İngiltere Dışişleri Bakanı Phillip Hammond un EOKA nın
60. kuruluş yıldönümüne 10 gün kala, 10 gün sonra Kıbrıs a resmi bir ziyaret
yapacağım açıklaması tesadüf değildi zira 10 gün sonrası yani ziyaret günü
EOKA nın kuruluş gününe rastlıyordu.
Rus donanmasına ait gemilerin Limasol Limanı na
istedikleri zaman girebilecek olması, İngiliz Gizli Servisi MI6 yı ve İngiliz
Kraliyet Donaması nı rahatsız ettiği için bu soruna bir çare bulabilmek amacı
ile İngiltere Dışişleri Bakanı Hammond un Kıbrıs a gelmesi kaçınılmaz
oldu.
Biraz teknik konulardan söz edip, esas konuya dönelim; bu
gemilerin arasındaki Büyük kulak , Ağrotur (Akrotiri) İngiliz Üssü nde telli,
telsiz, WiFi, Bluetooth veya da benzeri elektronik haberleşmelerin tümünü sanki
de yanlarındaymış gibi dinleyebilmek yeteneğine sahip. Bu dinlemeye Trodos
dağının tepesine kurulmuş, Ortadoğu ya yönelik telsiz-telefon konuşmalarını
dinleyen sistemin (Echelon) algıladıkları da dâhil.
Echelon fikri 1947 doğumlu ve Anglo Sakson grubu olarak
anılan Avustralya, Kanada, Yeni Zelanda, İngiltere ve ABD tarafından imzalanan
UKUSA Anlaşması na dayalı bir istihbarat sinyalleri toplama ve analiz ağı
işletim sistemi. 1971 yılında kurulum çalışmaları bitti ve sistem devreye
girdi. Echelon un kullandığı teknoloji sürekli olarak da yenilenmekte.
Echelon un dünya üzerinde sadece 3 dinleme merkezi var.
Hepsi de çok stratejik yerlerde. Özellikle de doğa koşullarının farklı ve
dinlemeye çok uygun olduğu yerlerde kurulu bu merkezler. Bunlardan bir tanesi
de Kıbrıs ta Trodos dağının en yüksek tepesi üzerinde kurulu. Nedeni de
Kıbrıs ın üzerindeki iyonosfer tabakasının belli özelliklere sahip olması. Aynı
özellikler Kuzey Avustralya ve Pasifik Okyanusu ndaki takımadaların üstünde de
bulunmakta.
Burada 60 yıldan bu yana, Ortadoğu, Orta Asya ve
Kafkaslar ı izleyen, telefon, SMS, faks ve benzeri elektronik ve radyo
sinyallerini tarayan, askeri, ticari ve diplomatik iletişime müdahale eden bir
Amerikan Dinleme Üssü bulunmakta. Zaten Kıbrıs sorununun çözülememesinin
nedenlerinden bir tanesi de, bu Akrotiri ve Dikelya gibi varlığı zamanında üs
şeklinde resmi bir statüye kavuşturulmamış olan Amerikan Dinleme Üssü dür.
24 Nisan 2004 tarihinde Kıbrıs adasında yaşayan iki halk
tarafından referandumla oylanan Annan Planı nın giriş sayfasındaki ilk 5
maddeden bir tanesi olan, Kıbrıs adasındaki İngiliz üsleri bu anlaşmanın
kapsamı dışındadır maddesinin oraya konmasının nedeni, İngiliz üslerinin Amerikan üsleri gibi hizmet
vermesi ve bu üslerin aynı zamanda Echelon dinleme sisteminin önemli bir
parçası olmalarıdır. Bu konumları da, Kıbrıs taki İngiliz üslerinin niye her
koşulda dokunulamaz ve tartışılamaz olduğunu net bir şekilde açıklamaktadır.
Bugüne değin Ruslar, tüm çabalarına ve teknolojik
olanaklarına rağmen Echelon merkezlerinin yanına bir türlü ulaşamamışlardı.
Şimdi Rumlar, Limasol Limanı na Rus donanmasının yanaşmasına izin vermekle,
Moskova ya son 44 yılın en büyük hediyesini takdim ettiler.
İşte İngiliz Dışişleri Bakanı nın 180 günlük resmi
bildiri yerine 10 günlük ihbarla Kıbrıs Rum tarafını ziyaret etmek istemesinin
nedeni bu. İngilizler Rumlara bu ziyaretle, 1 Nisan 1955 de bana karşı
kurduğun EOKA yı ve masum İngilizleri arkadan kalleşçe vurarak işlediğin
cinayetleri hiç unutmadım. Limasol Limanı nı açarak Rus donanmasına üslerimi
dinleme olanağı sağlamana da öfkeliyim. Her an başına bir çorap örebilirim
mesajını veriyor diplomatik bir dille.
Bu ziyaret aslında, İngiliz diplomasisinin kullandığı
politik dilin tipik bir örneği. Bir hoşnutsuzluk ve bir uyarı içeriyor.
İngilizler bu hoşnutsuzluklarını, İngiliz politikasının geleneği uyarınca
ağızları ile dile getirmiyorlar, yazıya döküp ilgili kişiye veya devlete de
göndermiyorlar. Bunların yerine politik bir davranış sergiliyorlar. Tabii
anlayan anlıyor, anlayamayan da davul
zurna ve kırmızı halıyla karşılıyor geleni