Aspirin, penicilin, kafein ve bir kanser ilacının molekül yapısı ilk kez süsleme sanatı tezhiple işlendi.
Aspirin, penicilin, kafein ve bir kanser ilacının molekül yapısı ilk kez süsleme sanatı tezhiple işlendi. Kimyasal formüllerin tezhip sanatıyla bir bütünlük oluşturması fikrini gerçeğe dönüştüren Uzman Eczacı Halil Tekiner, konuyla ilgili AA muhabirine yaptığı açıklamada, eczacı olmasının yanı sıra tarihe de çok meraklı olduğunu ifade ederek, şunları söyledi: ‘‘Tarihi araştırırken gördüm ki, Türk el sanatlarımız, süsleme sanatlarımız ve Türk-İslam sanatlarımız, çok zengin ve tarihimizde çok büyük bir yer tutuyor. Ancak günümüzde ne yazık ki bu sanatlarımız sanki öksüz kalmışlar. Birçok alanda bu sanatlarımızı yaşatma fırsatımız varken, bunlar bir köşeye itilmiş, kendi kaderine terk edilmiş. Çoğu gencimizin bu sanatlarımızdan haberi bile yok.‘‘
Kimyasal formüllerin tezhiple buluşması
2009 yılının Kasım ayında Philipps Üniversitesi Eczacılık Enstitüsü‘nün davetlisi olarak ‘‘Türk Sanatında Eczacılık‘‘ konulu bir konferans vermek üzere Almanya‘nın Marburg şehrine gittiğini ifade eden Tekiner, şöyle devam etti: ‘‘Burada verdiğim konferansta, Türk-İslam sanatlarının eczacılıkla ilişkisini ele almış, başta hat, minyatür ve tezhip olmak üzere çok sayıda örnek üzerinde sanatın eczacılıkla olan ilişkisinden bahsederek Türk eczacılığı hakkında tarihsel bilgiler vermiştim. Alman eczacı, akademisyen, sanat tarihçisi ve öğrencilerin katıldığı bu konferansta en çok ilgi gören konu, daha önce hiçbir yerde örneği bulunmayan ilaç molekül tezhipleri oldu.‘‘
İlacın şifresi
Tekiner, ilaç moleküllerinin tezhiple betimlenmesi fikrini daha sonra Ord. Prof. Dr. Ahmet Süheyl Ünver‘in kızı ünlü tezhip sanatçısı Gülbün Mesara‘ya ilettiğini ve Mesara‘nın da bu konuya ayrı bir ilgi gösterdiğini ifade etti.
İlaç moleküllerinin tezhiple süslenmesi konusunda Gülbün Mesara ve ekibinin 4 farklı uygulama yaptığını belirten Tekiner, şu bilgileri verdi: ‘‘Bu çalışmalardan biri, bir kanser ilacının molekülü. Buradaki süsleme üslubu, tezhip sanatçılarının ‘münhani‘ olarak isimlendirdikleri bir üslup. Bir diğeri herkesin çok iyi bildiği ve ham maddesi asetil salisilik asit olan aspirinin molekül tezhibidir. 15‘inci yüzyıl Fatih dönemi klasik tezhip diye adlandırılan tarzda çalışılarak ortaya konulmuştur. Üçüncü molekül tezhibinde ise antibiyotik olarak kullanılan penicilin ilacının molekül yapısı işlenmiştir. Bu eser de 16. yüzyıl ortaları Kanuni Sultan Süleyman döneminin saray başnakkaşı olan Karamemi başkanlığında hazırlanan Divan-ı Muhibbi kitabındaki tezhiplerden esinlenilerek hazırlanmış bir kompozisyondur.
Merkezi sinir sistemi uyarıcısı olan kafein formülünün işlendiği tezhip ise 16. yüzyıl ortalarında, hançer yapraklarının son derece stilize edilerek kullanıldığı bir mürekkep çalışması olan saz yolu üslubundan faydalanılarak yapıldı. Kahvenin etken maddesi olan kafein molekülü ile kahve ağacının meyvesi de bu eserde yer alıyor.‘‘
