Müteahhitler Birliği Başkanı Erdal Eren, konutta arz patlaması yaşandığını, sadece Ankara‘nın varoşlarında satış bekleyen 40-60 bin konut bulunduğunu, bu rakamın İstanbul‘da ise 150 bin civarında bulunduğuna işaret ederek 2012‘lerden önce bu arz fazlasının eritilemeyeceğini söyledi.
Türkiye Müteahhitler Birliği Başkanı Erdal Eren, konut sektöründe arz patlaması yaşandığını belirterek, ‘‘Sadece Ankara‘nın varoşlarında satış bekleyen sanıyorum 40-60 bin konut var. Bu rakam İstanbul‘da 150 bin civarında‘‘ dedi. Eren, ekonomik krizin de etkisiyle arz fazlasının 2012‘den önce eritilemeyeceğini düşündüğünü kaydetti.
Türk insanı konutzede olacak
Eren, ‘‘Ekonomik Kriz ve Yurtiçi-Yurtdışı Boyutlarıyla İnşaat Taahhüt Sektörü‘‘ konulu konferansta, Türkiye‘de geçmiş yıllarda bankerzedeler, imarzedeler ve dövizzedeler görüldüğünü anlattı ve ‘‘Şimdi korkarım Türk insanı konutzede olacak‘‘ dedi. Erdal Eren, bu görüşünü 4 yıldır dile getirdiğini kaydederek, 2004‘te, konut cazibesinin yüksek olduğu dönemde bankaların ‘‘bundan daha düşük faiz olur mu. Asgari ücretle apartman bile alırsın‘‘ söylemiyle insanlara konut aldırdıklarını savundu.
Tutsat (mortgage) yasasının tartışıldığı süreçte, vatandaşlara uyarılarda bulunduğunu, aylık gelirden evin her türlü harcaması çıkarıldıktan sonra kalan paranın yüzde 50‘sinden fazla borçlanmamak gerektiğini vurguladığını anlatan Eren, şimdi ödenemeyen taksitler nedeniyle evlerin yeni sahiplerinin bankalar olmaya başladığını ifade etti.
İstikrar bol para kaynaklıydı
Dünya genelinde son bir kaç yılda ekonomik istikrar yakalandığını, çünkü ‘‘dünyanın paraya boğulduğunu‘‘ kaydeden Eren, her yerde ‘‘sahte mutluluklar‘‘ oluşturulduğunu, Türkiye‘nin de bunlardan bir tanesi olduğunu söyledi. ‘‘Türkiye‘de son bir kaç yılda yaşanan istikrar, dünyadaki likiditeye bağlı gerçekleşti. Bunu siyasetçilerimiz kendi başarılarına bağlı olarak söylüyorlar ama Türkiye‘deki geçmiş bir kaç yılda yaşanan istikrar ortamının siyasetçi başarısıyla ilgisi yok. Dünyanın her ülkesinde ekonomik istikrar yaşandı‘‘ diyen Eren, şöyle devam etti:
‘‘Bunun adına biz ekonomik istikrar dönemi dedik, siyasetçilerimiz bundan prim yapmaya çalıştı. Türkiye‘nin bu ortamıyla birlikte bunlar birleşince; vatandaşımız faizler düştü, döviz artmıyor... Uzun vadeli gayrimenkul yatırımına heveslendi, konut yatırımları patladı. 2004‘te başladık buna 2004-2006 arasında yap-sat sektörü sat-yap sektörüne dönüştü. Arsa varsa, proje çizilmişse dairelerin hepsi satılıyor. Müteahhit sattığı dairelerin parasını alıp onun bir kısmıyla o projeyi yaparken, bir kısmıyla yeni proje yapıyordu. Her şey satılmıştı Türkiye‘de.‘‘ Faizlerin daha da düşeceği, herkesin konut almak isteyeceği beklentisiyle arzın iyice yükseldiğini kaydeden Eren, bugün gelinen noktada ‘‘arz patlamasının‘‘ meydana geldiğini söyledi. Eren, ‘‘Şu anda sadece Ankara‘nın varoşlarında sanıyorum 40 bin-60 bin satış bekleyen konut var. Bu rakam, İstanbul‘da 150 bin civarında. Arz patlamasını yaşadık‘‘ dedi.
Eren, yap-sat sektörünün batmakta olduğunu ifade ederek, ‘‘Korkarım ki krizin de etkisiyle bu arz fazlası, 2012‘lerden önce eritilemez. Gayrimenkul yatırımlarına vatandaşın ilgisi iyice düşmüş durumda‘‘ diye konuştu.
Resesyona girdi
Erdal Eren, inşaat sektöründeki sıkıntının küresel ekonomik krizle başlamadığını, konut balonundaki bu patlamayla 2006 Mayıs‘ta bu yana kendini hissettirdiğini söyledi. İnşaat sektörünün 2008 yılının birinci çeyreğinde yüzde 3,1, ikinci çeyreğinde yüzde 0,9 büyüdüğünü, üçüncü çeyrekte ise yüzde 4,3 küçülme gösterdiğine işaret eden Eren, ‘‘ Muhtemelen kış aylarının etkisiyle sektörün 4. çeyreği için yüzde 4‘ün üzerinde bir küçülme olacak. Bu, ekonomide resesyon demektir. Çünkü terminolojide, iki çeyrek üst üste büyüme eksi ise resesyon deniliyor. İnşaat sektörünün son 2 çeyreği resesyonu gösteriyor. Korkarım ki 2009‘un ilk çeyreğinde de böyle olacak. Artık kabul etmek zorundayız; inşaat sektörü resesyona girmiş durumda‘‘ diye konuştu. Eren, küresel ekonomik krizin diğer ülkeler üzerindeki etkilerini değerlendirirken, açıklanan ekonomik paketlerin büyük bölümünde temeli kamu altyapı yatırımlarının oluşturduğunu söyledi. İnşaatın 200 farklı sektörü tetiklediğini ve işsizlik konusunda ‘‘sünger sektör‘‘ olduğunu anlatan Eren, krizi aşabilmek için Türkiye‘de kamu altyapı yatırımlarına ağırlık verilmesi, gerektiğini kaydetti.