Reklamı Kapat

Koronavirüs tam olarak nasıl bulaşıyor, nereler riskli?

Koronavirüs salgını altı aydır devam ediyor. Bilim adamları koronavirüsün tam olarak nasıl bulaşıyor, nereler riskli? sorusunun cevabında giderek artan bir fikir birliği oluşturdu.

Dünya genelinde 8 milyondan fazla kişiye bulaşan yeni tip koronavirüs (Covid-19) salgını altı aydır devam ediyor. Bilim adamları koronavirüsün insanlara nasıl bulaştığı konusundaysa giderek artan bir fikir birliği oluşturdu.

Uzmanlara göre, virüsün daha önce bulaştığı yüzeylerden insanlara temas yoluyla geçmesi sık yaşanmıyor. Ayrıca dışarıdaki kişilerin anlık karşılaşmaları da koronavirüsün yayılmasında büyük rol oynamıyor.

Koronavirüsün bulaşmasında baş fail, uzun süreli kişilerarası etkileşim. Kalabalık etkinlikler ve insanların yüksek sesle konuştuğu kötü havalandırılmış mekanlar da riski artırıyor.

Independent Türkçe'nin Wall Street Journal'dan aktardığına göre, yakın zamanda yapılan iki geniş çaplı araştırma, iş yerlerinin kapatılması, kalabalık etkinliklerin yasaklanması ve evde kalınması emirlerinin verildiği büyük tecrit önlemlerinin, dünya genelinde milyonlarca insana yeni koronavirüsün bulaşmasını engellediğini ortaya koyuyor. 

Kamu sağlığı uzmanları ve bilim adamları eldeki bilgilerin artmasıyla ülkelerin daha hedef odaklı müdahalelerde bulunabileceğini belirtiyor.

Uzmanlar bu önlemler arasında huzurevlerinin ve farklı nesillerden kişinin bir arada yaşadığı ailelerin daha iyi korunması, maske takma ve fiziksel mesafenin önemi ve kapalı alanlarda toplanmaların azaltılması olduğunu söylüyor.

Kardiyovasküler ve salgın hastalıkların önlenmesi için çalışan ABD merkezli sağlık inisiyatifi Resolve to Save Lives'ın Başkanı Tom Frieden, "Tecridi değil fiziksel mesafeyi artırmanın yollarını düşünmeliyiz. Buna dışarıdaki aktivitelere, herkesin fiziksel mesafeye uyacağı iş yerlerine yürüyerek veya bisikletle gitmesine izin verilmesi ve salgın şiddetlendirmeyecek diğer etkileyici yöntemler de dahil" dedi.

Resolve to Save Lives'ın ekonominin tekrar işler hale geldiği zaman uygulanmasını istediği tavsiyeler arasında temas izleme, yaygın test ve virüsün bulaştığı ya da virüse maruz kalan kişilerin izolasyonu bulunuyor.

Koronavirüsün bulaşmasında bir diğer önemli faktör, konuşmak ve nefes almak gibi görünüşte tehlikesiz eylemler sonucu ortaya çıkan, hava akımları ile dağılabilecek ve yakınlardaki kişilere bulaş sağlayabilecek farklı büyüklükte zerrecikler.

Kovid-19 asıl olarak solunum yoluyla oluşan damlacıklarla bulaşıyor. Bu büyük sıvı damlacıklar, eğer diğer kişinin gözü, burnu ya da ağzıyla temas ederse virüsü diğer kişiye geçiriyor. Ancak yere ya da diğer yüzeylere hızlıca düşme eğilimindeler.

Bazı araştırmacılarsa yeni koronavirüsün aerosol yani büyük damlacıklardan daha uzun süre havada asılı kalabilen çok küçük damlacıklarla da bulaşabileceğini söylüyor. Aeroller doğrudan diğer kişi tarafından solunabiliyor.

Çin'in Guanco şehrindeki bir restoranda, virüsün bulaştığı henüz hastalanmamış bir müşterinin bitişik masalarda oturan 5 kişiye virüs bulaştırdığı vakayı inceleyen araştırmacılara göre de mekandaki bulaşa aerosoller neden oldu.

Henüz hakem onayından geçmeyen araştırmaya göre restoranda havalandırma yeterli değildi ve havada asılı kalmış aerosollerdeki virüsün diğerlerine bulaşmasında rol oynadı. Çalışmanın yazarlarından Hong Kong Üniversitesi'nden mühendis Yuguo Li, "İş yeri ya da ziyaret edilen yerdeki yeterli havalandırma çok önemli" diyor.

Virüsün bulaşmasında bir diğer etmense maruz kalınan süre. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nin (CDC) kamu sağlığı idaresi başkanı John Brooks, bu sürenin genellikle yaklaşık 2 metre mesafedeki biriyle korunmasız şekilde 15 dakika ya da daha fazla etkileşimde bulunmak olduğunu belirtiyor.

Ancak Brooks bu süre içerisinde karşıdaki kişi, diğerinin yüzüne hapşırır ya da diğer yakın temaslarda bulunursa bu sürenin daha da kısalabileceğini de ifade ediyor.

Bir diğer faktör olan "yayılma hızı" belirli bir yerde ya da zamanda virüsün bulaştığı kişilerin yüzdesine deniyor.

Uzun süre çok sayıda kişinin kapalı alanda birlikte bulunduğu ev ya da diğer yerlerde bu sayı çok yüksek olabiliyor.

Wellcome Open Research adlı platformda kısa süre önce yayımlanan bir araştırmaya göre koronavirüs taşıyan yüzde 10'luk kesim bulaşmaların yaklaşık yüzde 80'ininden sorumlu.

Çin'de yapılan bir diğer araştırma ise yayılma hızının hanelerdeki oranının yüzde 4,6 ile yüzde 19,3 arasında olduğunu açıkladı. Araştırmaya göre eşler arasında bu oran yüzde 27,8 ile diğer hane üyelerine göre daha yüksek

Henüz virüsün bir kişiye bulaşması için gereken miktar bilim adamlarınca tam olarak bilinmiyor. Ancak Nature adlı hakemli bilimsel yayında yayımlanan küçük bir çalışma bu konuda bir ipucu sağlayabilir.

Araştırmacılar bir Kovid-19 hastasından alınan ve 1 milyondan az virüs kopyası bulunan boğaz süprüntüsü ya da balgam örneğinden canlı koronavirüs üretemedi.

Araştırmayı yürüten Clemans Wendtner "Deneyimize göre bu sayının, bulaş gerektiren sayının üzerinde olması gerektiğini varsayabiliriz" dedi.

19 Haz 2020 - 08:56 - Dünya


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi


Anket 2019-2020 Cemil Usta Sezonu Süper Lig şampiyonu sizce kim olur?