İki dünya düzeni ve sonu

Abone Ol

Yüzyıllar liderleriyle anılsalardı kanaatime göre 19 uncu

yüzyıl Napolyon Bonapart ve 20 inci yüzyıl ise Winston Churchill ile anılırdı.

Napolyon cengâver birisi olmakla birlikte Akka da Osmanlı karşısında ve

Rusya da 1812 de Ruslar önünde ve Waterloo da İngilizler önünde yenilmiştir.

Bozgundan bozguna uğramış lakin dünyayı arkasından sürüklemiş ve küresel

hesapları karıştırmıştır. Lakin onun karıştırıcı vasfı Rusları tahrik etmiş ve

onların yükselişlerine zemin hazırlamıştır. Ruslara dokunarak onları

uyandırmıştır. Hatta şu söz ona aittir: Sakın Çin e dokunmayın aksi halde

uyuyan devi uyandırırsınız. Kendisi bunu başka bir coğrafyada; Rusya da

başarmıştır. İkinci Dünya Savaşı ndan sonra dünyanın ahvali değişse ve Fransa

ve İngiltere nin yerini ABD ve Rusya alsa da Churchill in kurduğu genel çerçeve

ve çatı değişmemiştir. Tıkır tıkır işlemiştir. Rusların ve Amerikalıların

yükselme yolunu Churchill açmıştır. Her iki ülkenin de velinimetidir.

Churchill in yıldızının parlaması Çanakkale ile olmuş ve yine Çanakkale

hezimetiyle sönmüştür. Lakin şansı yaver gitmiş ve Birinci Dünya Savaşı sonrası

yani Osmanlı sonrası dönemi şekillendirmiştir. Tarihin en büyük siyasi

mühendislerinden biri olarak cetvelle Ortadoğu nun haritasını çizmiştir. 1911

yılında Bahriye Nazırı olan Churchill in yıldızı parlamış ve Osmanlı sonrasını

şekillendiren adam olmuştur. Osmanlı sonrası Ortadoğu da kurduğu milli

devletler veya ulus devletleri sistemi Arap Baharı na kadar mütemadiyen devam

etmiştir. Arap Baharı ile birlikte Churchill in kurmuş olduğu bölgesel düzen

sonuna gelmiştir. Lakin Churchill sadece Ortadoğu düzeniyle alâkalı değildir.

*

İkinci Dünya Savaşı nın gerçek mimarıdır. Kimilerince

Obama nın da benzetildiği savaş öncesi İngiliz Başbakanı Neville Chamberlain,

Hitler in yükselişine tanıklık etmektedir. Lakin pasif ve pasif olduğu kadar

Hitler ile uzlaşmacı bir yaklaşımı benimsemiştir. Churchill ise buna razı

olmamış ve Chamberlain ın yerine başbakanlığa getirilmiştir. Bir nevi İkinci

Dünya Savaşı nın patlak vermesinden sorumludur. Amerikalıları savaşa ikna eden

ve sokan odur. Onun ötesinde kıta Avrupa sını Alman nüfuzu ve etkisi yerine

Ruslara açan ve peşkeş çeken de yine odur. Bundan dolayı kimileri onu 40 milyon

kişinin ölümünden sorumlu tutar. Alman veya Hitler nefreti onu Ruslarla

uzlaşmaya iter ve bu surette İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa nın sistemi

şekillenir ve taayyün eder. Berlin e kadar Avrupa, Ruslara terk edilecektir.

Hem Avrupa yı Ruslara bırakırlar hem de Soğuk Savaş başlatılır. Churchill in

kurduğu düzen sonrasında dünyanın hâkimleri değişir ama düzen değişmez.

Churchill, Rusların Doğu Avrupa yı hazmetme kapasitelerinin 45 yıl olduğunu

söyler. Nitekim 1945 yılından sonra kurulan düzen 45 yıl sonra 1989 yılında

yıkılır. Berlin Duvarı nın çöküşü Sovyet imparatorluğunun da çöküşünü

tetiklemiştir. Churchill in kurmuş olduğu ikinci düzen de Berlin Duvarı nın

yıkılmasıyla birlikte sona ermiştir. Bu 1789 yılında patlak veren Fransız

Devrimi ve ideolojiler devrinin de sonu ve kapanmasıdır. Velhasıl, 20 inci

yüzyılda kurulan iki sistem de yerle bir olmuş ve yıkılmıştır. Bu iki sistemin

yıkılması 21 inci yüzyılın başlangıcı sayılmıştır.

*

Yüzyılların bir de olaylar veya olgular üzerinden

başlangıcı vardır. Birinci Dünya Savaşı gerçek manada 19 uncu yüzyılın sonu ve

20 inci yüzyılın başlangıcıdır. Yirminci Yüzyılın ve Modern Çağın Sonu

başlıklı eserinde John Lukacs, Berlin Duvarı nın yıkılmasının bir yüzyılın sonu

diğer yüzyılın başı olduğu kanaatini izhar eder. Ona göre, 21 inci yüzyıl

Berlin Duvarı nın yıkılmasıyla doğmuştur. Demek ki, olgular üzerinden 21 inci

yüzyıl vukuundan 11 yıl evvel başlamıştır. İlginçtir, Berlin Duvarı gerçek

anlamda 21 inci yüzyıla girmeden 11 yıl evvel doğmuştur. Arap Baharı ise 11 yıl

sonra yani 2011 tarihinde patlak vermiştir. Buna göre, 20 inci yüzyıl Avrupa da

Arap dünyasından 22 yıl evvel yıkılmıştır. Avrupa yeni çağa 11 yıl evvel

girerken Araplar yeni çağa biraz gecikmeli olarak 11 yıl sonra girmişlerdir.

Siyasi olarak 21 inci yüzyılı Arap Baharı nın sonuçları şekillendirecektir. Bu

dalganın ortaya çıkaracağı lider ve liderlik de 21 inci yüzyılın asimetrik

Churchill i olacaktır. En doğrusunu Allah bilir.