Fitch‘in, Türkiye‘nin kredi not görünümünü "durağan"a çevirmesini hükümet olumlu yorumlamaya çalışırken, muhalefet ise "krize doğru gidişatın göstergesi" olarak saydı. Financial Times ise kararı "Türkiye‘nin umuduna ağır darbe" olarak yorumladı.
Bakan‘a göre kredi notunda "düşüş" yok
Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, Fitch‘in Türkiye‘nin kredi not görünümünü "pozitif"ten "durağan"a çevirmesine ilişkin olarak, "Fitch‘in yaptığı değerlendirme Türkiye‘nin kredi notunu düşürmemiştir. Bunun iyi okunması gerekiyor. Sadece Türkiye‘nin görünümünü pozitiften durağana getirmiştir. Bu, ‘not tekrar artırılmaya müsaittir‘ demektir" dedi.
Türkiye‘nin, 84 ülkenin kredi notu düşürülürken kredi notu iki kere artırılan tek ülke olduğunu söyleyen Çağlayan, "Uluslararası derecelendirme kuruluşlarının yaptığı değerlendirme, özellikle Fitch‘in yaptığı değerlendirme, Türkiye‘nin kredi notunu düşürmemiştir. Bunun iyi okunması gerekiyor. Sadece Türkiye‘nin görünümünü pozitiften durağana getirmiştir. Bu gelişme şu demektir; ‘not tekrar artırılmaya müsaittir‘ demektir." diyerek "iyimser" bir bakış sergiledi.
Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch‘in Türkiye ile ilgili endişelerini dile getirdiğini söyleyen Çağlayan, "Bu kuruluşun yüzde 60 hissesine sahip olan Fransa, uluslararası borçlanmada Almanya‘dan 1.5 puan, İngiltere‘den 1 puan daha fazla kredi faizi ile borçlanmaktadır. Türkiye için yapılan bu değerlendirmenin, mutlaka Fransa ve diğer ülkeler için, bugün borç batağına batmış ülkeler açısından da objektif değerlendirilmesi gerekiyor diye düşünüyorum." şeklinde konuştu.
"Veriler, krize doğru bir gidişatı gösteriyor"
CHP İstanbul Milletvekili Umut Oran, Fitch‘in Türkiye‘nin kredi not görünümünü pozitiften durağana revize etmesini değerlendirirken, ekonomide tablonun iyi olmadığını söyledi. Fitch‘in kararının ardından yapılan bir takım değerlendirmelere değinen Oran, ‘‘Hükümetin bağımsız kurullara karşı alerjisi var. Ellerinden gelse bir KHK ile uluslararası bağımsız kurulları da hükümete bağlayacaklar‘‘ dedi.
Bu zamana kadar ekonominin üç köpükle götürüldüğünü savunan Oran, bunlardan ilkinin ‘‘2006 yılında rakamlarda yapılan bir oynamayla bir gecede kişi başına milli gelirin yüzde 33 artması‘‘, ikincisinin ‘‘TL‘nin aşırı değerli olması‘‘, üçüncüsünün de ‘‘parite değişikliği‘‘ olduğunu söyledi.
Bu üç köpükten arındırıldığında kişi başına milli gelirin ancak 5-6 bin dolar seviyelerinde bulunduğunu söyleyen Oran, ‘‘Bu üç köpüğe bakıldığında ekonomide gerçek rakamların manüpüle edildiğini görüyoruz. Şimdi Fitch gözünü açtı. (Cari açık yüksek, enflasyon yükseldi, o zaman puanını düşürdüm) diyor. Yani köpük bitti kredi notu gitti‘‘ diye konuştu.
Bedelli askerlikle ilgili tasarıya da değinen Oran, buradan elde edilecek kaynağın yaklaşık 7,5 milyar dolar düzeyinde olmasının beklendiğini, bu gelirin ‘‘bütçeye yama olmaması, vatandaşın yarasına merhem olması‘‘ gerektiğini söyledi.
Konuşmasında değindiği sorunların çözümü için çeşitli uyarıları bulunduğunu da belirten Oran, ‘‘Vatandaşlarımız asla dövizle borçlanmasın, üreticimiz dövizle yatırım yapmasın. Bedelli askerlikten gelecek yaklaşık 7,5 milyar dolarlık kaynak, ikiz açığı (bütçe açığı ve cari açık) kapatmak için kullanılmasın. Sivil toplum artık dikkatli olsun. Sivil toplum doğruyu söylerse hükümet gerçeği duyar. Hükümet gerçeği duyarsa sorunları çözme şansımız artar.‘‘ diye konuştu.
FT: Türkiye‘nin umuduna ağır darbe
Bu arada Financial Times gazetesi, Fitch‘in Türkiye‘nin not görünümünü "pozitif"ten "durağan"a çevirmesinin "Türkiye‘nin yatırım notunu alabilme umuduna ağır bir darbe olduğunu" öne sürdü. "Fitch: O kadar Türkiye dostu değil" başlığını kullandığı haber analizinde, görünümün gözden geçirilmesinin, makroekonomik istikrarın karşı karşıya bulunduğu kısa vadeli risklerdeki artışı yansıttığını savundu.