Hanefî ve Hanbelî mezhebine göre kadının hac yolculuğuna çıkabilmesi için yanında eşi veya mahremi bulunması şarttır.
Bugünün şartlarında hiçbir mezhebe göre kadın mahremsiz hacca gidemez olduğu yönünde fetva verecektir. Çünkü izdiham son haddedir.
Âlimlerin çoğunluğu kadının seferiliğini hac yolculuğu ile aynı kategoride ele almışlar ve bu konudaki hadisleri delil olarak kabul etmişlerdir. Bu konuda Yusuf Kardavî özetle şöyle demektedir:
İslâm dininde öteden beri süre gelen asıl, kadının yanında mahremi olmadan yolculuğa çıkmamasıdır. Bu hüküm bazılarının zannettiği gibi, kadına karşı bir suizan değil kadının itibarını korumaya yönelik ihtiyati bir hükümdür. (56)
İslâm rahmet dinidir. Getirdiği hükümler, insanların mutluluğu ve huzuru içindir. Kadına ilişkin olarak İslâm dininin getirdiği hükümler de hiç kuşkusuz onun yararına olan hükümlerdir. Bu hükümlerdeki hedef, onun mutluluğunu temin etmek, onu korumak, kollamak ve güvenliğini sağlamaktır. Kadının mahremsiz olarak yolculuk yapmasının caiz olmayacağı yolundaki hükümlerin amacı da budur.
(56) Yusuf Kardavî, Fetâvâ Muasıra Sf:305-308
Şu husus da çok önemlidir:
a- İlim tahsil eden üniversite öğrencileri okullarına gidip gelmek için,
b- İlim insanı bazı hanımlar konferans, ilmi toplantı ve panellere katılmak veya ilmî araştırmalar yapmak için,
c- Bazı ehil hekim hanımlar başka şehir ve ülkelerde ameliyatlar yapmak için bu durumlarda yanlarında mahremleri olmadan yolculuk yapmaktadırlar.
Bu yolculuklarda kadının güvenlik sorunu bulunmaktadır. Dolayısıyla kadının yanında mahremi bulunmadan yolculuk yapamayacağı yapılan araştırmalar sonucu gayet nettir. Yine gayet nettir ki, kadın hiçbir durumda asla mahremsiz sefere çıkamaz. Hacca bile mahremsiz çıkamayan kadın nasıl olur da yukarıdaki sebeplerle yola çıkabilir. Çıkarsa günah işlemiş olur.
Soru: Anne-baba evliliklerini bitirdiklerinde (yani ayrıldıklarında) henüz buluğa ermemiş çocuklar annenin mi, babanın mı yanında kalır? Dinen hangisinin yanında kalmalıdır?
Cevap:
Annenin diğer bir evlilik yapmadığı sürece buluğa ermeden annenin yanında (başka bir mâni olmadığı sürece) kalır.
Aynı şartlarda erkek çocuklar babaya verilir.
Kız çocuklar buluğa erdikten sonra:
a- Anneanneye,
b- Babaya verilir.
c- Velayet babaya aittir. Veya,
d- Dedeye verilir.
e- Büyük kardeşlere de verilir.
f- Velayet daima babaya aittir.
Velayet: Küçük çocukların ve zayıfların korumasını üzerine almaktır.