Müslüman, boş söz işittiğinde ondan yüz çevirmesi gerektiğini bilen, sorgu günü, bütün uzuvların sorumlu tutulacağını farkında olan kimsedir. Allah‘ın ayetleri hakkında cüretle, ileri-geri konuşanları ve dini alaya alanların yanından uzaklaşmak ve boş, yararsız, anlamsız söz ve işlerden yüz çevirmek Müslümanlar için ‘İslam Ahlakı‘nın birer parçasıdır.
Dikkat! "Ayetlerimiz hakkında ileri geri konuşmaya dalanları gördüğünde, onlar başka bir söze geçinceye kadar onlardan uzak dur. Eğer şeytan sana unutturursa, hatırladıktan sonra artık o zalimler topluluğu ile oturma." [En‘am: 6/68]
"Onlar ki, boş ve anlamsız söz işittikleri zaman ondan, yüz çevirip bizim işlediklerimizin hesabı bize; sizin yapıp ettiklerinizin cezası da size ait derler..." [Kasas: 28/55]
"Onlar ki boş, anlamsız söz ve işlerden yüz çevirirler." [Mü‘minun: 23/3]
"Bilmediğin şeyin ardına düşme. Çünkü kulak, göz ve kalb hepsi sorumludur, kıyamette sorguya çekilecektir." [İsra: 17/36]
Kardeşini, gıybete karşı savun!
Ebû‘d-Derdâ radıyallahu anh‘den rivayet edildiğine göre Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:
"Kim, (din) kardeşinin ırz ve namusunu onu gıybet edene karşı savunursa, Allah da kıyamet günü o kimseyi cehennemden korur." [Tirmizi]
Gıybet etmek haramdır, dinlemek de haramdır. Bunun için öyle bir mecliste bulunan kimse gıybet edene engel olmalıdır. Bu hadis gıybeti yapılan Müslümanı savunmanın ahiretteki sonucunu bildirmektedir. Müslümanın ırz, namus, haysiyet ve şerefine söz söylememek bir görev, söyletmemek ise ayrıca bir görevdir. Bir Müslümanı bu yönde koruyanı Allah da yarın cehennemden korur. Dinimiz böylece insanın haysiyet ve şerefine çok büyük önem vermiştir. [Riyazu‘s-Salihin Tercümesi, Abdullah Parlıyan]
Allah‘ın rızasını umarak ‘La ilahe illallah‘ diyen...
İtbân İbn Mâlik radıyallahu anh‘den "Allah‘ın Rahmetini Ümit Etmek" bahsinde geçen uzun hadisinde rivayet edildiğine göre şöyle dedi: (Bizim evde) Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem kalkıp namaz kıldırdı. (Namazdan sonra otururken) cemaatten biri:
- Mâlik İbn Duhşûm, nerede? dedi. Bir başkası:
- O Allah ve Resulü‘nü sevmeyen bir münafıktır, dedi.
Bunun üzerine Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: "Öyle deme! Görmüyor musun o, Allah‘ın rızasını dileyerek Lâ ilâhe illallah diyor. Rızasını umarak Lâ ilâhe illallah diyen kimseyi Allah, cehenneme haram kılmıştır" buyurdu. [Buhari, Müslim, Nesai, İbn Mace]
‘Koğuculuk yapan cennete giremez‘
Huzeyfe radıyallahu anh‘den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Koğuculuk yapan cennete giremez." [Buhari, Müslim, Ebu Davud, Tirmizi]
[Not: Bu hadiste, insanların arasını bozmak için laf götürüp getiren kimsenin asla cennete giremeyeceği böyle bir ahlaki düşüklüğün müzevircilik ve koğuculuğun ne kötü bir düşük ahlak olduğu belirtilmektedir.]
İnsanlar arasında söz taşımak
"Yemin edip duran, aşağılık, daima kusur arayıp kınayan, durmadan söz taşıyan, iyiliği hep engelleyen, saldırgan, günaha dadanmış, kaba saba; bütün bunların ötesinde bir de soysuz olan kimseye mal ve oğulları vardır diye, sakın boyun eğme." [Kalem, 10-14]
"İnsan hiçbir söz söylemez ki, yanında gözetleyen ve dediklerini kayda geçiren bir melek bulunmasın." (50 Kaf, 18)
Küçük sanılan günahlar!
İbn Abbâs radıyallahu anh şöyle demiştir: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem yanından geçmekte olduğu iki mezar hakkında şöyle buyurdu:
"Bu ikisi, kendilerince büyük olmayan birer günahtan dolayı azâb görüyorlar.
Evet, aslında (günahları) büyüktür. Biri koğuculuk yapardı. Diğeri ise, idrarından sakınmaz, iyice temizlenmezdi." [Buhârî, Vudû 55, 56, Cenâiz 82, Edeb 49. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Tahâret 11; Tirmizî, Tahâret 53; Nesâî, Taharet 26, Cenâiz 116; İbni Mâce, Tahâret 26]
