeker fabrikasının kuruluşuna vurgu yaptı.

İmkânların oldukça kıt olduğu Cumhuriyet’in kuruluşunun ilk yıllarında, bu fabrikayı ‘gariban’ bir müteşebbisin kurduğunun da altını çizdi.

***

Peki, bu fabrika nasıl kuruldu, kim kurdu? Temel Bey’in dikkat çektiği o iş adamı, girişimci kimdi?

Hemen söyleyeyim; Temel Karamollaoğlu’nun ‘gariban müteşebbis’ dediği isim, Uşak Şeker Fabrikası’nın kurucusu Nuri Şeker’den başkası değil…

6 Kasım 1925’te temeli atılan, 17 Aralık 1926 Cuma günü işletmeye açılan Uşak Şeker Fabrikası’nın kurucusu Nuri Şeker…

Çok çarpıcı bir hikâyesi var bu şeker fabrikasının. Anlatayım…

İŞTE O FABRİKANIN ÖYKÜSÜ!

Uşak… Önder… Nuri Şeker…

Uşak Şeker Fabrikası’nın kuruluşunun öyküsü şöyle başlıyor;

* Uşaklı halı tüccarlarından Celepzâde Abdullah Bey, bir Avrupa gezisinde Almanya’da Uşak’ta ekilen ve “çükündür” diye bilinen kırmızı pancardan başka bir çeşit pancarın daha bulunduğunu öğrenir.

* Bu tohumdan takriben 8-10 kg kadar Uşak’a getirir. Bazı çiftçilere dağıtır bu tohumlardan.

* Molla Ömer Oğlu Nuri (Şeker) Bey de bir miktar bu tohumdan alarak Kalfa köyündeki tarlasına eker ve memnuniyet verici sonuçlar elde eder.

* Nuri Bey, ürettiği pancardan pekmez ve köpük helvası yapmayı başarır. Ürettiği bu tatlı çeşitlerini satarak iyi bir kazanç elde eder.

* Nuri Şeker, bu girişiminin ardından Uşak’ta bir şeker fabrikası için, 19 Nisan 1923’te, Uşak Terakki Ziraat Türk AŞ’yi kurar.

*Bu arada köy köy gezerek şirket sermayesini 600 bin liraya yükseltir.

* Şeker fabrikası kurma fikrini anlatmak üzere başkent Ankara’ya gider. Dönemin Başbakanı Rauf Orbay, Tarım Bakanı Mehmet Sabri Toprak ve bazı hükümet yetkilileri ile görüşür.

* Daha sonra Avrupa’daki şirketlerle temas sağlar, şeker fabrikasının yapılması için bir Çekoslovak firması ile anlaşır.

***

* Ve final… 6 Kasım 1925’te temeli atılan Uşak Şeker Fabrikası, 17 Aralık 1926 Cuma günü işletmeye açılır.

* Açılış törenine bakanlar, milletvekilleri, valiler ve büyük bir halk topluluğu katılır.

* Hükümet adına İktisat Bakanı Rahmi Bey açılış kurdelesini keserek fabrikayı işletmeye açar.

* Fabrika ilk açıldığı yıl, bin 263 ton pancar işleyerek 114 ton kristal şeker üretir.

* 1927 yılında 3 bin 664 çiftçi 15 bin 670 dekar pancar ekimi gerçekleştirir.

* Türk Şeker, Nuri Şeker Uşak Şeker Fabrikası yılda ortalama 120 gün şeker üretim faaliyetlerine devam ediyor. Fabrika, günde ortalama 250 ton, yılda ise ortalama 30.000 ton şeker üretiyor.

Türkiye’nin ilk şeker fabrikasının kuruluş öyküsü işte böyle…

***

Burada bir temennimi de ileteyim;

Keşke ÖNDER İmam Hatipliler Derneği Kurultay heyeti topluca, Uşak’ta, Türkiye’nin bu ilk Şeker Fabrikası’nı ziyaret etse, üretimin önemli ve değerli olduğuna dikkat çekse… Ne iyi olur…

HAMİDİYE SU!

0,5 litrelik Hamidiye su birkaç gün öncesine kadar 3,5 TL idi.

Kaç para oldu biliyor musunuz? Tamı tamına 8 TL.

Yani yüzde yüzden daha fazla zamlandı!

Üstelik de Beltur’larda bu fiyattan satılmaya başlandı.

“Peki” dedim görevliye, “Matiklerde kaç para Hamidiye su?” “5 TL abi!” dedi.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ait 0,5 litrelik Hamidiye su, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin işlettiği Beltur’larda yüzde yüzden fazla zamlı olarak satılmaya başlandı.

Hiç olmazsa 3,5 TL’den satılan suyu 5 TL yapsaydınız! Hadi hadi diyelim 6 TL olsun! 8 TL de ne oluyor?

Nerede kaldı sosyal devlet anlayışı?

Haa, bu arada şunu da zikredeyim; diğer ünlü marka 0,5 litrelik suların hiçbiri 8 TL falan değil! Yine 5 TL dolayında.

0,5 litrelik Hamidiye suyu 3,5 TL’den 8 TL’ye çıkaranlar bunu bir kez daha düşünmeliler derim…

Günün şartlarına göre belediyeler de hizmetlerine elbette zam yapacaklar, yapmak zorundalar, yapsınlar!

Ama Hamidiye su zammında bir hesap hatası var, kanaatimce…

BASILI GAZETECİLİK VE DERGİCİLİK BİTER Mİ?

Bitmez! Neden bitmeyeceğini anlatacağım…

Önce bazı gelişmeleri aktarmak istiyorum;

* Geçtiğimiz haftalarda açıklanan TÜİK verilerine göre, gazete ve dergi sayısı 2022 yılında 2021 yılına göre yüzde 9,2 azalarak 4 bin 048 oldu.

* Bu yayınların yüzde 53,9'unu dergiler oluşturdu. Gazete ve dergilerin tirajı, 2022 yılında 2021 yılına göre yüzde 8,3 azaldı.

***

Yukarıdaki gelişmeleri değerlendiren Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Süleyman İrvan diyor ki;

* "Sosyal medya, pandemi ve artan maliyetler nedeniyle basılı gazeteciliğin sona ereceğini tahmin ediyorum. Her ne kadar kapanan her gazetenin ardından üzülsek de basılı gazeteciliğin bittiğini ilan etmek durumundayız.”

Acaba tam olarak böyle mi?

* Tamam, basılı gazetecilik, dergicilik zor bir dönemden geçiyor. Kapanan gazeteler, dergiler var, doğru!

* Ancak şu da var; her şeye rağmen gazetesini, dergisini eline alarak, sayfalarını çevirerek okumak isteyen, dokunmak isteyen çok geniş bir okur kitlesi de var!

* Bu nedenle basılı gazeteciliğin ve dergiciliğin biteceğini söylemek mümkün değildir!

Bilmem yanılıyor muyum?

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Adnan Öksüz - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.

01

Su - Beykoz Belediyesi sahil tesislerinde yemek ve hizmet güzel. ancak 0.5 lt su fiyatı 14.00 TL

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 01 Eylül 11:54


Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Erdoğan tarafından 'yüzde 5' ek zamla duyurulan 10 bin TL'lik emekli maaşı sizce yeterli mi?