Personel var aşı yok

Türkiye’de hâlihazırda grip aşısı yok. Misli fiyatlara almak, yurt dışından getirmek de imkânsız.

Gökçen Göksal
Gökçen Göksal Tüm Haberleri
Haber albümü için resme tıklayın

İleri yaşta olup kalıtsal hastalığı olanlar, sırf bu yokluk yüzünden elemeye tabi tutularak aşı kapsamı dışında bırakıldı. Zatürre aşısında da benzer bir durum yaşanıyor. En basit aşılar dahi temin edilemezken bünyesinde ‘Türkiye Aşı Enstitüsü’nü barındıran TÜSEB’in mali raporlarında en önemli giderin personel maaşları olduğu görülüyor.

Türkiye’de hâlihazırda grip aşısı yok. Misli fiyatlara almak yurt dışından getirmek de imkânsız. İleri yaşta olup kalıtsal hastalığı olanlar, sırf bu yokluk yüzünden elemeye tabi tutularak aşı kapsamı dışında bırakıldı. Zatürre aşısında da benzer bir durum yaşanıyor. Milyonlarca insan çaresizlik içinde grip ve zatürre aşısı olmak için beklerken Millî Gazete 2014 yılında kurulan ve bünyesinde ‘Türkiye Aşı Enstitüsü’nde barındıran TÜSEB’in (Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı) mali raporlarına ulaştı. TÜSEB’in 2019 mali raporunda en büyük gider personel maaşları, ondan sonra gelen en büyük gider de yine personelin SGK ödemeleri. TÜSEB’in 35 milyonluk bütçesinin yüzde 80’i personel maaşına harcanırken, Aşı Enstitüsü’nün bütçe giderinin sıfır olması dikkat çekiyor. TÜSEB’in 2019 yılının bütçe geliri 35 milyon 162 bin 490 lira. Bu bütçenin tamamına yakını Hazine yardımı yani vatandaşın vergisi, bu bütçenin yüzde 80’inden fazlası personele ödenen maaş oluşturuyor. 2019 yılında toplam harcama içindeki paylara bakıldığında toplam harcamanın; % 70,15’lik kısmını personel giderleri, % 10,49’luk kısmını Sosyal Güvenlik Kurumu’na devlet primi giderleri, % 10,18’lik kısmını sermaye giderleri, % 7,54’lük kısmını mal ve hizmet alım giderleri % 1,64’lük kısmını cari transferler oluşturuyor.

AŞI ENSTİTÜSÜ’NÜN BÜTÇE GİDERİ SIFIR (!)

12 milyon 978 bin 535 olan toplam bütçe giderinin neredeyse tamamına yakını Yönetim Hizmetleri Daire Başkanlığı’nın gideri. 2019 yılının harcama bazlı bütçe giderleri bölümünde çarpıcı bir nokta var Aşı Enstitüsü’nü de bünyesinde barındıran Türkiye Biyoteknoloji Enstitüsü’nün bütçe gideri sıfır, yine Türkiye Kanser Enstitüsü’nün bütçe gideri sıfır. Bunun yanı sıra Yönetim Hizmetleri Daire Başkanlığı ve Özel Kalem Müdürlüğü’nün harcamaları ise sıfırdan hayli yüksek.

ZATÜRRE AŞISI ‘KARABORSA’

Öte yandan grip aşı gibi zatürre aşısı da artık ‘yok’ olanlar listesinde. Zatürre aşısını da sağlık ocakları yapıyor, tabii aşı bulunabilirse. 65 yaş üstü kalıtsal hastalığı olanlar ya da aşı olması gerekenler uzunca bir süreden beri zatürre aşısı bekliyor. Aşı sağlık ocaklarına çok kısıtlı olarak gönderiliyor, önce bebeklere vurulan aşıların yaşlılara ne zaman vurulacağı ise bilinmiyor. Piyasada 350 liradan başlayan zatürre aşısı da şimdiden karaborsaya düşmüş durumda, kısa bir süre sonra grip aşısı gibi bulunması imkânsız hale gelmesi kimseyi şaşırtmaz.

AŞI BİLİM KURULU VE ‘İÇERİK HAZIRLANIYOR’ İBARESİ

2019 yılının bütçesinde tüketime yönelik mal ve hizmet alımları dışında bir kalem olan hizmet alımlarının bedeli 378 bin 848 lira, internet sayfası için bu giderin içinde bir hizmet alımı olmuş olabilir. Ya da bütçede yer alan toplam internet gideri ise 43 bin 332 bin bunun içine dâhil bir hizmet alımı olabilir. Bu giderlere karşılık başkanlığın internet sitesinde bulunan enstitüler bölümünün de içinde yer aldığı Türkiye Aşı Enstitüsü’nün sayfasına girilemiyor, aynı şekilde Türkiye Sağlık Veri Araştırmaları ve Yapay Zekâ Uygulamaları yazısının üzerine tıkladığını zamanda ana sayfaya yönlendiriliyorsunuz. Kanser Enstitüsü’nün sayfasını tıkladığını zaman ise sizi bomboş bir sayfa karşılıyor. Aşı Bilim Kurulu bölümünde ise önünüze ‘içerik hazırlanıyor’ yazısı çıkıyor. Bu kadar personele ve bütçeye rağmen uluslararası bir kurumun vitrini, neden aşı da bu acziyeti yaşadığımızı özetliyor.

SAYFASI YOK GİDERİ YOK AMA BİR AMACI VAR(!)

Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Türkiye Biyoteknoloji Enstitüsü bünyesinde yer alan Aşı Birimi’nin sayfasında yer alan bilgilendirmede. Birimin amacı “…aşıların ülkemizde üretilmesi yönünde yapılan çalışmaların sürekliliğini sağlamak ve dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla aşı alanında uzman personelin yetiştirilmesi, projelerin geliştirilmesi ve projelerin fonlanması faaliyetlerini koordine edecektir” sözleriyle ifade ediliyor. Enstitünün bilim kurulları olan ‘Aşı Bilim Kurulu’ ‘Genom ve Biyoenformatik Bilim Kurulu’ ‘Nadir Hastalıklar Bilim Kurulu’nun sayfalarını ziyaret etmek istediğiniz zaman karşınıza ‘içerik hazırlanıyor’ yazısı çıkıyor. Personel masraflarının hayli yüksek olduğu kurumun yedi yıla yakın bir süredir internet sitesinde hala eksik içerik olması dikkat çekiyor. Siteyi detaylı incelediğimizde Mikrobiyoloji-İmmunoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Birimi’nin de hâlâ kuruluş aşamasında olduğunu öğreniyoruz.

YERLİ ÜRETİM BİTİRİLDİ FRANSA’YA MUHTACIZ

Türkiye artık aşı da tamamen dışa bağımlı hale gelmiş durumda. Örneğin Türkiye’ye grip aşısı gönderen tek firma var, o da Fransız. Yerli aşı üretimi de tam bir muamma. SSK’ya ait olan ve 1979’da Şişli Bomonti de kurulan İlaç fabrikası 2005 yılında kapatıldı. 1928’de kurulan Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü de 2011 yılında kapatıldı. Bu iki fabrika Türkiye’nin aşı ihtiyacını dışa bağımlılıktan kurtarmıştı. Hıfzıssıhha Enstitüsü’nde çiçek, kuduz ve tifüs aşılarının yanı sıra, tetanos ve difteri serumu da üretiliyordu. Üretilen bu serumlar, Yunanistan, Suriye ve Irak gibi komşu ülkelere ihraç ediliyordu. Şimdi ise Türkiye, aşı için Fransa’ya göbekten bağlı.

26 Kas 2020 - 04:30 - Gündem

Muhabir Gökçen Göksal


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi


Anket Asgari ücret 2 bin 825 TL oldu! Zamdan memnun musunuz?