Ericfromm kötülüğün tercihlerimizin sonucu olarak ortaya
çıktığını ve yanlış seçimler yaptıkça kalbimizin sertleşerek duyarlılığını
kaybettiğini ifade eder. Yani kötülüğü tercih etmeme hakkımızın olduğunu bu
tercihimizi aksi bir yönde kullandığımızda ise kötülüğü sıradanlaştırdığımıza vurgu
yapar.
Hz Peygamber, kişi bir günah işlediği zaman kalbinde
siyah bir leke meydana gelir. Tevbe ve istiğfar ile temizlenmezse (günaha devam
edilirse) kara lekeler çoğalarak kalbi kaplayıncaya kadar istila eder
buyurmaktadır. Kötülük insan doğasıyla uyumlu olmadığından negatif bir etki
bırakır. Çünkü özünde negatiftir ve sadece kötülüğe maruz kalan kişiye değil
sahibine de zarar verir.
Kötülüğü karakter haline getirenler, imtiyazlarını
kullanarak suni bir güç elde eder ve güçlüyüm diye avunurlar. Oysa durumlarının farkına varamayacak kadar
acizdirler. Kendilerini ayakta tutacak huzur ve sükunetten yoksun olduklarından
güç aldıkları imkanları kaybettiklerinde kötülükleri ile baş başa kalırlar.
Kötülüğü karakter haline getiren kimselerin bilinen bazı özellikleri vardır:
1- Hayatlarını otokritik etmezler, çünkü üstün ve yüce
varlıklar olduklarına inanmakta ve bu hal üzere yaşamaktadırlar. 2- Bir kısmında narsist eğilimler vardır
insanları sadece başarılarını destekleyecek edilgen nesneler olarak görürler.
3- Maskelerle dolaşır ve kötülüklerinin üzerini örterek kendilerini temize
çıkarmaya çalışırlar. 4- Kötünün en korktuğu kişi hakkını savunan ve tutum ve
davranışlarında adil olan kimselerdir. Çünkü bu kişiler kötünün kötülüğünün
önünde bir engeldirler. 5- Kötülüğü
kabullenip kendileri ile yüzleşmekten kaçınırlar. Kötülük öğrenilen bir şeydir. Baskı altında
tutulan, şiddet görüntülerine maruz bırakılan çocuk bu davranışı ailede
öğrenebilir. Ya da dövülen çocuk şiddeti modelleyebilir. İyiliğin baskın geldiği
ortamlarda kötülük hayat bulamaz. Bu nedenle anne babalar çocuklarını iyiliğe
teşvik etmeli ve yönlendirmelidirler. Kötülük yakınımızda hatta içimizde bir düşmandır ve haramlardan
beslenmektedir. Bizler kötülük potansiyeline sahip olduğumuz gibi tercih etmeme
gücüne de sahibiz Bunun için her zaman ötekilere çevirdiğimiz aynayı önce
kendimize tutmalı ve kötülüğün hayatımızda yer edinmesine fırsat vermemeliyiz.
FATMA TUNCER