Toprağı küçük, meselesi büyük öz toprağımız: Maraş

Tarihi belgelerle Osmanlı vakıf mülkü olduğu kanıtlanan, İngilizlerin dahi kira ödemek zorunda kaldığı Maraş kentinde işgalci Rumların hak iddiası ciddiyetsiz bir vaka olarak ortada duruyor.

Abdussamet Karataş
Abdussamet Karataş Tüm Haberleri
Toprağı küçük, meselesi büyük öz toprağımız: Maraş
Haber albümü için resme tıklayın

Osmanlı’nın yıkılmasından sonra Ada’yı ilhak eden İngilizlerin idaresini fırsat bilerek Türklerin arazileri üzerine turizm tesisleri inşa eden Rumlar, Maraş kentini 1974’deki Kıbrıs Barış Harekâtı’na kadar adeta dönüm dönüm yağmaladılar.

Kıbrıs Adası’nın doğusunda yer alan, mülkü Osmanlı vakıflarına ait olmasına rağmen Rumların haksız hak iddialarında bulunduğu Maraş, tartışmaların odağında. Çok küçük bir toprak parçası olmasına rağmen uluslararası anlamda büyük bir kriz konusu olan Maraş’ın dününü ve bugününü Millî Gazete okurları için araştırdık.

OSMANLI MÜLKÜ

1571 yılında Osmanlı Devleti tarafından fethedilen, asırlarca Osmanlı’nın idaresinde kaldıktan sonra Birinci Dünya Savaşı’yla birlikte İngilizlerin kontrolüne geçen Kıbrıs Adası’nda siyasi gerilim bitmek bilmiyor. Yunanistan ve Avrupa Birliğinin koşulsuz desteğini arkasına alan Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Ada’da Müslüman Türk varlığına tahammülsüzlüğünü her fırsatta ortaya koyuyor. Her yıl mutlaka bir ya da birkaç kriz oluşturup Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni ve garantör ülke konumundaki Türkiye’yi Avrupa’ya şikâyet eden Rum Yönetimi’nin son kozu Maraş oldu. Daha önceki yıllarda Avrupa Birliği müzakereleri kapsamında defalarca kendilerine verilmek istenmesine rağmen bu küçük yerleşim yerini elinden tersiyle iten Rum Yönetimi’nin Maraş’ın kapalı bölümlerinin bir kısmının açılması karşısında takındığı çirkin tavır tepki çekiyor. Türkiye ve KKTC’nin Kapalı Maraş’ın açılması konusundaki ısrarı sürerken, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler Türk tarafına yaptırım tehditlerinde bulunuyor. Küçük bir toprak parçası olmasına rağmen uluslararası anlamda büyük bir tartışma konusu olan Maraş’ın dününü ve bugününü Millî Gazete okurları için araştırdık.

MARAŞ’IN MÜLKÜ OSMANLI VAKIFLARINA AİT

Maraş kentine ait arazilerin, Kıbrıs’ı fetheden Lala Mustafa Paşa’nın 1579’da, Kıbrıs Valisi Seyyid Abdullah Paşa’nın 1748’de ve Bilal Ağa’nın 1821’de kurup tasdik ettirdiği vakıflara ait olduğu tarihi belgelerle tescillendi. İngilizlerin Kıbrıs’ı ilhak etmesi sonrasında Maraş’taki vakıf mülkleri, Rumlara önce kiralandı, ardından tapu kaydı yapılarak el değiştirdi. 1960’da Türk ve Rum ortaklığında Kıbrıs Cumhuriyeti kurulduktan sonra, İngiltere Maraş için Türk yönetimine 1.5 milyon sterlin kira bedeli ödedi, ancak mülkler Rumların üzerine kayıtlı kaldı. Osmanlı döneminde 1839 Tanzimat Fermanı’na kadar vakıf senetleri tapu yerine geçtiğinden dolayı Ankara’da devlet arşivlerinden bulunarak Kıbrıs’a gönderilen 1748 tarihli Seyyid Abdullah Paşa Vakfı senedi, uluslararası hukuka göre Maraş kentinin tapusu olarak kabul görüyor.

MARAŞ’I AHLÂKSIZLIĞIN MERKEZİ OLARAK KULLANDILAR

Maraş bir diğer adıyla Varosha, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Gazimagusa şehrinin bir mahallesi. Küçük bir toprak parçası olan Maraş, arazinin turizm açısında çok değerli olması sebebiyle maddi getiri açısından Kıbrıs Adası’nın en kıymetli bölgesi olarak tanımlanıyordu. Zira Türkiye kararlı bir operasyonla Kıbrıs’a gerçekleştirdiği Barış Harekâtı’nda Rumların işgalinden kurtardığı Maraş bölgesi, uzun yıllar Rumların kasasını dolduran bir sermaye kaynağı olarak görev gördü. Uzun plajları, her türlü ahlaksızlığın yaşandığı kumarhane ve gece hayatı sebebiyle Kıbrıs’ın Las Vegas’ı olarak tanınan Maraş bölgesi, Rumların devlet hazinesine önemli bir gelir kaynağı sağlamaktaydı. İngilizlerin himayesinde Maraş’ı arsızca işgal eden Rumlar, Barış Harekâtı sonrasında Güney’e kaçmak zorunda kaldı.

RUMLARIN PARA KAYNAĞIYDI

Kıbrıs Barış Harekâtı’na kadar Rum turizm gelirinin yüzde 58’ini tek başına sağlayan Kapalı Maraş’ta 1974’ten önce 10 bin yataklı 45 otel ve 60 apartman tipi otel bulunuyordu. Aynı zamanda 1974 öncesinde Maraş’ta 4 bin 649 özel ev, 3 bin ticari birim, 380 bitirilmemiş inşaat, 99 eğlence merkezi, 143 yönetim ofisi, 21 banka, 24 tiyatro ve sinema, İngilizce, Yunanca ve Türkçe 8 bin 500 kitabın olduğu bir kütüphane bulunuyordu. Öyle ki İngiliz Kraliyet ailesinin ve Batı Dünyası’nın birçok elit isminin tatil için her yıl Maraş’a geldiği bilinmekteydi. Hatta Maraş kentindeki turizm rezervasyonlarının 1960’lı yıllardan 2000’li yıllara kadar doldurulduğu da kayıtlara geçmişti.

HAREKÂT SONRASI ASKERİ BÖLGE İLAN EDİLDİ

Dev otellerin ve turizm tesislerinin bulunduğu Maraş Türkiye’nin askeri operasyonu sonrasında yerleşime kapatıldı. 1976-77 yıllarında Maraş bölgesinin kuzeyinde kalan bazı sınırlı bölgeler iskâna açıldı. Buraya önce Rum tarafından Türk tarafına göçen Kıbrıslı Türkler, sonrasında da Türkiyeli göçmenler yerleştirildi. 1981’de resmen birinci derece askerî yasak bölge ilan edilen Maraş, 1974-1990 yılları arasında doğrudan Türk Silahlı Kuvvetlerinin parçası olan Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı tarafından idare edildi. 29 Temmuz 1990’da Maraş’ın kontrolü KKTC Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına teslim edildi.

RUMLAR MARAŞ’I DÖNÜM DÖNÜM YAĞMALAMIŞ

Kıbrıs Vakıflar İdaresi (Evkaf) Genel Müdürü Prof. Dr. İbrahim Benter, Rumların hak iddia ettiği kapalı Maraş ile ilgili yaptığı değerlendirmede, “Uluslararası hukukun tapu olarak tanıdığı Osmanlı vakıf senetlerinin tümü elimizde. Vakıf kanunlarına ve uluslararası hukuka göre bir vakıf malı sonsuza kadar vakfındır. Kilise ve İngilizler vakıf mallarının devredilebilir olduğunu savunuyor bu saçma tezi kabul etmemiz mümkün olamaz. Vakıf malları şahısların üzerine asla devredilemez. Rumlar İngiliz yönetimi sırasında Maraş’ı dönüm dönüm yağmalamış, ama yetim hakkı olan vakıf mülklerini onlara yedirmeyeceğiz” demişti.

31 Tem 2021 - 04:30 - Dünya

Muhabir Abdussamet Karataş


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.

01

Vatandaş - Parçalanmış Irak’ta misakı milli sınırımız Musul Kerkük ü PKK’ya teslim eden hükümetin Maraş’ı Rumlar’a teslim etmeyeceğini mi sanıyorsunuz, teslimi yakındır.

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 31 Temmuz 08:29


Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi


Anket Türkiye'de erken seçime gidilmeli mi?