Reklamı Kapat

Güney Afrika‘da ilk Osmanlı: Ebubekir Efendi

Güney Afrika‘da ilk Osmanlı: Ebubekir Efendi

Osmanlı Devleti yüzlerce yıl Kuzey Afrika’da hüküm sürmesine rağmen Afrika’nın güneyine İslam’ın yayılması gecikti.  Güney Afrika’da yaşayan Müslümanlar, İngiliz sömürgesi altında yaşadığı dönemde engellemeler ve yasaklar nedeniyle İslam’dan uzak kalmışlardı. Çözümü bir alim göndermekte bulan Osmanlı Devleti alelacele Ebubekir Efendiyi Güney Afrika’ya gönderme kararı aldı.

Atlas Okyanusu‘nda 44 gün süren bu yolculuk, 13 Ocak 1863‘te Cape Town’da sona erdi. Gemi limana yaklaşırken İngliiz bayrağı ile birlikte Osmanlı bayrağı da çekildi.  Gemi karadan da üç pare top atışıyla karşılandı.  Ancak İngiliz yönetimi,‘Osmanlı nüfuzunu artıracağı‘ düşüncesiyle, bölgedeki  Müslümanların Ebubekir Efendiyi karşılamasını istememiş ve olayı gizli tutmuştu.

DERLEYEN: ESER GEDİK / MİLLİGAZETE.COM.TR

OSMANLI İNGİLİZLERDEN ŞÜPHELENDİ!

İslam yayılmaya başlamasından sonra bilgi eksikliğinden dolayı birçok karışıklık çıkmış bunun üzerine Müslümanlar Cape Town’daki İngiliz sömürge valisine başvurarak Osmanlı devletinden bazı konularda fetvalar ve dini kitaplar istediler. Konu Londra’ya oradan da İstanbul’a aktarıldı. Osmanlı devleti  gönderilecek Arapça ve Türkçe kitaplardan bir şey anlaşılamayacağını ayrıca konuyu İstanbul’a aktaran İngiltere’nin fetva ve kitapları kendi çıkarları için kullanabileceğinden şüpheleniyordu.

Müslümanlardan gelen bu talep üzerine Sultan Abdülaziz devreye girerek Güney Afrika’ya dini kitapların haricinde bir de alim gönderilmesine karar verir. Ahmet Cevdet Paşa buraya gönderilecek alim olarak Şehrizor ulemasından Ebubekir Efendiyi seçer. 3 Eylül 1862 tarihinde Ebubekir Efendi Güney Afrika’ya ‘muallim ve müderris’ olarak görevlendirilir.

Ebubekir Efendi  yeğeni ve hizmetçisi Lütfü Efendi ile birlikte 1 Ekim 1862de aylık 25 lira ücret ve Londra’ya kadar 7 bin 500 kuruş harcırah ile İstanbul’dan Cape Town yolculuğuna başlar. Ebubekir Efendinin rotası  deniz yoluyla Fransa’nın Marsilya şehri oradan  trenle Paris, sonrasında ise Londra idi.  Gittiği bu şehirlerde Osmanlı elçileri tarafından karşılanan Ebubekir Efendi bu şehirleri gezme kültürünü tanıma imkanı da buldu. Ebubekir Efendi ve yeğeni yaklaşık bir buçuk ay Londra’da kaldıktan sonra Liverpool’a geçtiler ve 3 Aralık günü bir buharlı gemi ile Cape Town’a hareket ettiler.

İNGİLİZLER ŞAŞKINA DÖNDÜ

Atlas Okyanusu‘nda 44 gün süren yolculuğun ardından Capa Town’a ulaşan Ebubekir Efendi İngiliz yönetimince pek hoş karşılanmamıştı. Kitap bekleyen İngilizler karşılarında Ebubekir Efendi’yi görence şaşkına döndüler. İngiliz yönetimi  bir süre halktan bu olayı gizlemeye çalışsa da başaramadı. Kısa bir süre sonra Cape Town Müslümanları Ebubekir Efendinin gelmiş olduğunu duydular ve akın akın otele onu ziyarete gittiler.  Ebubekir Efendi Cape Town’a gelişinin ikinci günü görevine hemen başladı. Ancak tahmin ettiğinden zor bir görev olacaktır. Çünkü karşısında batıl gelenek ve görenekleri din haline getirmiş bir topluluk bulmuştu.

HİLAFET ADINA CAMİ YAPTIRDI

Ebubekir Efendi Cape Town’da ilk olarak bir ev tutar. Burası hem kendisinin ikameti hem de eğitim vereceği okul olacaktır. Ebubekir Efendi 3 ay içerisinde yaklaşık 300 kadar kız ve erkek öğrenci toplayarak bunların eğitimine başladı. Ayrıca genç yaşlı,kadın erkek  yetişkinlere de sohbetler toplantıları ile  dersler verdi.  Daha sonra Hilafet adına bir cami yaptırıp insanlığın hizmetine sunar ve ilk hutbeyi Osmanlı Sultanı adına okutur.

7 AYDA YEREL DİLİ ÖĞRENDİ

Osmanlı topraklarından Afrika’ya  bir anlamda hicret eden Ebubekir Efendi’nin karşılaştığı en önemli sorunlardan birisi de dil sorunuydu önce buradaki Müslümanlarla anlaşmak için 7 ay boyunca yerel dili öğrendi. Ardından ise sahte hocalar ve şeyhlerle mücadele ederek herkesi eğitmeye doğru bilgiyi vermeye çalıştı. Ebubekir Efendinin bazı sıkıntılarla karşılaştıysa da bunların üstesinden gelmeyi  bildi. Birbirleriyle çatışan Müslüman cemaatleri barıştırmayı başardı. Temel dini eserleri yerel dile çevirerek kaynak oluşturdu. Kurduğu okul üç yıl sonra ilk mezunlarını verdi. Çevre eyaletlerden gelen öğrenciler burada aldıkları eğitimlerin ardından kendi memleketlerinde benzer okullar açarak doğru bir İslam anlayışının Güney Afrika’da yayılmasını sağladı.Görev için geldiği Afrika’da evlilikler yapan Ebubekir Efendinin beş oğlu oldu. Ebubekir Efendi bunlardan Ataullah Efendiyi iyi bir alim olarak yetiştirdi. Ataullah Efendi de  1884 yılında Kimberley’de açılan Osmanlı okulunun müdürlüğüne tayin edildi. Ebubekir Efendi 17 yıl boyunca  Güney Afrika’da İslam dinini anlatmakla ve Osmanlı Devleti adına hizmet etmekle geçti 29 Ağustos 1880 tarihinde vefat etti.  Ebubekir Efendi’nin vefatından sonra Sultan Abdulhamit çocuklarının eğitimini üstlendi.

LONDRAYA İLK CAMİYİ TALEBESİ YAPTIRDI

Güney Afrika’ya adeta damgasını vuran Ebubekir Efendi’nin öğrencileri yaptıkları kampanyalarla Hicaz demiryolu için binlerce sterlin toplar. Ankara’ya 17.634 lira ve 875 sterlin gönderip İstiklal Harbi şehitlerimiz için İngiliz sömürgesi olan Güney Afrika’da mevlit ve hatimler okuturlar. Bunun yanında Londara’daki ilk camiyi Ebubekir Efendi’nin öğrencileri yaptırır.

18 Eylül 2014 - Gündem


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.


Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi


Anket EYT konusunda ne düşünüyorsunuz?