Hayat ödül ve cezadan ibarettir

Abone Ol

Yerli kabilelerin çocukları ile ilişkilerini araştırırken bir şey dikkatimi çekti. Samo yerlileri evin küçük çocuğu bir hata yaptığında kötü örnek olduğu gerekçesiyle büyük çocuğu cezalandırır ve kardeşine doğru örnek olması için yönlendirirlermiş. Hata kimin hayatında vuku bulmuşsa sorumluluk da ona aittir. Ancak hatayı yaşantısal olarak sergileyen ve insanlara kötü örnek olan kimselerin de bunda bir payı vardır. Zira yapılan her eylem karşı tarafa aktarılmış bir mesajdır. Alan kişi aldığı şeyin ne olduğuna bakmalı ve hiç kimseyi körü körüne taklit etmemelidir. Fakat insanoğlu davranışlarının büyük çoğunluğunu insanları taklit ederek öğreniyor ve geliştiriyor. O yüzden taklit eden kişi de taklit edilen de sorumludur..

Bir anne bana şöyle bir anekdot anlatmıştı: “iki yıl önce evlendirdiğim kızımın ziyaretine gitmiştim. Onu uzaktan izlediğimde çok şaşırdım. Adeta beni taklit ediyordu. Misafirlerle ilgilenmesi, eşine karşı tavırları, ev düzeni ve mutfak alışkanlıkları tamamen beni yansıtıyordu. Ona sana bunları öğretmemiştim nasıl öğrendin dedim. Bana gerçekten anne nasıl öğrendiğimi ben de bilemiyorum ama farkında olmadan çok şey öğrenmişim” dedi… Çocuklar aileyi gözlemleyerek bilişsel beceriler geliştirir ve farkında olmadan ailenin bir versiyonunu iç dünyalarına taşırlar. O yüzden anne babanın çocuğa yaşantısal olarak da örnek olması önemlidir.

Banduraya göre de, bireyin davranışı ile çevre karşılıklı olarak birbirlerini etkilemekte ve kişi davranışlarını bu etki çerçevesinde belirlemektedir. Yani çevreden bireye bireyden çevreye bir etkileşim vardır. Bu etkileşim aile içinde daha yoğundur.

Çocuklar kendileri için güç ve saygınlık ifade eden anne baba ve öğretmeni taklit etme eğilimindedirler. Bu nedenle anne baba ve eğitimciler doğru model olmalı ve bu konudaki sorumluluklarının bilincine varmalıdırlar. Eğer çocuklarımızın saygılı ve inançlı birer nesil olmalarını istiyorsak bunu önce kendi hayat tarzımızla göstermeliyiz. Aksi taktirde sigara içen bir öğretmenin öğrencisine sigara içme demesinin, yalan konuşan bir annenin çocuğuna doğruluktan dem vurmasının bir anlamı yoktur.