Dünden bugüne Ayasofya Camii

Cağ açıp çağ kapatan Büyük Osmanlı Padişahı Fatih Sultan Mehmet Han’ın mukaddes emaneti ve İstanbul’u Fethi’nin sembolü Ayasofya, 86 yıl aradan sonra yeniden cami olarak ibadete açıldı.

Osmanlı padişahlarının, Sultan Fatih’in bir emaneti olarak görüp büyük ehemmiyet verdikleri Ayasofya Camii, ne yazık ki Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında Bakanlar Kurulu kararıyla ibadete kapatıldı ve müzeye çevrildi. Peki, 1934’ten bu güne geçen sürede mahzun bir halde ibadete açılmayı bekleyen Ayasofya Camii neler yaşadı? İşte Ayasofya Camii’nin kronolojisi...

* Ayasofya Camii, restorasyon gerekçesiyle 1930-1935 yılları arasında ibadete kapatıldı ve halkın hiçbir şekilde mabede girmesine izin verilmedi. 

* Bu restorasyon süresince Ayasofya’da, Mustafa Kemal Atatürk’ün emir ve talimatlarıyla çeşitli restorasyonlar, kubbenin demir kuşak ile çevrilmesi ve mozaiklerin ortaya çıkarılıp temizlenmesi gibi işlemler yapıldı.

* Türkiye Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 24 Kasım 1934 tarih ve 7/1589 sayılı kararıyla Ayasofya, müzeye dönüştürüldü.

* Ayasofya’nın müzeye çevrilmesi mütedeyyin kesimleri büyük bir mahzunluğa sürükledi. 1939-1945 yılları arasında yaşanan 2. Dünya Savaşı’nın ülkeyi soktuğu garabet, Ayasofya meselesinin arka gündemlerde kalmasına sebep oldu. 

* 1950 yılında CHP’nin tek parti iktidarı sona erdi ve muhafazakâr bir parti olan Demokrat Parti iktidar oldu. Milyonlarca dindar vatandaşın oyunu alarak iktidar olan Demokrat Parti zamanında, Ayasofya’nın yeniden camiye çevrilmesi ile ilgili ne yazık ki hiçbir olumlu adım atılmadı. 

* 1970’li yıllar Türk siyasetinde Milli Görüş fırtınasının estiği yıllardı. Almanya’da büyük başarılara imza atmış genç bir makine profesörü olan Necmettin Erbakan’ın liderliğini yaptığı Milli Nizam ve Milli Selamet partileri Ayasofya’nın manasını yeniden hatırlattı. Milli Görüş teşkilatları Ayasofya önünde kıldıkları fetih namazlarıyla ve yaptıkları basın açıklamalarıyla Ayasofya’nın yeniden cami olarak ibadete açılması çağrısında bulundular.

* 1976’da Sultanahmet Meydanı, tarihi bir güne şahitlik etti. Milli Selamet Partisi Genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Prof. Dr. Necmettin Erbakan’ın emriyle düzenlenen ‘Ayasofya’yı Açacağız’ mitingine dünyanın dört bir yanından Müslümanlar iştirak etti. Bunların en meşhurları ise dünya ağır sıklet boks şampiyonu olan Muhammet Ali Clay’di. Sultanahmet Meydanı’nda Erbakan Hoca ve binlerce fetih sevdalısı ile Ayasofya’yı selamlayan Clay, burada Erbakan Hoca’ya hitaben “İlk kez beyaz bir lider bana bu kadar sıcak bir şekilde sarıldı” ifadelerini kullanmıştı.  

* 1980 askeri darbesinin öncesi ve sonrasında yaşanan siyasi kaoslar, Ayasofya’nın yeniden unutulmasına yol açtı. Ayasofya’nın en güçlü müdafii merhum Erbakan Hoca da darbeyle birlikte tevkif edildi. Ülkenin geldiği şartlar dolayısıyla Ayasofya, uzun süre gündemden düştü.

* Ayasofya, 1985’te Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO)  tarafından Dünya Kültür Mirası listesine dâhil edildi.

* 1987 senesinde yapılan referandumla Demirel, Ecevit gibi isimlerle birlikte siyasi yasağı kaldırılan Erbakan Hoca, Refah Partisi’nin genel başkanı seçildi. Ayasofya, Müslümanların gündemine yeniden güçlü bir şekilde girmeye başladı. Erbakan Hoca, “Ayasofya Hakk’ın batıla galebesinin sembolüdür” diyerek Ayasofya mücadelesini yeniden başlattı.

* 2014 yılında dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, restorasyonu tamamlanan Ortaköy Mecidiye Camii’nin açılışında Ayasofya’nın cami olarak açılmasını isteyen gençlere şöyle seslendi: “Bize düşen bir görev var. Camilerimizi cemaatsiz bırakmayacağız. Ortaköy Camii küçük, bizim kitabımızda cami değil de mescid geçer. Bu mescitlerin cemaatsiz kalmaması lazım. Sultanahmet, Süleymaniye, Fatih... Şimdi, kardeşlerim, yan tarafından Sultanahmet’i bir dolduralım bakalım. Ama teravih namazlarında değil, bayram namazlarında değil, sabah namazlarında dolduralım. Ondan sonra gerisi gelir, önce onu bir halledelim.”

* Ayasofya Camii’nde ATemmuz 2016’da düzenlenen Kadir Gecesi programında, 85 yıl aradan sonra sabah ezanı okundu.

* Ekim 2016’da Ayasofya’nın ibadete açık olan bölümü Hünkar Kasrı’na, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından uzun yıllardan sonra ilk kez asaleten imam atandı. 2016 itibarıyla Hünkar Kasrı bölümünde vakit namazları kılınmaya ve minarelerinden Sultanahmet Camii ile 5 vakit çifte ezan okunmaya başlandı.

* Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 31 Mart yerel seçimlerine günler kala düzenlediği mitingde Ayasofya’nın ibadete açılmasıyla ilgili ilginç cümleler kullanmıştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Yeni Zelanda’da onlarca Müslüman’ın şehit edildiği terör saldırısının ardından gündeme gelen Ayasofya’nın ibadete açılması çağrılarıyla ilgili şöyle demişti:

 “Bu işin bir siyasi boyutu var. Yan tarafta Sultanahmet’i doldurmayacaksın, ‘Ayasofya’yı dolduralım’ diyeceksin. Büyük Çamlıca Camii’ni yaptık, 4-5 tane Ayasofya eder. Bu oyunlara gelmeyelim. Bunların hepsi tezgâh. Biz ne zaman neyin nasıl yapılacağını çok iyi biliyoruz.

* İstanbul’un fethinin 567. yıldönümünün kutlandığı bu yıl 29 Mayıs’ta Ayasofya içinde Fetih Sûresi okundu.

* 10 Temmuz 2020 tarihinde Danıştay 10. Dairesi, 1934’te imzalanan Bakanlar Kurulu kararını iptal ederek Ayasofya’nın yeniden cami olarak ibadete açılmasına karar verdi.

KRONOLOJİ

13 Tem 2020 - 04:30 - Gündem


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi


Anket Asgari ücret 2 bin 825 TL oldu! Zamdan memnun musunuz?