Reklamı Kapat

Geçmiş anketlerle gerçek sonuçları kıyasladı: Seçime bir hafta kalınca

Korkusuz Gazetesi köşe yazarı Gürkan Hacır bugünkü köşesinde, yaklaşan genel seçimler öncesinde geçmiş yıllarda yapılan büyük anketlerle seçimde çıkan gerçek sonuçları karşılaştırdı.

Gazeteci Gürkan Hacır bugünkü köşesinde, geçmiş yıllarda yapılan dev anketlerle o seçimde çıkan gerçek sonuçları karşılaştırdı.

Seçmen rasyonalist tercihleri üzerinde duran Hacır, seçime bir hafta seçmenin yaşadığı kararsızlıkları gerçeklerle yer değiştirdiğini ve buna göre oyunu atmaya gittiğini anlattı.

Gürkan Hacır'ın yazısı şu şekilde:

6’lı masa toplanmaya devam ediyor…

4 parti daha önce kantara çıkmış.

CHPİYİ PARTİSAADET PARTİSİ ve DEMOKRAT PARTİ…

Yani seçime katıldılar.

En son seçimdeki oy oranlarını biliyoruz.

Peki ya diğer ikisi…

Deva ve Gelecek Partileri neye göre ittifaka dahil oldular?

Veya soruyu tersten soralım.

İttifaktaki ağırlıkları neye göre belirleniyor?

Ben söyleyeyim.

Anketlere…

Anketlerden gelen veriler neyse o kadar oyu var farz ediliyor.

Deva 3-4… Gelecek 1-1.5…

Peki gerçekten öyle mi?

Sadece Deva ve Gelecek değil… Diğer yeni kurulan partilerin sandıktan nasıl çıkabileceğini biliyor muyuz?

Bence bilmiyoruz.

Anketlerin yalancısıyız.

★★★

Şu gerçeği atlamayalım.

Sandık rasyonalitesi diye bir durum vardır.

Seçmen son bir hafta kalıncaya kadar yaşadığı kararsızlığı son hafta gerçeklikle değiştiriverir.

Dinlediği vaatler… Liderlerin sempatikliği… Coşkulu seçim sloganları…

Hepsi yerini gerçekliğe bırakır.

Ve sandığa çok umutla giden pek çok siyasi hüsranla döner.

Buna “Bölükbaşı sendromu“ diyoruz.

Hani şu muazzam muhalifimiz Osman Bölükbaşı’dan esinlenerek isimlendirilen sendrom…

“Alkışlar bana oylar Menderes’e” derdi ya merhum…

★★★

İşte şimdi de tüm hesap kitap anketlere göre yapılıyor.

Anketlerde ne çıkıyorsan ona göre ağırlığın var.

Ona göre yer buluyorsun kendine…

Peki anketler doğruyu yakalıyorlar mı?

Zaman zaman çok büyük yanıldıklarını biliyoruz.

Bu seçimde de hep birlikte göreceğiz.

Ama ben sizi ilk anketlere götürmek istiyorum.

Şimdiki manada yapılan ilk anketlere…

★★★

1980 öncesi anketimiz yok.

İlk anket çalışması 1983 seçimlerinde başladı. Sonraki yıllar ise tam bir anket şenliği oldu. Hemen her seçimden önce onlarca şirket araştırma yaptı.

Anlatacağım yıl ise 1989.

Yerel seçimler.

Peki anketler seçimden önce ne söylüyordu.

Hürriyet gazetesi ile Kamar şirketi işbirliği ile hazırlanan anket biraz karmaşık bir dille okuyucuya sunuldu. Uzmanın bile anlayamayacağı sorular ve cevaplarının tasniflendiği araştırmanın can alıcı bölümü en sonda özetlenmişti.

Aynen aktarıyorum.

“Konuşulan kişilere son olarak hangi partinin adayına oy vereceklerini sorduk. İstanbulluların % 40.1 ANAP’ı (Bedrettin Dalan) % 26.1’i ise SHP’nin (Nurettin Sözen) adayına oy vereceğini söyledi. DYP’nin adaylarına diyen oranı % 8.9. DSP’nin adayına diyenlerin oranı ise % 8 olarak belirlendi.”

Kamar’ın % 40.1’le birinci ilan ettiği Anaplı Bedrettin Dalan sadece % 26.12 alabildi.

% 26.10 alır dedikleri SHP’li Nurettin Sözen ise % 35.95 ile İstanbul Büyükşehir seçimlerinin galibi oldu.

Kamar araştırma… Sadece bir partide tam 14 puan yanılmıştı.

★★★

1989’ı ıskalayan sadece Kamar-Hürriyet ortaklığı değildi.

Milliyet-Konda işbirliğiyle seçime 72 saat kala yayınladığı anketinde Dalan’ı başkan ilan ediyordu.

Bunu da aynen aktarıyorum.

“Belediye Başkanlığı için kime oy vereceksiniz sorusuna Dalan cevabını verenlerin oranı % 45’i aşıyor. Bu soruya Nurettin Sözen cevabını verenlerin oranı % 27.”

★★★

Devam edeyim.

Anket şirketlerinin bir başka felaketine bakalım.

Tarih 27 Mart 1994.

Yerel seçimler bugünlerin işareti gibiydi.

Refah Partisi ve Tayyip Erdoğan rüzgarı iyiden iyiye esmeye başlamıştı. Ama bu durumdan yine anket şirketlerinin haberi yoktu.

İstanbul’da dört büyük partinin adayı da medyatik isimlerdi.

Refah Partisi’nin adayı Recep Tayyip Erdoğan.

ANAP’ın adayı İlhan Kesici.

DYP’nin adayı Bedrettin Dalan.

SHP’nin ise Zülfü Livaneli’ydi.

★★★

Son gün yani 26 Mart 1994 günü anket şirketlerinin durumu şuydu.

Strateji-Mori % 26.20, Konda ise % 25 ile SHP’li Livaneli’yi Başkan ilan etti.

Refah Partisi’ni ve Tayyip Erdoğan’ı gören yoktu.

1994 yerel seçimin sonucu şöyle oldu.

RP 25.19

ANAP 22.14

SHP 20.30

DYP 15.45

★★★

Ama asıl büyük fiyasko için burada bir parantez açmalıyım.

Kamar araştırma şirketi 1994 seçimlerinde tam olarak kontrolden çıktı. Günaydın gazetesi ile işbirliği yapan Kamar belki de Cumhuriyet tarihimizin en büyük skandal anketini yaptı. Seçimden bir ay önce Dalan’ı (DYP) % 40’la geldiğini ilan etti.

Oysa Dalan sandıkta yoktu.

Tayyip Erdoğan gümbür gümbür geliyordu.

Kamar’ın araştırmasına göre- ki bu araştırmayı seçimden 3 gün önce İstanbul’da 1084 denekle yaptıklarını iddia ediyorlardı- Dalan % 25.2 alıyordu. Tayyip Erdoğan ise % 14 oy oranına sahipti.

★★★

İnanmayacaksınız ama… Seçimden bir gün önce Kamar’la işbirliği yapan Günaydın şu başlıkla çıktı.

Tarih 26 Mart 1994.

“Yarın kimi seçeceği konusunda karar veremeyenler için son gün uyarısı.

İSTANBUL’U DALAN KURTARIR.”

“İstanbul’un sorunlarını bilen, bunların üzerine kararlılıkla gidebilecek cesarete ve tecrübeye sahip tek aday Bedrettin Dalan. İstanbulluların parti tercihlerini bir kenara bırakarak Dalan’a oy vermesi gerekiyor.”

★★★

Şaka gibi değil mi?

Kamar’ın skandal anketi İstanbul’la da sınırlı değildi.

Ankara Büyükşehir seçimlerinde de tam anlamıyla uçtu.

Kamar’a göre SHP 35.2 ile birinci parti olacaktı.

Seçimin gerçek galibi RP’li Melih Gökçek ise sadece % 11.6 oy oranında gözüküyordu.

★★★

Yakın tarihimizin ilk anket faciaları böyle…

O yüzden siz siz olun…

Sandığı görmeden peşin hüküm vermeyin…

Kantara çıkmamış siyasiye de gereksiz paye vermeyin…!

31 Mar 2022 - 20:28 - Gündem


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.