Türk beldesiyken, Türk ün izi bile KALMADI
Bağımsızlıkla birlikte anarşi ve istikrarsızlık ortaya
çıkmıştı. Kırım Hanlığı, Rus entirakalarının da etkileriyle yıllar boyu süren
taht kavgalarıyla anılır oldu.
Ardından gelen Rus işgaliyle 2 milyona yakın Türk ün
yaşadığı Kırım da müthiş bir katliam başladı.
İlk hamlede kadınlı erkekli 30 bin Türk katledildi. Büyük
toprak sahibi Türkler ya katledildi ya da sürgüne gönderildi. Çariçe namına
topraklarına el konulan yüzbinlerce Türk, Anadolu ya geçebilmek için yollara
döküldü. Bunların büyük bir kısmı yollarda hayatını kaybetti. Çok az bir kısmı
Balkanlar ve Anadolu ya ulaşabildi.
Kurulduğu 1427 yılından hemen sonra Fatih Sultan Mehmed
tarafından Osmanlı ya bağlanan Kırım Hanlığı, 1 Haziran 1475 ten 17 Temmuz
1774 e kadar Osmanlı nın idaresinde kaldı. Kaynarca Antlaşması nın imzalandığı
17 Temmuz 1774 te bağımsızlığını ilan eden Kırım Hanlığı, İstanbul daki
Halife ye bağlı olarak varlığını sürdürdü. İçerideki anaşi ve istikrarsızlık
sebebiyle Rus entirakalarına açık hale gelen Kırım Hanlığı, yıllar boyu süren
taht kavgalarıyla anılır oldu.
Osmanlı, Karadeniz deki limanlarını kaybetti
Bugünkü sayfamızda Kırım Hanlığı nın bağımsızlığı ve Rus
etkisiyle gerçekleşen yıkımı anlattık. Rusların Osmanlı üzerine tezgahladığı
entrikaları da bulacağınız sayfamızda, Kırım Hanlığı nın bağımsızlığı ve Rus
tahrikiyle ortaya çıkan karışıklıkları göstermek istedik. Bu olaylarla birlikte
gelen Rus işgaliyle, çoluk çocuk demeden binlerce insan kılıçtan geçirilirken,
Kırım Hanlığı tarihe gömüldü. Zulümden kaçanların bir kısmı yollarda şehid
olurken, çok azı Osmanlı topraklarında selameti buldu. Bu gelişmeler sonucunda
1787 de Rusya yla savaşa giren Osmanlı, büyük yaralar almış, Karadeniz sahilindeki
önemli kalelerini birer birer kaybetmiştir. Rusların vahşetini haber alarak
felç geçiren Sultan Birinci Abdülhamid Han kısa bir süre sonra da vefat
etmiştir. Tarihteki muteber kaynaklara göre, dindar, zeki, nazik ve merhametli
biri olan Sultan Birinci Abdülhamid Han ın, şahsiyetini tespit bakımından da bu
olay önemlidir. Bu vesileyle ecdadı rahmet ve saygıyla anıyoruz.
RUS ve
Osmanlı taraftarları diye ikiye bölünen Kırım Hanlığı nda son olarak Şahin
Giray tahta geçirildi. Rus saraylarında büyüyen Şahin Giray, bütün yaşantısını
onlara benzetme uğraşına giren bir insandı. İşi o kadar ileri götürdü ki,
Çariçe Katherina nın verdiği nişan ve payelerle toplantılara katılır oldu.
Milliyet bilincini kaybeden Şahin Giray ın, Kırım Hanlığı makamına oturur
oturmaz yaptığı icraatlarının başında halkına uyguladığı baskı ve zulüm dikkat
çekiyordu.
Kırım Türklerini Ruslaştırmak için çok uğraştı
Sarayında içki sofraları kuran, Rus Çariçesi II.
Katherina nın kendisine verdiği rütbeyle toplantılara katılan ve yaverlerini
Ruslardan seçen Şahin Giray, Kırım Vakıfları nın kaldırılmasını da sağlayan
isim oldu. Kırım Türkleri ni dönüştürme operasyonunun baş aktörlüğüne soyunan
Şahin Giray, Rus elçisinin tahrikiyle olmadık melaneti uygulamaya başladı.
Kendisine muhalefet edenleri türlü baskılarla sindirmeye çalışan Şahin Giray,
1782 deki ayaklanmada tahtını bırakarak Rusların insafına sığındı. Hazırlanan oyunun ilk perdesi böylece
kapanmış, ikinci perde sahnelenmeye başlamıştı. Şahin Giray ı himaye adı
altında Kırım Hanlığı nı işgale hazırlanan Ruslar, 7 ay sonra tekrar Şahin
Giray ı tahta oturtarak, kirli emellerine her geçen gün biraz daha yaklaşmanın
zevkini yaşıyordu.
Rus işgalinin ayak sesleri
Kırım daki gelişmeleri yakından takip eden Osmanlı ise
Azak Denizi civarında askeri hazırlıklarnı tamamlama uğraşına girdi. Rus
güdümündeki Şahin Giray ın gönderdiği elçinin büyük bir hata sonucu öldürülmesi
Rusların ekmeğine yağ sürüyor ve Şahin Giray ın talebi üzerine Kefe ve Taman
boylarındaki Rus işgali başlıyordu. Ruslar, 5 Temmuz 1783 Cumartesi günü Kırım
topraklarına resmen yerleşirken, Çariçe II. Katherina nın tahta geçmesinin
yıldönümü sebebiyle okunan fermanla Kırım, bir eyalet olarak Rusya ya katıldı.
Akabinde Kırım Türkleri, Çariçe ye sadakat yeminine davet edildi.
30 bin Türk katledildi
İŞGALLE
birlikte 2 milyona yakın Türk ün yaşadığı Kırım da müthiş bir katliam başladı.
İlk hamlede kadınlı erkekli 30 bin Türk katledildi. Büyük toprak sahibi Türkler
ya katledildi ya da sürgüne gönderildi. Çariçe namına topraklarına el konulan
yüzbinlerce Türk, Anadolu ya geçebilmek için yollara döküldü. Bunların büyük
bir kısmı yollarda hayatını kaybetti. Çok az bir kısmı Balkanlar ve Anadolu ya
ulaşabildi.
Türk yurdu olan Kırım ı Ruslara peşkeş çeken Şahin Giray ise
Ruslar dan gördüğü ağır hakaretler sonucu kaçarak Osmanlı ya sığındı. Osmanlı
yönetimi tarafından önce Rodos a sürülen Şahin Giray, daha sonra idam edilerek
ihanetinin bu dünyadaki bedelini ödemiş oldu.
Her 19 yılda bir savaş (!)
İlk Türk-Rus savaşı 1639 yılında başlamış ve Birinci
Dünya Savaşı na kadar toplam 49 yıl devam etmiştir. Yani ortalama bir hesapla
her 19 yılda bir Osmanlı ordularıyla Rus orduları çarpışmış, milyonlarca insan
hayatını kaybetmiştir.
Selanik Vak ası nı da tezgahlayan aynı zihniyet
SELANİK
Vak ası, Sultan Abdülaziz in saltanatı ve Mahmut Nedim Paşa nın sadrazamlığı
döneminin önemli olaylarından biridir. 6 Mayıs 1876 Cumartesi günü başlayan bu
olay, Rusların İstanbul Büyükelçisi İgnatiev tarafından organize edilmiştir. Osmanlı nın
başına büyük belalar getiren bu olay sonunda ülke büyük bir mali krizle karşı
karşıya kalmıştır. Olayın gelişimi şöyledir: Olay, Avret-hisarı kasabasından
bir Bulgar kızının örtünerek Müslüman olmak üzere Selanik e doğru yola
çıkmasıyla başladı. Yanında nişanlısı, nişanlısının arkadaşları ve 3 tane
zaptiye bulunan kız, Rus asıllı Amerikan konsolosu tarafından güpe gündüz
kaçırılarak konsolosluğa götürüldü. Ertesi gün 3-5 bin Müslüman ahali Vali
Mehmet Refet Paşa dan kızın salıverilmesini talep ettiler. Aralarına karışan
tahrikçilerle iyice ateşlenen kalabalık daha sonra Selimpaşa Camii avlusuna
geldi. Vali Mehmet Refet Paşa, Amerikan konsolosuna giderek kızın
salıverilmesini istedi ancak bunda muvaffak olamadı. Daha sonra cami avlusuna
gelerek kalabalığa seslendi ancak onları da ikna edemediği gibi kendisi de
alıkonuldu. Daha sonra cami avlusunun girişine kadar gelen Alman ve Fransız
konsolosları iyice deliye dönmüş kalabalığın içinde öldürüldü. Bu olayı haber
alan diğer ülke temsilcileri olayların daha fazla büyümesini önlemek için kızın
salıverilmesini sağladı. Böylece bu vahim olay bitmiş oldu. Ancak İstanbul da
Rus elçisi yine tahriklerine devam ederek, Almanya, Fransa, Avusturya ve
İtalya nın tedbir almalarını istedi. Almanya, Fransa, Avusturya, İtalya ve
Rusya dan tam teçhizaltı askerlerle dolu birer filo Selanik Limanı na demir
attı. Aynı zamanda İstanbul yönetimine de bir nota verildi. Notayla, olayda
sorumluluğu bulunanların bir an önce cezalandırılmaları isteniyordu. İstanbul
yönetimi, bir soruşturma komitesi oluşturdu. Vali Mehmet Refet Paşa görevinden
alınırken 6 kişi de idam edildi. Bu olayın da böyle sonuçlandığını gören Rus
elçisi İgnatiev, başka bir senaryoya başladı. Berlin Memorandumu diye
Osmanlı ya dayatılmak istenen nota hazırlandı. Bu notadaki maddeler ise sanki
savaş sonrası hazırlanan ateşkes antlaşmaları gibiydi. İstanbul ve İzmir e de
filoların gönderilmesi isteniyor, Osmanlı askerinin şehirleri terk ederek
belirlenecek yerlere çekilmesi gerektiğinden dem vuruluyor, hatta bu şartlar
yerine getirilmezse diğer devletlerin askeri müdahaleleleri bile
kaydediliyordu.
Ancak 30 Mayıs 1876 Salı günü, Sultan Abdülaziz tahttan
indirildiği için bu ağır nota hayata geçirilmedi.
Kronoloji
1 TEMMUZ Sultan
II. Mahmut un vefatı
ve Sultan
Abdülmecit in
tahta çıkarılması
(1839)
Kabotaj
Kanunu kabul edildi
(1926)
Napolyon un
Mısır ı işgali
(1798)
2 TEMMUZ Kuba
Mescidi nin inşaası
(622)
Yunanistan Türkiye ye harp
ilan etti. (1917)
Hac da
tünel faciasında
1426 kişi şehit
oldu. (1990)
3 TEMMUZ Cezayir
bağımsızlığına kavuştu.
(1962)
4 TEMMUZ Barbaros
Hayreddin Paşa nın
vefatı (1549)
5 TEMMUZ Büyük
İstanbul yangını (1756)
Başbağlar
katliamı Başbağlar
katliamı
Pakistan da
askeri General Ziya Ül
Hak ın, Zülfikar (1977)
8 TEMMUZ Avrupalılar dan
ilk borç
alınması (1855)
9 TEMMUZ Timur un
Bağdat ı işgali
(1401)
işgali
(1401)
Kurucu
Meclis ce hazırlanan
Anayasa hazırlanan
Anayasa için
halk oylaması için
halk oylaması yapıldı
(1961)
Rumeli
Hisarı inşa edildi
(1452)
10 TEMMUZ BüyükIstanbul Depremi
(1894)
11 TEMMUZ İngilizler in
Mısır ı işgali
(1882)
12 TEMMUZ Varto
Depremi (1966)
Hz. Aise
Validemizin vefatı
(676)
Siyasi
Partiler Kanunu
kabul edildi (1965)
Osmanlı
Devleti ile Ruslar
arasında Berlin
Muahedesi nin imzalanması
(1878)
14 TEMMUZ Fransız
ihtilali (1789)
Ikinci
Viyana Kusatması
(1683)
15 TEMMUZ Haçlıların
Kudüs katliamı
(1099)
17 TEMMUZ Abdulkadir
Geylani Hz. vefatı
(1165)
Amerikan
6. Filosunun Istanbul a
gelisi kanlı olaylara
dönüstü (1968)
18 TEMMUZ Büyük
Millet Meclisi nin,
Misaki Milli üzerine
yemin etmesi (1920)
19 TEMMUZ Nihat Erim
öldürüldü (1980)
İslam
Ordusu Ispanya ya
çıktı (711)
20 TEMMUZ Kıbrıs
Barıs Harekatı nın
baslaması
(1974)
Ankara
Meydan Muharebesi
(1402)
Montreux Antlasması nın imzalanması
(1936)
21 TEMMUZ İmamı
Buhari nin doğumu
(810)
Osmanlı
Devleti ile Rusya
Arasında Pasarofça
Antlasması imzalandı
(1717)
Latin
harflerinin kullanılmaya başlanması
(1928)
22 TEMMUZ Osmanlı
Devleti ile Rusya
Arasında Prut
Barıs Antlasmasının imzalanması
(1711)
23 TEMMUZ Erzurum
Kongresi (1919)
Hatay ın
Anavatana katılışı
(1939)
Ikinci
Mesrutiyet in ilanı
(1908)
24 TEMMUZ Lozan
Barış
Antlaşması
(1923)
28 TEMMUZ Kore de
savaşının sona ermesi
(1953)
Birinci
Cihan Harbi nin başlaması
(1914)