Reklamı Kapat

Gübrede Rekabet Kurumu’na baş bayilik çağrısı!

Gübre fiyatları çiftçinin canını yakmaya devam ederken, Rekabet Kurumu’nun piyasada 7 büyük gübre firmasına yönelik kapsamlı bir soruşturma başlatması dikkat çekti.

Sadettin İnan
ÖZEL HABER Sadettin İnan Tüm Haberleri
Büyütmek için resme tıklayın

7 gübre firmasına yönelik başlatılan soruşturma iki yıl önce Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’ye verilen ancak hiçbir işlem yapılmayarak sümen altı edilen raporu yeniden gündeme getirdi.

Rekabet Kurumu, Bandırma Gübre, Ege Gübre, Eti Bakır, Gemlik Gübre, GÜBRETAŞ, İstanbul Gübre ve Toros Tarım’a yönelik rekabet ihlalinin yaşanıp yaşanmadığına yönelik kapsamlı bir soruşturma başlattı. Rekabet Kurumu’nun söz konusu 7 gübre firmasıyla ilgili ön araştırmanın ardından soruşturma açılmasına karar vermesi, rekabet ihlaline yönelik ciddi emarelerin bulunduğunu gösteriyor. Rekabet Kurumu’nun, 7 gübre firmasına yönelik soruşturma başlatması, Tarım Kredi Kooperatifleri ile GÜBRETAŞ arasında tek taraflı olarak imzalanan bayilik sözleşmesini yeniden gündeme getirdi. Tarım Kredi Kooperatiflerinin tek taraflı imzaladığı bayilik sözleşmesi ile gübre piyasasının yüzde 30, 35’i tamamen GÜBRETAŞ’a teslim edilirken, GÜBRETAŞ’ın üretmediği gübrelerin bile bayilik sözleşmesi kapsamında bu firmadan alınması çiftçinin gübreyi daha pahalıya kullanmasını gündeme getirirken, rekabet ihlaline yönelik de ciddi kaygıları beraberinde getiriyor.

REKABET KURUMU GÖREVE DAVET EDİLMİŞTİ

Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’ye iki yıl önce kapsamlı bir rapor sunulurken, raporda Rekabet Kurumu göreve çağrılarak, “Rekabet Kurumu tarafından; bayilik sözleşmesi uygulamasının rekabeti bozması, tekelci bir piyasaya neden olması, kamunun genel yararına aykırı sonuç doğurması, 1 milyon 100 bin Tarım Kredi Kooperatifi ortağının tek bir tedarikçiye mahkûm edilmesi, Merkez Birliğinin kimyevi gübre tedarikinde GÜBRETAŞ’ı fonlayarak rekabet kurallarına aykırı davranması uygulamalarının incelenmesi gerekiyor” denilmişti. Söz konusu raporda dikkat çeken başlıklar şöyle sıralanmıştı:

TARIM KREDİ, ÇİFTÇİYE SATTIĞI GÜBREYİ İHALESİZ ALIYOR

2001 yılından itibaren Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği toplu kimyevi gübre alımı ihalesini bırakarak tüm kimyevi gübre ihtiyacını iştiraki olan GÜBRETAŞ AŞ’den bayilik sözleşmesi yaparak ihalesiz olarak almaktadır. Tarım Kredi Kooperatiflerinin 2017 yılsonu itibariyle sattığı kimyevi gübre 1.433.569 ton olarak gerçekleşmiştir. Bu da ülke piyasasının yaklaşık %30’una tekabül etmektedir.

FAHRETTİN POYRAZ HANGİ TARAFIN ÇIKARINI KORUYOR?

Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği tarafında icracı genel müdür ve genel müdür yardımcısı olarak görev yapan kişilerin, aynı zamanda GÜBRETAŞ’ın yönetim kurulu başkanı ve üyesi olarak görev almaları kurumsal yönetim anlayışında geçen “çıkar çatışmasını” oluşturmaktadır. Bu belirtilen kişiler yapılan bayilik sözleşmesinde her iki tarafı da aynı anda temsil etmektedir. Yani bu kişiler Merkez Birliği’nin mi, yoksa GÜBRETAŞ AŞ’nin mi çıkarlarını koruyacaklar?

TARIM KREDİ, GÜBRETAŞ’IN ÜRETMEDİĞİ GÜBREYİ BİLE BU FİRMADAN ALIYOR

GÜBRETAŞ AŞ kendi üretemediği kimyevi gübreleri de Tarım Kredi Kooperatiflerinin ihtiyacına binaen yurt dışından ve yurt içerisinden kendi tedarik ve pazarlık yöntemlerine göre tedarik ederek Tarım Kredi Kooperatiflerine vermektedir. 2017 yılsonu itibariyle yaklaşık tahminen 1 milyon ton civarında kendi üretmediği kimyevi gübreyi yurt içinden ve yurt dışından tedarik ederek Tarım Kredi Kooperatiflerine bayilik sözleşmesi gereği satmaktadır.

ÇİFTÇİNİN DAHA PAHALI GÜBRE KULLANMASINA NEDEN OLUYOR

Tarım Kredi Kooperatiflerinin başka firmadan kimyevi gübre almasının yasak olduğu, tek tedarikçinin GÜBRETAŞ AŞ olduğu bir sistem tekelci bir piyasa anlayışını oluşturmakta, dolayısıyla bu uygulama rekabeti önleyerek ortakların daha yüksek fiyattan kimyevi gübre almasına neden olmaktadır. Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği ile GÜBRETAŞ AŞ arasında yapılan anlaşmaya göre 2001 yılından beri devam eden kimyevi gübre bayilik sözleşmesi 2023 yılına kadar uzatmışlardır. Bu bayilik sözleşmesinin detayları hakkında kamuoyuna herhangi bir açıklamada bulunulmamıştır.

03 Eyl 2021 - 04:30 - Ekonomi

Muhabir  Sadettin İnan


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.