Krizin vurduğu iş dünyası bir taraftan çare ararken diğer taraftan yeni uygulamalarla başa çıkmaya çalışıyor. İşçi çıkışını SGK‘ya bildirmeyene ceza gelirken, fiyat farkı kararnamesinde değişiklik yapıldı. Lüks konuta KDV indirimi hiçbir fayda sağlamazken, mobilya sektörü indirimde ısrarlı. Mermerciler ise ihracatın yarı yarıya düşmesinden endişe ediyor.
İşçi çıkışını bildirmeyen işverene ceza geliyor
İşçinin işten çıkışını Sosyal Güvenlik Kurumu‘na (SGK) 10 gün içinde bildirmeyen işverenlere, 1 Ağustos 2009 tarihinden itibaren her işçi için bir asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanacağı bildirildi. Yeni yasada, ceza uygulamasına, ‘‘işveren, sigortalının çıkışını bildirmediği takdirde, işçinin işten çıkarıldığı halde rapor alıp, geçici iş görmezlik ödeneğinden faydalanması veya işten ayrıldığı günden sonra 10 günlük sürenin dışında hak etmediği halde sağlık hizmeti alması bu yolla da kurumun zarara uğratılması‘‘ gerekçe gösteriliyor. SGK Adana İl Müdür Vekili Muhammed Gerçek, yeni yasanın getirdiği yükümlülüklerle ilgili başta Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odaları başta olmak üzere tüm ilgili kurum ve kuruluşları yazılı olarak bilgilendirdiklerini belirterek, şöyle dedi: ‘‘Bunun yanı sıra sigortalı çalıştıran işverenler, işten ayrılan kişilerin işten ayrılış bildirgesini e-sigorta yoluyla internet üzerinden elektronik ortamda verme imkanına sahipler. Buna rağmen işçi çıkışları en geç 10 gün içinde kurumumuza bildirilmediği takdirde, 1 Ağustos 2009‘dan itibaren ceza uygulaması başlayacak. İşverenlerimizin ileride bu konuyla ilgili parasal cezaya maruz kalmamaları için gerekli önlemin alınmasını istiyoruz.‘‘
Emlak sektöründe canlanma olmadı
Lüks konutlara sağlanan KDV indirimi dolayısıyla sektörde hiçbir canlanmanın olmadığı ifade edildi.
İstanbul Emlak Komisyoncuları Odası Yönetim Kurulu Başkanı Sabri Ateş, 150 metre karenin üzerindeki konutlarda yapılan KDV indiriminin sektörde hiç bir canlanma sağlamadığını belirterek, ‘‘6 ay boyunca tapu harcı sıfırlansın ve inşaat malzemesi üretenlere KDV kaldırılsın hem konut sektörü coşar hem de Türkiye‘de işsizlik kalmaz‘‘ dedi. Ateş, KDV indiriminin lüks konuta uygulandığını ve bunun sanki göstermelik olarak yapıldığını söyledi. Sektörde hiç bir canlanma yaşanmadığını belirten Ateş, ‘‘150 metre kare ve üstündeki konutlarda yüzde 18 olan KDV‘yi yüzde 8‘e indiriyorsunuz. 150 metre karenin altında zaten yüzde 1 KDV vardı. Bu lüks gelir grubuna hitap ediyor‘‘ görüşünü bildirdi. Ateş, bu konutların satışının ancak müteahhide ve alıcıya yarayacağını Türkiye ekonomisinde herhangi bir hareketlenme yapmayacağını söyledi. Sabri Ateş, ‘‘6 ay boyunca tapu harcı sıfırlansın ve inşaat malzemesi üretenlere KDV kaldırılsın hem konut sektörü coşar hem de Türkiye‘de işsizlik kalmaz. Piyasada canlı para oluşur. Sektörün canlanmasıyla inşaat sektörüne malzeme üreten sektörlerde çıkarılan işçiler geriye döner‘‘ şeklinde konuştu.
Çelik boru için ilave fiyat farkı kaldırıldı
Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamındaki yapım işlerinde beklenmeyen fiyat artışları nedeniyle uygulanacak ilave fiyat farkı esaslarının uygulanmasına ilişkin tebliğde değişiklik yapıldı. Kamu İhale Kurumunun söz konusu tebliği 4 Şubat 2009 tarihinden geçerli olmak üzere bugün yürürlüğe girdi. Tebliğin, ‘‘beklenmeyen fiyat artışı hesabı‘‘ bölümündeki ‘‘hasır çelik boru‘‘ ibaresi ‘‘hasır çelik‘‘ olarak değiştirildi. Tebliğin, ‘‘ilave fiyat farkı hesabı‘‘ başlıklı bölümünün 5. maddesinde yer alan örnek 1 ve 2‘de de değişiklik yapıldı. Değişiklik çerçevesinde, mayıs ayında gerçekleştirilen bir imalatta kullanılan 10 ton profil demiri için ilave fiyat farkı, 444,84 lira, temmuz ayında gerçekleştirilen bir imalatta kullanılan 10 ton çelik boru için ilave fiyat farkı (-) 2477,36. lira olarak hesaplandı. Beklenmeyen fiyat artışı tanımına göre 2008 yılının Mart ayında gerçekleştirilen bir yapım işinin imalatında Temmuz 2008 uygulama ayında kullanılan ‘‘çelik borunun‘‘ fiyatında beklenmeyen fiyat artışı olmakla birlikte, ilave fiyat farkı formülüne göre yapılan hesaplama sonucunda elde edilen değerin eksi (-) çıkması nedeniyle bu ayda kullanılan çelik boru için ilave fiyat farkı ödemesi yapılmayacak.
Mobilya sektörü KDV indiriminde ısrar ediyor
Kriz öncesi ihracatının yarısını ve istihdamının ise yüzde 20‘sini kaybeden mobilyacılar, KDV indirimiyle kayıplarının bir kısmını telafi etmek istiyor.
Türkiye‘nin önemli mobilya üretim merkezlerinden Bursa‘nın İnegöl ilçesinde, kriz öncesine göre ihracatının yarısını, istihdamının ise yüzde 20‘sini kaybeden mobilyacılar, KDV indirimiyle kayıplarının bir kısmını telafi etmeyi umuyor. İnegöl Mobilyacılar Odası Başkanı Hamdi İdil, otomotiv, beyaz eşya ve inşaat sektörlerine getirilen ve önemli ölçüde hareketlenmeye yol açan teşviklerin, mobilya sektörüne de tanınmasını istedi. İdil, daha önce de tekstil sektörüne tanınan vergi indirimlerinin, koltuk kaplamalarında kullanılan kumaşları kapsamadığını anımsatarak, çok sayıda işçi çalıştıran, dolaylı olarak birden fazla sektörü ilgilendiren mobilya sektörünün artık unutulmaması gerektiğini vurguladı. Mısır, Suudi Arabistan, İran, Irak ve İsrail gibi Orta Doğu ülkeleriyle Yunanistan, Bulgaristan ve Makedonya gibi Avrupa ülkelerine, ilçelerinden önemli miktarlarda ihracat yapıldığını kaydeden İdil, kriz öncesine göre İnegöl‘den yapılan mobilya ihracatının yüzde 50 oranında gerilediğini bildirdi.
Mermerde ihracat hedefi yarıya indi
Denizli Mermerciler Derneği Başkanı Mehmet Gündüz, Denizli‘de faaliyet gösteren mermer fabrikalarında üç vardiya çalışan iş yeri kalmadığını bildirdi. Denizli‘deki mermer ocağı sayısının da 40‘a kadar düştüğünü ifade eden Mehmet Gündüz, ‘‘fabrikalar, kriz nedeniyle kapanmıyor ancak işçi çıkarıyor. Eğer 3-5 ay daha böyle giderse kapanmalar da başlayacak‘‘ diye konuştu. Mermer sektöründe yaşanan sıkıntının ihracat rakamlarına da yansıdığını kaydeden Gündüz, mermercilerin krizinin 2007 yılının sonlarına doğru Amerika Birleşik Devletleri‘nde başgösteren mortgage kriziyle birlikte başladığını, 2009 yılı Ekim ayından itibaren başlayan küresel krizle birlikte sıkıntının doruk noktaya ulaştığını dile getirdi. 2007 yılında ayda ortalama 1500 konteyner ihracat yapıyorken, 2008 yılında ayda 800, 2009 yılında ise Ocak-Şubat ayları itibariyle ayda 700 konteyner ihracat yaptıklarını belirten Gündüz, 2007 itibariyle Denizli‘de 10 bin olan mermer işçisi sayısının 7 bin 500‘e düştüğünü ifade etti.
2007 yılında Denizli‘nin mermer ihracatı 200 milyon dolarken, 2008 yılında bu rakamın 160 milyon dolara gerilediğini söyleyen Gündüz, şartların böyle devam etmesi halinde, 2009 yılında 120 milyon dolar rakamını bile görememekten endişe ettiklerini vurguladı.
