Önceki yazılarla birlikte okunmasını tavsiye ederek kaldığımız yerden devam edelim…
Bu yazılar bayram günlerinde bayramların hikmetlerini anlatmak amacıyla yazıldı…
Bayram namazlarının Cuma namazından iki önemli farkı vardır.
a) Biri, Cuma namazlarında “tekbir getirilmesi” emredilmemiş, bayram namazlarında “tekbir getirilmesi” emredilmiştir.
Tekbir getirilmesi emri tef’il bâbı ile getirildiğinden üç defa tekbir alınmalıdır. Bu konuda diğer fıkıhçılardan ayrıldığımız bir husus vardır. Fıkıhçılar tekbiri namaz dışında getirtmektedirler. Bize göre tekbirler namaz içinde getirilmelidir.
İmam tekbir aldıktan sonra, diğer namazlarda olduğu gibi cemaatin de tekbir alması için biraz bekler. Bunun için “innî veccehtü vechiye” âyetini okur. Hanefilere göre “Sübhaneke” okunur. Sonra imam “Allahu Ekber” der. Ellerini de kaldırır. Fıkıhçılara göre bir şey okunmaz, üç defa böylece el kaldırılır. Bunun hikmetini açıklamak zordur.
Biz burada tekbirin getirilmesi gerektiği görüşündeyiz.
Tekbir alındıktan sonra “Allahu Ekber, Allahu Ekber, Lâilâhe İllallâhu Vallâhu Ekber. Allahu Ekber ve Lillâhi’l-Hamd” denir. Böylece Kur’an’daki “tekbir getirin” emri yerine gelmiş olur. İmam tekrar el kaldırır ve tekbir alır. Bu üç defa tekrar edildikten sonra Fatiha’ya başlanır. İkinci rekâtta da aynı tekbir getirilir ve cemaat tekbir alır. Üç defadan sonra rükua gidilir. Bu tekbirler sesli mi olacak, sessiz mi olacak? Sünnet olarak bize bayramlarda namaz içinde tekbir rivayeti gelmediğine göre belki de cemaat sessiz kalmıştır.
Hanefiler koro hâlinde sesli olarak “amin” demeyi meşru görmemişlerdir.
Üstadımızın bu konudaki içtihadı şudur: Ben Kurban Bayramı namazını kıldırmayacağıma göre, bu içtihadımı sadece tekbirlerin hikmetini açıklamak için anlattım. Uygulamada her imam kendi içtihadı ile hareket eder, biz ona uyarız. Bu, bu konuda benim içtihadımdaki ayrıldığım noktadır. Fark ise sünnet ve icma ile sabittir, tekbirler alınmaktadır.
b) Bayram namazlarının Cuma Namazı’ndan ikinci farkı.
Cuma gününe denk gelen bayramlarda Cuma Namazı da ayrıca kılınacak mıdır?
Hanefiler kılıyorlar. Bazı mezhepler kılmıyorlar. Kurban Bayramı Namazı için tespit ettiğimiz bir hüküm, Ramazan Bayramı Namazı için de kıyasen geçerli olur. Ramazan Bayramı Namazı için tespit ettiğimiz bir hüküm, kıyasen Kurban Bayramı Namazı için de geçerli olur.
Kurban Bayramı üç veya dört gündür çünkü Kurban Bayramı’nda kurbanlar kesilmektedir. Tekbirler de o kadar sürer. Ramazan Bayramı’nda ise bu işler yoktur. Yıl (Kamerî Yıl) 354 gündür. Haftalar 50 haftadır. 4 gün tatil olmaktadır.
Bayramlar bize neler öğretmektedir?
1- Savaş, yangın, sel, zelzele gibi afetlerde bulunduğumuz yeri terk etmek zorunda kalabiliriz. Bu durumda bulunduğumuz yerden nasıl taşınacağımız yılda iki defa yapılan provalarla ve eğitimlerle belirlenmelidir. Önce o gün tüm araçlar çalışıp sefer gerçekleşmelidir. Kimse kimseden para istememelidir ama herkes aldığını ve verdiğini yazmalıdır.
2- Evler o gün boşaltılacaktır. Oralarda hırsızlık ve yağmacılığın olmaması için nöbet tutulmalıdır. Evler kapatılıp kilitlenmelidir. Nöbetliler, kimsenin anahtarsız kapıları açmamasını sağlamalıdır. Meydana gelecek yangın gibi olaylara müdahale etmelidir.
3- Varılan yerlerde çadır kurup yerleşme, tuvalet ihtiyaçları, su ve benzeri ihtiyaçların giderilmesi ile ilgili düzen sağlanmalıdır. Bunun için kadınlara ayrı, erkeklere ayrı yetecek kadar tuvalet ve banyo yerleri oluşmalıdır. Çukurlar kazılmalı ve boşaltma araçları bulunmalıdır.
4- Buranın beslenme ihtiyaçları ortak olarak giderilmeli, malzeme ortalıkta olmalıdır. Kişiler malzemeleri alıp yemek pişirmeli ve ortalığa koymalı, isteyenler gelip oradan almalıdır.
Sonuç olarak 350 gün özel hayatımızı yaşarız. Bayram günlerinde ise insanlar her yıl birlikte ortak hayat yaşarlar. Bazı günler birlikte yaşamak zorunda kalabiliriz...
(Devamı var)