Türkiye'de her yıl israf edilen 25 milyar içecek ambalajını ekonomiye kazandırmak için başlatılan Depozito İade Sistemi (DOA), vatandaşın yoğun ilgisiyle karşılaştı ancak sistemdeki bazı açıklar kuyruk savaşlarına neden oldu. Günde 200 adet ambalaj iade sınırı bulunmasına rağmen, bazı kişilerin yakınlarının bilgilerini kullanarak binlerce şişeyle makineleri saatlerce meşgul etmesi üzerine Bakanlık düğmeye bastı.
QR KOD İLE SUİİSTİMALLERE FREN
İade noktalarındaki yığılmayı bitirecek yeni düzenlemeyi Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) Başkanı Nurullah Öztürk açıkladı. Cnbc-e'ye konuşan Öztürk, çok kısa bir süre içinde tüm işlemlerin yalnızca mobil uygulama üzerinden üretilen QR kod ile yapılacağını belirtti. Artık fiziksel olarak yanında olmayan kişilerin kimlik bilgileriyle işlem yapmak imkansız hale gelecek. Öztürk bu değişikliğin, kuyrukları eriterek sistemi herkes için adil ve erişilebilir kılacağını ifade etti.
20 MİLYON AMBALAJ 10 GÜNDE GERİ KAZANILDI
Sistemin kurulumu ve yaygınlaşması hakkında da önemli veriler paylaşan Başkan Öztürk, DOA'nın kısa sürede dev bir ekosisteme dönüştüğünü vurguladı. Öztürk, "Sistemin tam kapasiteye ulaşmasıyla içecek ambalajı ham maddesi ithalatında yüzde 35-40 azalma öngörüyoruz. Bugün itibarıyla 482 yetkilendirilmiş içecek üreticisi sisteme dahil oldu. Sistemde kayıtlı ambalajlı içecek sayısı 3 bin 673'e ulaştı. İlk 10 günlük süreçte yaklaşık 20 milyon ambalaj vatandaşlarımız tarafından sisteme iade edildi. Mobil uygulamaya kayıtlı kullanıcı sayısı ise 2 milyonun üzerine çıktı" bilgisini verdi.
HEDEF 30 BİN İADE NOKTASI
Vatandaşların her ambalaj başına 1 lira teşvik bedeli aldığı sistemde, altyapı çalışmaları hız kesmeden devam ediyor. 2 bin 500 makineyle başlanan yolculukta sonuna kadar 10 bin, 2027 sonunda ise 30 bin manuel iade noktasına ulaşılması planlanıyor. Marketler, bakkallar ve büfelerin yanı sıra otel, restoran ve kafelerin de kademeli olarak sisteme entegre edileceği açıklandı. Devletin bu süreçte finanse eden değil, sadece denetleyen otorite konumunda olduğunu belirten Öztürk, sistemin üreticilerin ödediği katılım bedelleriyle döndüğünü hatırlattı.
Cari açığa yıllık en az 600 milyon dolar katkı sağlaması beklenen sistemin tam kapasiteye ulaşmasıyla birlikte; 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu ve 3,6 milyon varil petrol kullanımının önlenmesi hedefleniyor. Gözler şimdi, QR kod zorunluluğunun sahada uygulamaya konulacağı o tarihe çevrildi.