Önce "aile boyu"nun ebatları değiştirildi; küçümen bir kümeye indirgendi: Çekirdek denildi zamane hânesinin adına; çerez cinsinden sanki!
Aile çevresinden gelen "çıt" (kırılma) seslerindeki artış, onun çekirdek hâliyle yakından ilgili.
Çekirdekleşme, hangi entegrasyonla başlamış olmalı Zihniyetteki değişikliklerin mi
Aile içi hesapların kitaba uydurulmasındaki ilk hamle ebeveynlerin evden uzaklaştırılmasıdır. Hane halkı olma hakkı elinden alınan ebeveyne, bir sonraki aşamada canına kıyılan "çocuk"lar eklenecektir.
Dede ve ninelerin hıçkırıklarına annelerin bıçak altındaki çığlıkları katılmıştır: Bilet değil, doğum kontrol! ("Velâ taktülü evlâdeküm") Kıyıldı canına çocukların.
"Kafyâmim" şiirini bu mesele için mi yazmıştım, 1994 te
"başlıyor canlılık
cellat sırıtıyor
genişliyor debisi
kan ve ceninin
duyduğum katlim
ve katlindir senin" (Güz Klâsiği, s. 34)
Çocukların azaltılması, üç, iki, bir
Sonra sıfır!
İş kadını, iş adamı Anne değil artık kadın; baba değil erkek!
Böyle giderse, "evlilik dışı" ve "karşıtı" tek kişilik facialar kaplayacak dünyayı
Ve onlar, kendilerinden olma canlara getirmeyecekler akşamları eve bisküvileri; doğum günlerinde, bayramlarda seyranlarda köpekleri sevindirecekler
Mübalağa değil, bir gerçek leyleklerin bebek yerine artık köpek getirdiği!
Ve hatta, kazara "hoş geldin bebek" hitabına mazhar olanların çoğunun, şimdilerde köpek dilli kesilmeleri bize şaşkınlık vermemeli
Zira artıyor köpekleşmenin debisi
Ne diyorduk; leylek, bebek, köpek
*
Sahhaflık ve ibretlik bir kitap
Hamdi Varoğlu kaleme almış, 1940, İstanbul Cumhuriyet Matbası çıkışlı kitabı. Adı, "Beynelmilel Portreler". Dönemin uluslararası şöhrete sahip "büyük"leri konu edinilmiş kitapta.
Kitabın pek çok önemi sayılabilir. 1940 ta basılmış olması, sahaflık bir nitelik taşıması, dönemin önemli "portreleri"ni bizlere tanıtması, vs
Hayır, bunları bir yana bırakıyorum, kitabın şu ilk cümlesine dikkat çekiyorum:
"Her birisi ayrı ayrı insanlarda bulunabilecek müstesna kabiliyetleri bir araya toplayan, müstesna bir şahsiyet!"
Ve altında, sol yüzü önceleyen omuz üstü bir fotoğraf; elbet siyah beyaz
Fotoğrafın ve "bir şahsiyet!" ifadesiyle biten cümlenin işaret ettiği kişi, kitabın ilk "Beynelmilel portre"si "Reisicumhurumuz İsmet İnönü."
Bir dönemin bir şekilde kapandığı, yeni bir kapının aralandığı nasıl da belli.
"Milli Şef" ölmüştür artık, biliyoruz. Fakat bu kitapta yeri olmalı değil midir! Hayır, İsmet İnönü ye ayrılan satırların son birkaç cümlesi hariç, pek dikkate alınmamış
Demek ki bir değişiklik, bir dönüşüm, bir farklılaşma var. Bu, 1938 den hemen iki yıl sonra, 1940 da belli oluyor:
"Reisicumhurumuz İsmet İnönü" şöyle belirgin kılınıyor kitabın ilk satırlarında: "Onun şahsında, zafer tacını, vücudunun bir uzvu kadar kendi malı olarak taşıması mev ud büyük bir kumandan, siyaseti, en dikenli meselelerin mutlaka muvaffakiyetle halledildiği bir saha diye bellemiş yüksek bir devlet adamı, bir arada yaşar."
"Reisicumhurumuzun" şahsında yaşayanlar mı kitaba alınmıştır bilmiyoruz, işte kitaptaki diğer şahsiyetler: Kıraliçe Mari, Franklin Roosevelt, Albert Lebrun, Kral Karol, Beşinci Güstav, Sa Majeste Haakon VII, Nikola dö Horti, Winston Churchill, Anthony Eden, Nevil Çemberlayn, Lord Halifaks, Lord Walter Runciman, Sir Robert Vansittart, Lord Pört, VB. hört
Yazıldığı dönemin şöhretlerini konu edinen kitabın bu günlere dönük bir yönü de bulunabilir mi Evet. Doğrusu bizim asıl önem atfettiğimiz, kitabın bu yönüdür: Civcivli cumhurbaşkanlığı seçimi ve sonrası
Sonrası: Yani nasıl olacak seçim sonrasındaki devrin ruhu Hazırlanacak yeni bir "Uluslararası Portreler" kitabı nasıl teşekkül edecek
*
Bir seçki: Uzak
Uzak, bir "Şiir Seçkisi". 8 yıldır Ordu nun Ünye sinde yayımlanıyor. Kaptan unvanını vermiş dergiyi yürüten İrfan Yıldız kendisine. Yıldız, "Yardımcı canlar" listesi eklemiş künyeye ayrıca, bunlar arasında Ordulu ahbaplarımız görünmese de, fotoğraf kareleri yalan söylemez: Gökhan Akçiçek, Özcan Ünlü, Selçuk Küpçük, Ordulu bu arkadaşlarımız da su taşıyorlar Uzak a.
Seçkinin 63. sayısıdır elimizdeki. Azer Yaran a hediye edilmiş bir sayı. İrfan Yıldız, Kaya Demiral, Gökhan Akçiçek, Osman Çakmakçı, Cesar Vallejo, Yücel Kayıran, Osman Serhat Erkekli seçkide yazısı, şiiri bulunanlardan bazıları. (uzaksiirseckisi@tnn.net)
*Adresimiz: P. K. 205, Ulucamii, BURSA*