Olumsuz davranışları nasıl olumlu davranışlara yönlendirebiliriz?
1- Kararlılık
Çocuk yetiştirirkenki kararlılık ölçütü ‘Evet ve hayır‘ın statik olmasıdır. Örnek; Markette alışveriş yaparken çocuğunuz sizden her gördüğü çikolata, cips ve benzeri şeyleri istiyor. Siz, birini veya birkaçını almayınca da ağlamaya ve kendini yerlere atıp bağırmaya başlıyor. Eğer siz, bu davranışından sonra çocuğunuzun istediklerini alırsanız ona şunu söylemiş olursunuz: "Ben senin dediğini yapmazsam, bana bu davranışı yaptığın her yerde ne istiyorsan yapacağım." Ama istediğini yapmadığınız takdirde, birkaç denemeden sonra bu davranışını tekrarlamayacaktır çünkü sonuçta, istediklerini elde edemeyeceğini bilmektedir.
2- Tutarlı olmak
ÇOCUĞUNUZUN herhangi bir davranışına farklı zaman ve mekânlarda aynı tepkiyi vermenizdir. Örneğin; Çocuğunuzun kötü söz söylemesi hoşunuza gitmiyor ancak evde yalnızken bu duruma tepki göstermiyor, misafirlikteyken "A oğlum ne kadar ayıp, yaptığın çok yanlış" diyorsanız bu tutarsızlığın ifadesidir.
3- Sabırlı olmak
ANNA baba olmanın temel şartlarından biri sabırlı olmaktır. Çocuklarımıza biraz ilgi gösterince hemen değişsinler istiyoruz. Maalesef çok sabırlı değiliz ve çok aceleci davranışlar sergiliyoruz.
4- Evde sevginin hâkim olması
ANNE baba ile çocuk arasındaki sevgi bağları kuvvetli ve karşılıksız olmalıdır. Aile içinde eşler birbirlerini, anne babalar çocuklarını, çocuklar da anne babalarını sevmelidirler. "Hayat boyu flört / Zig zaglar" kitabından bir alıntı ; "anne veya babanın çocuğuna yapacağı en büyük iyilik nedir? En büyük iyilik eşini sevmesidir." Bakın, çocuğunu çok sevmesi demiyor, eşini sevmesi diyor."
Olumsuz davranışın nedenleri
1- İlgisizlik
Olumsuz davranışların en önemli sebeplerinden biri çocuklarımızın, ailelerinden göremedikleri ilgidir. İlgi göremeyen çocuklar, anne babalarına karşı olumsuz tavır ve davranışlar sergilerler. Bunu bir örnek ile açıklamaya çalışalım; İki komşu bayan konuşurlarken aynı odada oyun oynayan kızları Eda‘yı unuturlar. Eda, annesine dışarı çıkmak için izin ister fakat annesi onu dinlemez ve "kızım bir dur" der. Bunun üzerine Eda, annesinin eline ve omzuna vurur. Annesi kızına yönelir ve "ah komşum, bizim kız çok yaramaz" diyerek şikâyette bulunur.
2- Güç çatışması
Olumsuz davranışlardan bir diğeri şu fikirdir: "Çocuklarım benim her dediğimi yapmak zorunda" Örneğin; Çocuk televizyona bakarken annesi gelir ve "yeter artık televizyon seyrettiğin, dersinin başına" der. Çocuk, odasına gitmek istemez fakat annenin baskısı sonucu gider ve ödev yerine resim yapar. Bu tip durumlarda, çocuklarımızla güç yarışına girmek yerine onlardan istediğimiz şeyleri açıklama yoluna gidersek, örneğin yukarıdaki örnekte neden ders çalışması gerektiğini anlatarak buna onu ikna edebilirsek daha verimli ders çalışmış olacaktır.
3- İntikam duygusu:
Güç çatışmasının sürekli olduğu hallerde çocuklarımızda intikam alma duygusu gelişir. İntikam duygusu gelişmiş çocuklar, aileleri tarafından yeterince sevilmediklerini ve kendilerine yeterince zaman ayrılmadığını iddia ederler. Anne baba tarafından nasıl incitilmiş iseler, kendileri de aynı şekilde incitme eğilimine girerler. Örnek; Önemli misafirlerinizin karşısında veya telefonla konuşurken hiç beklemediğiniz bir anda sizi karşı tarafa mahcup edeceğine inandığı olumsuz hareketleri sergileyecek ve sizden intikam aldığını düşünecektir.
4- Yetersizlik duygusu
Çocuk, güç yarışında hep kaybetmektedir. Bu durum devam ettiği sürece çocuk kendisini yetersiz ve kabiliyetsiz hissedecektir. Bunun ana nedeni de çocuklarımızın içindeki ümitlerinin zamanla yitirilmesidir. Ümidini yitiren çocuk, süreç içerisinde anne babanın ve çevredeki insanların düşüncelerini kabullenir. Bu düşüncelerinin hiç değişmeyeceğini inanır olumsuz tavırlarını sürdürür.
Örnek; Ömer, anne babasıyla güç yarışında olsa da anne baba, Ömer‘in içinde bulunduğu duygu yoğunluğundan habersizdi. Ömer, zamanla bu güç yarışından yorulacak ve sonunda bunalıma girerek intiharı seçecektir. Bu şekilde güç yarışında galip geldiğini zannedecektir.
