Ağustos ta yayınladığımız sayfamızda, Sevr i ve bunun getirdiği istekleri maddeler halinde sıralamıştık. Batılılar bugün bile bu isteklerinden vazgeçmemiş görünüyorlar. Avrupa Birliği çatısı altına girmemiz karşılığında istenen tavizlerin Sevr de istenenlerden hiçbir farkı yok. Sevr Antlaşması ndan iki yıl önce (30 Ekim 1918) Mondros ta yapılan antlaşma maddelerine de bakarsak benzer bir listeyi görürüz. 25 maddeden oluşan Mondros Mütarekesi, Osmanlı Devletini nin devlet olma özelliğini ortadan kaldıran, ordusunun bağımsızlığını yok eden ve İtilaf Devletleri ne işgal hakkı sağlayan bir antlaşmaydı. Bu antlaşmayla birlikte ordunun elinde bulunan silahlar toplatılıyor, en stratejik mevkiler bir bir işgal ediliyordu.
İngiliz, Fransız ve İtalyanlar doğu ile güneyde, Yunanlılar da batıda işgale başlamışlardı. Bu işgalden kurtulmanın tek yolu ise milli ve manevi dinamiklerimizi tekrar hayata geçirmekti. Maraş taki Sütçü İmam ın kurşunu buna en güzel örneklerden biridir. Dört yıl süren bağımsızlık mücadelesinin sonucundaki Büyük Taarruz un getirdiği zafer, Türk milletine yeniden devlet olma yolunda önemli bir adım attırmıştır. Mudanya Mütarekesi, bu zaferin bir hediyesidir. Mudanya Mütarekesi nin üzerinden 84 yıl geçti. Ancak Mudanya da teslimiyetlerini imzalayan batılılar, bugün bunun rövanşını almak için uğraşıyorlar.
***
İçinde bulunduğumuz bu mübarek ayın ve yaklaşmakta olan Ramazan Bayramı nın, tüm insanların kurtuluşuna vesile olmasını diliyorum.
Limni adasının Mondros Limanı‘nda Bahriye Nazırı Hüseyin Rauf Orbay‘ın Başkanlığı‘nı yaptığı Osmanlı Heyeti ile İngiliz Amiral Calthorp‘un Başkanı olduğu İtilaf Devletleri Heyeti arasında imzalanan Mondros Mütarekesi ile silahlı çatışma sona ermiştir. 1. Dünya Savaşını bitiren bu Antlaşma aslında çok ağır şartlar taşıyordu. Mondros Mütarekesi Osmanlı Devleti‘nin yıkılışını öngörmekte; İtilaf Devletlerine Osmanlı İmparatorluğunun herhangi bir bölgesine, güvenliklerini tehdit edecek bir durum nedeni ile işgal hakkını tanımakta idi. Mondros Ateşkes Antlaşması ile İtilaf Devletleri, barış antlaşmasının imzalanmasını beklemeden, Türk Topraklarının taksimine giriştiler. Ateşkes Antlaşmasının 7. maddesi, bütün bir memleketin işgali için İtilaf Devletlerine imkan veriyordu.
Mütarekenin en önemli maddesi de, İtilaf Devletleri‘ne ülkenin stratejik noktalarını işgal hakkı sağlayan 7 nci maddesi idi. Nitekim 7 nci madde hükümlerine dayanarak Fransızlar; 7 Aralık 1918‘de Antakya‘yı, müteakiben İskenderun‘u, 20 Aralık‘da Adana‘yı, 29 Aralık‘da Tarsus‘u işgal ettiler. İngilizler; 13 Ocak 1919‘da Kilis, 15 Ocak‘da Antep, daha sonra Urfa ve Maraş bölgelerini işgal ettiler. Ancak İngilizler, bu bölgeleri bilahare Fransızlar‘a terk ettiler. İtalyanlar ise; 22 Mart 1919‘da Antalya ve Burdur, 11 Mayıs‘da Bodrum, 12 Mayıs‘da Fethiye ve Marmaris‘i işgal ettiler. Bütün bunların sonucunda 15 Mayıs 1919‘da Yunanlılar İzmir‘i işgal etti. Yunanlılar, bu işgalin ilk iki gününde 2. 000 civarında Türk‘ü katlettiler. İtilaf Devletleri‘nin işgalleri devam etti ve bir süre sonra tüm ülke genelinde yaygınlaştı.
25 Maddeden oluşan Mondros Mütarekesi, Osmanlı Devleti‘nin devlet olma özelliğini ortadan kaldıran; Ordu bağımsızlığını yok eden; İtilaf Devletleri‘ne Osmanlı topraklarım işgal hakkı sağlayan özelliklere sahipti.
1- Çanakkale ve İstanbul Boğazlarının açılması, Karadeniz‘e serbestçe geçişin temini ve Çanakkale ve Karadeniz istihkamlarının İtilaf Devletleri tarafından işgali sağlanacaktır.
2- Osmanlı sularındaki bütün torpil tarlaları ile torpido ve kovan mevzilerinin yerleri gösterilecek ve bunları taramak ve kaldırmak için yardım edilecektir.
3- Karadeniz‘deki torpiller hakkında bilgi verilecektir.
4- İtilaf Devletlerinin bütün esirleri ile Ermeni esirleri kayıtsız şartsız İstanbul‘da teslim olunacaktır.
5- Hudutların korunması ve iç asayişin temini dışında, Osmanlı ordusu derhal terhis edilecektir.
6- Osmanlı harp gemileri teslim olup, gösterilecek Osmanlı limanlarında gözaltında bulundurulacaktır.
7- İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durumun ortaya çıkması halinde herhangi bir stratejik yeri işgal etme hakkına sahip olacaktır.
8- Osmanlı demiryollarından İtilaf Devletleri istifade edecekler ve Osmanlı ticaret gemileri onların hizmetinde bulundurulacaktır.
9- İtilaf Devletleri, Osmanlı tersane ve limanlarındaki vasıtalardan istifade sağlayacaktır.
10- Toros Tünelleri, İtilaf Devletleri tarafından işgal olunacaktır.
11- İran içlerinde ve Kafkasya‘da bulunan Osmanlı kuvvetleri, işgal ettikleri yerlerden geri çekilecekler.
12- Hükümet haberleşmesi dışında, telsiz, telgraf ve kabloların denetimi, İtilaf Devletlerine geçecektir.
13- Askeri, ticari ve denizle ilgili madde ve malzemelerin tahribi önlenecektir.
14- İtilaf Devletleri kömür, mazot ve yağ maddelerini Türkiye‘den temin edeceklerdir.(Bu maddelerden hiç biri ihraç olunmayacaktır.)
15- Bütün demiryolları, İtilaf Devletleri‘nin zabıtası tarafından kontrol altına alınacaktır.
16- Hicaz, Asir, Yemen, Suriye ve Irak‘taki kuvvetler en yakın İtilaf Devletleri‘nin kumandanlarına teslim olunacaktır.
17- Trablus ve Bingazi‘deki Osmanlı subayları en yakın İtalyan garnizonuna teslim olacaktır.
18- Trablus ve Bingazi‘de Osmanlı işgali altında bulunan limanlar İtalyanlara teslim olunacaktır.
19- Asker ve sivil Alman ve Avusturya tebası, bir ay zarfında Osmanlı topraklarını terk edeceklerdir.
20- Gerek askeri teçhizatın teslimine, gerek Osmanlı Ordusunun terhisine ve gerekse nakil vasıtalarının İtilaf Devletleri‘ne teslimine dair verilecek herhangi bir emir, derhal yerine getirilecektir.
21- İtilaf Devletleri adına bir üye, iaşe nezaretinde çalışacak bu devletlerin ihtiyaçlarını temin edecek ve isteyeceği her bilgi kendisine verilecektir.
22- Osmanlı harp esirleri, İtilaf Devletleri‘nin nezdinde kalacaktır.
23- Osmanlı Hükümeti, merkezi devletlerle bütün ilişkilerini kesecektir.
24- Vilayeti sitte adı verilen 6 vilayet(Erzurum, Van, Harput, Diyarbakır, Sivas ve Bitlis)‘te karışıklık çıkması halinde bu vilayetlerin herhangi bir kısmının işgali hakkına İtilaf Devletleri haiz bulunacaktır.
25- Müttefiklerle Osmanlı Devleti arasındaki savaş, 1918 yılı Ekim ayının 31 günü mahalli saat ile öğle zamanı sona erecektir.
Büyük Taarruzun zaferle sona ermesi üzerine İtilâf Devletleri TBMM ne mütareke çağrısında bulunmuşlardır. Türk ordusu ile İngiliz işgal kuvvetleri arasında bazı gerginlikler yaşandıysa da görüşmeler 3 Ekim 1922 de Mudanya da başladı.
Görüşmelerde TBMM hükümetini Batı Cephesi komutanı İsmet Paşa temsil ederken, Fevzi Paşa ve Refet Paşa da görüşmeler boyunca Mudanya da bulundular. İngiltere yi General Harrington, Fransa yı General Charpy ve İtalya yı da General Monbelli nin temsil ettiği Mudanya görüşmelerinde, ateşkesle doğrudan ilgili durumda bulunan Yunanistan, General Mazarakis ve Albay Sariyanis i görevlendirmesine karşın, Yunan delegeler görüşmelere doğrudan doğruya katılmamışlar ve olan biteni bir gemiden izlemekle yetinmişlerdir.
Zaman zaman gergin anların yaşandığı , hatta görüşmelerin kesilmesi tehlikesinin doğduğu ve Türk ordusunun yeniden harekat hazırlıklarını giriştiği mütareke görüşmeleri 11 Ekim 1922 tarihinde uzlaşmayla sonuçlanmıştır.
Mütarekeyi kabul etmek istemeyen ve imzalamaktan kaçınan Yunan hükümeti aradığı desteği bulamamış ve sonuçta 14 Ekimde Mudanya Mütarekesi‘ni imzalamak zorunda kalmıştır. Bu arada TBMM, Doğu Trakya nın teslim alınması ve burada bir Türk yönetiminin kurulmasıyla ilgili olarak Refet Paşa yı görevlendirmiştir. Refet Paşa 19 Ekim 1922 de TBMM temsilcisi olarak İstanbul a girmiş ve halkın büyük bir coşkusuyla karşılanmıştır.
Mudanya Mütarekesi ile Türk-Yunan çatışmasının sona erdirilmesi ve Doğu Trakya nın kurtarılması gibi gelişmeler Türk tarafının lehine sonuçlar doğuracak gelişmeler olarak göze çarparken, İstanbul ve Boğazlarda Türk egemenliği tam anlamıyla kurulamamıştır. Gerek Boğazlar üzerinde kontrolün sağlanamamış olması, gerekse Trakya ya ordu geçirilememesi, barış konferansı öncesinde Türk hükümetinin pazarlık gücünü sınırlandırmıştır. Bu hükümler, birçok noktada önemli kazanç sağlayan Mudanya Mütarekesi‘nin zayıf halkalarından bir kısmı olarak değerlendirilebilir. 11 Ekim 1922
Anayasa Mahkemesi, 20 Mayıs 1971‘de, Millî Nizam Partisi nin "laik devlet niteliğinin ve Atatürk devrimciliğinin korunması prensiplerine aykırı olduğu" gerekçesiyle kapatılmasına karar verdi. Bununla birlikte, MNP yöneticileri hakkında herhangi bir ceza davası açılmadı. Yeniden bir parti kurulması için tabandan yoğun baskıların gelmesi üzerine bir istişare heyeti oluşturuldu. Bu heyette yer alanlardan bazıları, tabandan gelen istek doğrultusunda yeni partinin hemen kurulmasını savunurken, diğer bir kısmı ise 12 Mart Muhtırası‘yla başlayan dönem sebebiyle bir müddet geciktirilmesini savunuyordu.
Her iki görüşün de haklı olduğunu düşünmek mümkündür. Çünkü; Birinci görüşe göre, Türkiye‘de Liberal görüşü Adalet Partisi, Sol görüşü ise Cumhuriyet Halk Partisi temsil ediyordu. Bunun için Millî Görüş‘ü temsil eden bir parti mutlaka kurulmalıydı. İkinci görüşe göre ise, henüz buhran geçmemiş olduğundan Meclis te 12 Mart‘ın paraleline girdikleri için bir nevi dokunulmazlığa kavuşmuş partilerin etkisiyle yeni kurulan parti zarar görebilirdi.
Her iki görüşün de haklı olmasına rağmen, İstişare Heyeti, yeni bir parti kurma meselesini müzakere etmek için öncü kişileri toplantıya çağırdı. Toplantı sonunda istişare heyeti, tabandan gelen isteklerin daha fazla beklemeden yerine getirilmesi gerektiğine kanaat getirerek bir kurucu heyetle yeni bir parti kurulmasına karar verdi. Alınan bu karar üzerine Millî Görüş‘ü temsil eden yeni parti Millî Selamet Partisi 11 Ekim 1972 tarihinde resmen kuruldu. Partinin Genel Başkanlığı‘na Süleyman Arif Emre getirildi.
Millî Selamet Partisi nin Kurucular Kurulu, Süleyman Arif Emre, Abdülkerim Doğru, Rasim Hancıoğlu, Hüseyin Kamil Büyüközer, Abdullah Tomba, Sabri Özpala, M. Turhan Akyol, Halid Özgüner, M. Gündüz Sevilgen, Zühtü Öğün, Hüseyin Erdal, Hüseyin Koçak, Hasan Özkeçeci, Osman Nuri Önügören, Mazhar Gürgen Bayatlı, M. Emin Ayak, Mustafa Arafatoğlu, Mustafa Mamati, Abdurrahim Bezci, Sami Baysal dan oluştu.
MSP nin kuruluş çalışmaları içinde yer alan Erbakan, bu partiye resmen 1973 ün mayıs ayında katıldı, 20 Ekim 1973‘te partinin genel başkanı oldu. 11 Ekim 1972
Sabah saatlerinde kendilerine: "Süleyman Mabedi‘nin Koruyucuları" adını veren yahudi cemaatine mensup bir kişi İsrail radyosu vasıtasıyla yaptığı açıklamada artık Mescid-i Aksa ya el konulması, bu mescidin yıkılması ve yerine Süleyman Mabedi‘nin inşa edilmesi zamanının geldiğini ileri sürdü. İşte bu çağrının ardından işgalcilerin Mescidi Aksa‘ya saldırmalarıyla büyük bir katliam gerçekleştirildi. Yahudi askerler Müslümanlara vahşice saldırılarda bulunmakla kalmadılar. Yaralı Müslümanlara acil müdahale yapılmasına, yaralıları hastanelere nakletmek için gelen ambülansların olay yerine girmelerine de engel oldular. İşte böyle bir vahşetin sonucu 30 Müslümanın şehid edilmesi, bir çoğu ağır olmak üzere 800 Müslümanın yaralanması oldu. Siyonist yönetim bu kadarla da kalmayıp zulme uğrayan yüzlerce Müslümanı tutukladı ve zincirlere vurarak bütün insanlık adına utanç verici bir görüntüyle tutuklu kamplarına götürdü. 8 Ekim 1990
Otomatik silahlı 3 kişi, Türkiye‘nin Viyana Büyükelçiliği‘ne girerek kapıdakileri etkisiz hale getirdikten sonra Büyükelçi‘nin makam odasına girdi. Burada Daniş Tunalıgil‘e Türkçe, "Siz Sefir misiniz?" diye soran ve "Evet" yanıtını alan saldırganlar, Tunalıgil‘i otomatik silahlarla taradı. Tunalıgil, olay yerinde can verdi. 3 Ermeni terörist, hızla binayı terkederek, bir otomobille uzaklaştı.
* Türkiye nin Paris Büyükelçisi İsmail EREZ ve makam şoförü Talip YENER, büyükelçilik yakınlarında katledildi. Büyükelçi Erez‘in makam aracı, yerel saatle 13.30 sıralarında Büyükelçilik yakınındaki Seine Nehri üzerindeki Bir Hakeim Köprüsü‘nde pusuya düşürüldü. Erez ve Yener, otomatik silahlarla taranarak öldürüldü. Saldırıyı "Ermeni Soykırımı Adalet Komandoları" adlı örgüt üstlendi. 22 - 27 Ekim 1975
1 Ekim * I. Mahmut un tahtta çıkışı (1730).
2 Ekim * İstanbul un Müttefik Kuvvetleri nce boşaltılışı. (1923).
3 Ekim *Doğu ve Batı Almanya birleşti. (1990).
4 Ekim * Aziz Mahmud Hüdai Hazretleri nin vefatı. (1628)
*Bosna Tıp Merkezi son 6 ayda 1447 çocuğu şehit verdiklerini bin çocuğun da ağır yaralı olduğunu
açıkladı. (1992)
*Medeni Kanun yürürlüğe girdi. (1926)
5 Ekim * Cezayir de 300 müslüman katledildi. (1935)
* Başbakan İsmet (İnönü) Paşa ile Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü (Aras) ın, Yunanistan ı ziyaretleri sırasında
1930 Türk - Yunan Dostluk Andlaşması yürürlüğe konuldu. (1931).
6 Ekim * Şükrü Naili Paşa komutasındaki Türk Birlikleri İstanbul a girdi. İstanbul un Kurtuluşu (1923).
* Mısır Devlet Başkanı Enver Sedat bir suikast sonucu öldürüldü. (1981).
*1. Balkan Konferansı Atina da toplandı. (1930).
7 Ekim * Hz. Osman halife oldu. (644)
* Rusya da komünist ihtilali yapıldı. (1917)
*İnebahtı Deniz Savaşı (1571).
*Arap-İsrail Savaşı (1973)
* ABD ve İngiltere, Afganistan a "Sürekli Özgürlük" adında askeri harekat başlattı (2001).
8 Ekim * Balkan Savaşı başladı. (1912).
* İstanbul da Yahudi ve Ermeni Ruhani Başkanları, Lozan Andlaşması nın, azınlıkların korunmasıyla ilgili
hükümlerinin tanıdığı haklardan vazgeçerek, Türk toplumu içinde Türk yasalarıyla yaşamak istediklerini
açıkladılar (7 Ocak 1926 da ise Rum topluluğu aynı açıklamayı yapmıştır) (1925).
*El-Aksa da kanlı pazartesi (1990)
9 Ekim *Yanya Kalesi nin fethi (1431)
10 Ekim * Hz. Hüseyin (r.a) in şehadeti (680)
11 Ekim *Millî Selamet Partisi kuruldu. (1972).
*Mudanya Mütarekesi nin imzalanması (1922).
*Türkiye ? Çekoslovakya Dostluk Antlaşması nın Ankara da imzalanması. (1924).
* TBMM yeni binasına taşındı. Cumhuriyet Bayramı nın ilk kutlama töreni burada yapıldı. (1924).
13 Ekim * Ömer Nasuhi Bilmen in vefatı. (1971)
14 Ekim * Mısır da deprem: 1080 ölü. (1992)
15 Ekim * Türkiye de yeni Anayasa ya göre ilk meclis ve senato seçimlerinin yapılması. (1961).
17 Ekim *Kosova Savaşı. (1448).
* Türkiye nin NATO ya katılmasıyla ilgili protokol, Londra da imzalandı. (1951).
* İlk Türk Tugayı nın Kore ye çıkışı (1950).
18 Ekim * Türkiye-Bulgaristan Dostluk Andlaşması nın Ankara da imzalanması (1925).
19 Ekim * II. Murat ın Kosova Zaferi (1448).
22 Ekim * 1. Haçova Savaşı (1596).
* Viyana Elçimiz Daniş Tunagil in Ermeni teröristler tarafından katledilişi (1975).
23 Ekim *Kırım Harbi nin başlaması (1853)
24 Ekim *Birleşmiş Milletler Örgütü nün Kuruluşu (1945).
25 Ekim *İslam Ordusu, Haçlı Ordusu nu yendi (1197)
* SSCB nin Birleşmiş Milletler de Kars ve Ardahan ı talep edişi (1947).
*Ziya Gökalp in Ölümü (1924).
* Çin in Birleşmiş Milletlere alınışı (1971).
26 Ekim *Balkan Misakı nın kabulü (1932).
* İsrail İle Ürdün arasında 46 yıllık savaşa son veren barış anlaşması. Böylelikle, İsrail ile barışan ikinci Arap
ülkesi Ürdün oldu (1994).
27 Ekim * Paris Büyükelçimiz İsmail Erez ve şoförünün Ermeni teröristler tarafından katledilişi (1975).
29 Ekim *Türkiye Cumhuriyeti nin ilanı (1923).
* Atatürk ün Cumhurbaşkanı seçilmesi (1923).
* Milletler Cemiyeti Konseyi nin, Türk - Irak sınırını Musul u, Irak a bırakacak biçimde saptaması (1924).
30 Ekim * Mondros Antlaşması (1918).
31 Ekim *Sütçü İmam, Kahramanmaraş ta Fransız işgalcilere ilk kurşunu attı.
