Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, yeni bir ekonomik krizin Türkiye‘yi teğet bile geçmeyeceğini söylese de, vatandaşın bankalara borcu, işsizlik oranı ve özel sektörün dış borcunun yüksekliği ekonomiyi kötü etkiliyor.
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Bülent Gedikli‘nin ekonomik kriz çıkabileceğini ve Türkiye‘nin de bundan etkileneceğini açıklaması üzerine başlayan piyasalardaki dalgalanma sürüyor. Yeni bir krizde işsizlik oranı daha da artabilir.
AKP Genel Başkan Yardımcısı Bülent Gedikli‘nin, dünya ekonomisinin iyiye gitmediğini ve bunun Türkiye üzerinde de olumsuz etkileri olacağını söylemesiyle ekonomide yaşanan dalgalanmayı durdurmak için bir açıklama da Başbakan Tayyip Erdoğan‘dan geldi. Başbakan piyasaları durultmak için, yeni bir krizin Türk ekonomisini teğet bile geçmeyeceğini açıkladı. Diğer yandan cari açık, işsizlik oranı, dış borçlardaki artış yeni bir krizden Türk ekonomisinin kötü etkileneceğini gösteriyor. Krizin sadece uyarısının yapılmasında bile alt üst olan piyasaların, olası bir krizde ayakta durması zor görünüyor.
Vatandaş bankalara çalışıyor
Hükümet vatandaşlara harcamalarınızda dikkatli olunması uyarısında bulundu. Ancak vatandaşın bankalara olan mevcut borçları bile çok yüksek düzeyde. Haziran ayı başı itibariyle Türk halkının, toplam 152 milyar TL tüketici kredisi borcu bulunuyor. Bu borcun 76 milyarını ihtiyaç kredisi ve diğer tüketici kredileri oluşturuyor. Geriye kalan 69 milyarını konut kredisi, 6 milyarını da taşıt kredisi oluşturuyor. Geçen yılın Haziran ayından bu borç 108 milyar TL idi. İstatistikler bakıldığında bu yıl borçlanma oranının yüzde 40 arttığı gözüküyor. Geçim sıkıntısı çeken vatandaş bankalardan çektiği kredilerle çıkış yolu arıyor. Bu da sorun çözmüyor. Verilen kredilerin 3.3 milyar TL takipte, yani ödenmemiş. Bunun 2.3 milyar lirası ihtiyaç kredisi ve diğer tüketici kredisi kullananların borcundan kaynaklanıyor.
İşsizlik 2001‘den daha kötü
Türkiye‘de işsizlik oranı 2000 yılında yüzde 6,5‘ti. bu oran çok yıkıcı sonuçlara neden olan 2001 mali krizinin hemen sonrasında yüzde 10,3‘e çıktı. Bu yılın ocak ayında, işsizlik oranı 11.9 oldu. Yaz aylarında mevsimsel olarak düşen işsizliğin sonbaharda yeniden yükselme ihtimali var. Olası bir krizde işsizlik daha da artabilir.
Dış borç kaygı verici
Merkez Bankası rakamlarına göre Türkiye‘nin dış borcu 400 milyar dolara yakın. Bu borcun 150 milyar doları özel sektörün. Bunun 63 milyar doları finans sektörüne, 87 milyar doları reel sektöre ait. Özel sektörün bir yıl içinde, 58 miyar dolar borç ödemesi yapması gerekiyor. Dolar ve avrodaki yükseliş, dış borçların ödemesini zorlaştırıyor.
Cari açıktaki artış durdurulamıyor
Türkiye‘nin cari işlemler açığı, Ocak-Haziran döneminde, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 180 artış gösterdi ve 20 milyar 743 milyon dolar oldu. Geçen yılın ilk yarısında cari açık, 7 milyar 383 milyon dolar düzeyindeydi. Merkez Bankası‘nın haziran ayı ikinci dönem beklenti anketine göre, 2011 yıl sonu cari açık beklentisi, 66 milyar 395,8 milyon dolara ulaştı. Ayın ilk anketinde, beklenti 63,5 milyar dolar düzeyindeydi. Yıl sonu cari işlemler dengesinde meydana gelebilecek açık beklentisi, 63 milyar 515,3 milyon dolardan 66 milyar 395,8 milyon dolara yükseldi.
