Şifalı bitkiler pazarında Türkiye‘nin 60-100 milyon dolarlık ihracat hacmine ulaşabileceğine dikkat çekilerek, kekik, adaçayı ve defne gibi bitkilerin bilinçsizce hasat edildiği ifade edildi.
İlaç, kozmetik, kimya ve zirai mücadele sektörlerinde kullanılan tıbbi aromatik bitki türlerinin büyük bölümünü barındıran Toros Dağları, çok sayıda köylünün geçim kaynağı olurken, köylünün bu ürünlerden elde ettiği gelirin 50 milyon dolardan 100 milyon dolara çıkarılabileceği bildirildi.
Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kenan Turgut, tıbbi aromatik bitkilerin dünyada 25 milyar dolarlık bir pazarı bulunduğunu, ancak iyi bir altyapısı olan Anadolu‘nun hak ettiğini alamadığını kaydetti.
Dünyada 500 tür şifalı bitkinin ticaretinin yapıldığını, Türkiye‘de ise sadece 50 bitkinin değerlendirildiğini belirten Turgut, ‘‘şifalı‘‘ diye adlandırılan bitki türlerinin yeterince korunamadığını, doğru hasat edilemediğini savundu. Şifalı bitkilerin doğadan rastgele toplanmasının bu bitkilerin gelecekte yok olmasına neden olacağını ifade eden Turgut, Türkiye‘ye yılda 60-100 milyon dolarlık ihracat hacmi oluşturan kekik, adaçayı ve defnenin bilinçsizce hasat edildiğini vurguladı.
Endemik türler
Antalya ve Isparta‘nın tıbbi aromatik bitkiler bakımından zengin olduğunu, yayla kekiği gibi endemik türlerin de bu yörede yetiştiğini anlatan Turgut, ‘‘Bu bölgede yayla kekiği biterse, bu tür yok olacak. Dünyada bu kekikten başka yok‘‘ dedi.
Kenan Turgut, Türkiye‘de bitki çeşitliliği bakımından Antalya‘nın ön sıralarda yer aldığını, Türkiye genelindeki 10 bin tür bitkinin 2 binden fazlasının Antalya‘da bulunduğunu bildirdi. Bu türler arasında çok kıymetli bitkilerin de yer aldığına değinen Turgut, özellikle uçucu yağ içeren bitkilerin bölgede geniş şekilde yer aldığını dile getirdi.
Köylüye toplam 50 milyon dolar gelir
Antalya‘da tıbbi aromatik ürünler üzerine çalışan WBT Tarım Ürünleri Genel Müdürü Ergin Civan da Toros Dağları‘nın tıbbi aromatik bitkiler bakımından zengin olduğunu, ancak bunun hasadı ve hasat sonrası işlenmesinde sıkıntı yaşandığını söyledi. Tıbbi aromatik bitkilerin yetişmesi için bölgedeki iklim ve floranın çok uygun olduğunu, ancak bu ürünlerin ticari değere çevrilmesi için çalışma yapılması gerektiğini belirten Civan, ‘‘Bu ürünlerin tarlada ziraatinin yapılması önemli. Yeterli miktarda doğada yetişmediği için ürünün ihracatı yapılmıyor‘‘ diye konuştu.
Türkiye‘ye yılda 60-100 milyon dolarlık ihracat hacmi oluşturan kekik, adaçayı ve defnenin bilinçsizce hasat edildiğini kaydeden Civan, ‘‘Bu ürünler yurt içinde yılda 1000-1500 ton civarında kullanılıyor. Tıbbi aromatik bitki, alternatif tıpta yoğun olarak kullanılıyor. Eğer bilinçli hasat sağlanırsa, bu ürünlerin ekonomik değeri artacak‘‘ dedi. Tıbbi aromatik bitkileri toplayan bölge köylülerinin yılda 50 milyon dolar civarında gelir elde ettiğini belirten Civan, bu rakamın 100 milyon dolara çıkarılabileceğini kaydetti.
ATB köylüleri eğitiyor
BU arada Antalya Ticaret Borsası (ATB), kozmetik ve tıbbi alanda yoğun kullanılan tıbbi ve aromatik bitkilerin hasat sırasındaki kaybını önlemek için 301 bin lira bütçe ayırarak, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) sponsorluğunda ‘‘Kekik, Defne ve Adaçayında Hasat ve Hasat Sonrası İşlemlerdeki Verimlilik Kaybını Önleme Projesi‘‘ başlattı.
Proje çerçevesinde Alanya, Gazipaşa ve Manavgat‘taki köylüleri, tıbbi aromatik bitkilerin hasadı ve hasat sonrası yapılacak işlemleriyle ilgili bilgilendirirken ATB Başkanı Ali Çandır, projenin söz konusu bitkilerin doğal floraya zarar getirmeyecek şekilde toplanması ve hasat sonrası kalan ürünlerin sürdürülebilirliğinin sağlanmasını amaçladığını bildirdi.
Projenin 2 yıl süreceğini belirten Çandır, şifalı bitkilerin yanlış kesim ve paketlenmesinin ciddi kayıplara neden olduğunu, ilkel şartlarda toplanan tıbbi ve aromatik bitkilerin daha sağlıklı koşullarda toplanmasını sağlamayı amaçladıklarını anlattı. Tıbbi aromatik bitkilerin Akdeniz bölgesi açısından büyük önem taşıdığını vurgulayan Çandır, adaçayı, kekik ve defnenin çok önemli bir ihracat kalemi olduğunu sözlerine ekledi.
