Van‘da meydana gelen 7.2 lik deprem, Türkiye‘nin bu doğal felakete ne kadar hazırlıksız olduğunu bir kez daha gösterdi. Özellikle yeni yapıldığı iddia edilen binalar, kağıttan kuleler gibi bir bir çökerken, Van‘ın Orta Kapı Mahallesi‘ndeki 444 yıllık Hüsrev Paşa Camii‘nde herhangi bir hasar meydana gelmemesi, durumun vahametini gözler önüne serdi.
3 milyon lira acil yardım ödeneği
Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), tarafından Van‘daki depremle ilgili yapılan açıklamada, ‘‘Başkanlığımızca Van Valiliği emrine acil ihtiyaçların karşılanması için ilk etapta 3 milyon lira Acil Yardım Ödeneği gönderilmiştir. 45 il ve 37 kurumdan arama kurtarma, sağlık ve ilk yardım personeli ile ekipmanları, 10 Türk Hava Yolları ve 16 askeri olmak üzere toplam 26 adet uçak ve araçlarla hava ve karadan bölgeye sevk edilmiştir. Başkanlığımızdan 20 kişilik bir teknik heyet Van‘a intikal etmiştir. Ayrıca, çeşitli illerden 200 teknik personel görevlendirilmiştir. 3 adet askeri kargo uçağı da personel ve malzeme transferi yapmak üzere, Ankara-Van arasında ulaşım zinciri oluşturulmuştur. Bölgeye toplam 2 bin 398 arama-kurtarma personeli, 680 sağlık personeli, 12 arama köpeği, 355 iş makinesi ve araç, 7‘si hava ambulansı olmak üzere 108 ambulans, 30 jeneratör, 95 seyyar tuvalet, 6 bin 377 çadır, 16 bin 888 battaniye, bin 120 gıda paketi, 10 bin 064 gıda kolisi, 21 seyyar mutfak, bin 719 mutfak seti, 3 bin 812 katalitik soba, 425 uyku tulumu, 1 mobil fırın ve 500 kumanya gönderilmiştir. 2 adet askeri kargo uçağı ile arama-kurtarma araçları, çadır ve gıda malzemesi gönderilmektedir."denildi.
264 kişi hayatını kaybetti, 1090 kişi yaralandı
Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay, Van depreminde 264 kişinin hayatını kaybettiğini, 1090 kişinin yaralandığını bildirdi. Atalay, Van İl Afet, Acil Durum Müdürlüğü‘nde, Sağlık Bakanı Recep Akdağ, Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar ile basın toplantısı düzenledi.Depremin ardından devletim tüm imkanlarının seferber edildiğini ifade eden Atalay, ‘‘Ulaşılmadık bir yer kalmamıştır. Van, köyler ve Erciş... Depremden yıkılmış, bütün enkazlara ulaşılmıştır. Şu anda köylerle ilgili net bilgi vardır. Akşamdan itibaren köylere de çadır ve battaniye gönderdik. Depremde, Van, köyler ve Erciş‘te toplam 264 vatandaşımız hayatını kaybetmiştir. 1090 civarında yaralımız vardır. Çadır, ısıtıcı ve battaniye konusunda bugün itibarıyla hiçbir eksik kalmayacak. Deprem ve hasarıyla, yaralılarla ilgili çok organize, sistematik, devletin bütün imkanlarını buraya taşıyoruz‘‘ dedi.
Yaralılar Ankara, Ağrı, Iğdır ve Erzurum‘a sevkediliyor
Van‘ın Erciş ilçesinde meydana gelen depremde yaralanan depremzedeler, Ağrı, Iğdır ve Erzurum‘a sevk ediliyor. Ambulanslarla Erzurum‘a sevk edilen 14 yaralı, Atatürk Üniversitesi Aziziye Araştırma Hastanesi ile Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinde tedavi altına alındı. Ağrı Devlet Hastanesine sevk edilen 64 yaralının ikisi hayatını kaybederken, Iğdır Devlet Hastanesine 6 yaralı sevk edildi. Iğdır Valisi Amir Çiçek, hastaneye gelerek, yaralıların sağlık durumu hakkında bilgi aldı. Hastalar geçmiş olsun dileğinde bulunan Çiçek, gazetecilere yaptığı açıklamada, Van‘daki depremi Iğdır‘da da hissettiklerini, ilde can ve mal kaybının yaşanmadığını ifade etti. Çiçek, şunları kaydetti:‘‘Depremin ardından bölgeye 7 tam donanımlı ambulans, 6 uzman doktor, 10 elektrik teknisyeni, 4 jeneratör, 260 çadır, 30 battaniye ve iş makineleri ile arama kurtarma ekibi gönderdik. Hastanemize 2‘si çocuk 4‘ü yetişkin 6 kişi geldi. Tedavileri sürüyor. Hayatını kaybedenlere Allah‘tan rahmet, yaralılarımıza acil şifalar diliyorum. İnşallah sayı artmaz. Iğdırlı vatandaşlarımız beni telefonla arayarak, ‘ne lazımsa yapalım‘ diyorlar. Vatandaşlarımız, gıda ve battaniye desteğinde bulunabilirler.‘‘ Öte yandan yaralananlardan bazıları uçaklarla Ankara‘ya getirildi. Van‘da meydana gelen 7.2büyüklüğündeki depremin ardından enkazdan yaralı kurtarılan depremzedeler, çevre illerdeki hastanelerin yanı sıra büyükşehirlere de sevk edilmeye başlandı.
BM, Azerbaycan ve İran‘dan yardım desteği
BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun, BM‘nin Van‘da meydana gelen deprem felaketinin ardından Türk yetkililerle temasta olduklarını belirterek ‘‘Bizden yardım talep edilirse göndermeye hazırız‘‘ dedi. Van‘da dün yaşanan deprem felaketinin ardından farklı ülke ve kuruluşlardan yardım teklifleri gelmeye devam ediyor. Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, depremin hemen ardından Dışişleri Bakanlığı ile irtibata geçen ve yaraları sarmak amacıyla yardım teklifinde bulunan ülke ve uluslararası kuruluşların sayısı 30‘u buldu.Depremin hemen ardından ABD, Almanya, Azerbaycan, Bulgaristan, Çin Halk Cumhuriyeti, Danimarka, Ermenistan, Gürcistan, İngiltere, İran, İrlanda, İsviçre, İsrail, Japonya, Kanada, Kore, Kosova, Macaristan, Mısır, Pakistan, Polonya, Portekiz, Rusya Federasyonu, Tayvan, Ukrayna, Ürdün ve Yunanistan‘ın yanı sıra uluslararası kuruluşlar Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler ile NATO da Dışişleri Bakanlığı ile irtibata geçerek hem arama-kurtarma hem de insani yardım için çalışma başlatabilecekleri teklifinde bulundu.Bu arada, yardım çalışmaları kapsamında dün gece Azerbaycan‘ın iki uçak ve 145 kişilik yardım ekibi Van‘daki çalışmalara katılırken, bu sabah saatlerinde yeni bir uçak ile 46 kişilik yardım ekibinin kente geldiği belirtildi. İran‘dan bir insani yardım ekibinin de karayoluyla Van‘a ulaştığı ve bölgede çalışmalara başladığı öğrenildi. Öte yandan Yunanistan, Kosova, İran ve Mısır dışişleri bakanlarının, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu‘nu arayarak taziye dileklerini ilettikleri ve yardım teklifinde bulundukları bildirildi.
Dışişleri Bakanlığı‘ndan Başbakanlık ve Valiliğe yönlendirme
Dışişleri Bakanlığı, depremle ilgili bilgi edinmek isteyen vatandaşların başbakanlık ya da Van Valiliğine yönlendirilmesini istedi. Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada Van‘da meydana gelen depremle ilgili olarak yalnızca olası resmi dış yardımların eşgüdümü için kurulmuş Dışişleri Bakanlığı Kriz Merkezi‘nde, deprem bölgesindeki vatandaşların akıbeti hakkında bilgi bulunmadığı belirtildi. Açıklamada, depremle ilgili bilgi edinmek isteyenlerin Dışişleri Bakanlığı‘na değil, Başbakanlık veya Van Valiliğinin ilgili birimlerine yönlendirilmesinin daha isabetli olacağı ve bunun vatandaşların doğru yönlendirilmesine hizmet edeceği kaydedildi.
Eğitime 1 hafta ara verildi
Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer, Van‘da eğitime 1 hafta ara verildiğini açıkladı. Bitlis Valisi Nurettin Yılmaz da Bitlis kent merkezi, ilçeler ve tüm köylerde de eğitime ara verildiğini kaydetti. Muş Alparslan Üniversitesi‘nde ise eğitime 2 gün ara verildi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi de eğitimine ara verdi.
Van‘da meydana gelen depremde ağır hasarın oluştuğu Erciş‘te arama kurtarma çalışmaları devam ediyor. Depremde hayatını kaybedenlerden cesetlerine ulaşılanlar Devlet Hastanesi‘nin arka bahçesine getiriliyor. Burada kimlik tespiti ve yakınlarının teşhisinden sonra cenazeler ailelerine teslim ediliyor. Kaymakamlıkta kriz merkezi oluşturuldu. Kurtarma ekiplerinin dağılımı bu kriz merkezinden yönetiliyor. Van Valisi Münir Karaoğlu şehir merkezindeki çalışmaları koordine ettiği için Ağrı Valisi Ali Yerlikaya Erciş‘teki çalışmaları yönetiyor. Ercişte‘ki arama kurtarma ve yardım çalışmaları henüz tam bir koordinasyona kavuşmuş değil. Trafik de aksayarak gerçekleştirilebiliyor. İlçe merkezinde çok sayıda ambulansın olduğu dikkati çekiyor.
Enkazdan çıktı soruları yanıtladı
Deprem sonrası inşaat halindeki 5 katlı binanın enkazı altında kalan ve yakınlarının yardımıyla çıkarılan Necip Taş, ‘‘deprem olduğu sırada, nefes dahi alamıyorduk‘‘ dedi. Tedavi gördüğü hastanede, soruları yanıtlayan Taş, ilçe merkezinde telefon satışı yapan bir iş yerinin sahibi olduğunu söyledi. İş yerinin 5 katlı binanın birinci katında bulunduğunu ancak üst katlarının henüz inşaat halinde olduğunu ifade eden Taş, ‘‘Deprem anında yeğenimle iş yerindeydim. Deprem olduğu anda yeğenimi kucağıma alarak masanın altına girdim. Cep telefonumla ağabeyimi ve amcamı aradım. Deprem olduğu sırada, nefes dahi alamıyorduk. Bina komple üzerimize çökmüştü‘‘ dedi. Enkazın altından bir ışık gördüğünü ve elini o ışığın geldiği delikten dışarı çıkarmaya çalıştığını belirten Taş, bu sırada telefonla haber verdiği amcasının enkaz bölgesine geldiğini ve elini elini gördüğünü kaydetti. Yakınlarının 45 dakika süren çalışması sonucu, enkazdan çıkarıldığını bildiren Taş, yeğeninin yaralanmaması için büyük çaba gösterdiğini, onu kucağına alarak koruduğu için yeğeninin yara almadan enkazdan çıktığını vurguladı. Canik köyünde toprak yapılı evinin yıkılmasında enkaz altında kaldığını belirten 70 yaşındaki Gülnaz Kederli de komşuları tarafından kurtarıldığını söyledi.
Depremle yaşamayı öğrenemedik
1999 Gölcük Depremi‘nin üzerinden 12 yıl geçmesine rağmen Türkiye hâlâ deprem ile yaşamayı öğrenmiş değil. Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde bulunan Türkiye aslında bir deprem ülkesi, buna karşın deprem ile ilgili hatırı sayılır bir çalışma ne yazık ki yok. Binaların içler acısı hali deprem sonrası akıllara gelirken, vatandaşın deprem konusundaki bilgi eksikliği de bir türlü giderilemiyor. Aynı şiddetteki depremler Japonya‘da yaşanıyor ama Japonya‘da da evlerin yıkılması bir yana insanların burnu dahi kanamıyor.
Van‘da meydan gelen 7.2 lik deprem bir kez daha Türkiye‘nin depreme ne kadar hazırlıksız olduğunu gösterdi. Özellikle yeni yapıldığı iddia edilen binalar bir bir çökerken, Van‘ın Orta kapı mahallesinde bulunan 444 yıllık Hüsrev Paşa Camii‘nde herhangi bir hasar meydana gelmemesi, durumun vahametini gözler önüne serdi.
1999 Gölcük Depremi‘nin üzerinden 12 yıl geçmesine rağmen Türkiye hâlâ deprem ile yaşamayı öğrenmiş değil. Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde bulunan Türkiye aslında bir deprem ülkesi, buna karşın deprem ile ilgili hatırı sayılır bir çalışma ne yazık ki yok. Binaların içler acısı hali deprem sonrası akıllara gelirken, vatandaşın deprem konusundaki bilgi eksikliği de bir türlü giderilemiyor. Aynı şiddetteki depremler Japonya‘da yaşanıyor ama Japonya‘da evlerin yıkılması bir yan insanların burnu dahi kanamıyor.
6 katlı binanın altından sağ çıkarıldı
Cami Kebir Mahallesinde, çöken 6 katlı bir binanın enkazı altında kalan Yalçın Akay, cep telefonuyla 155 Polis İmdat hattını arayarak, bulunduğu yeri tarif etti. Polisin durumu ilettiği Sivil Savunma ekipleri, Akay‘ı cep telefonuyla arayarak tam yerini tespit ettikten sonra çalışmaları başladı. Akay, ekiplerin çabalarıyla enkaz altından çıkarıldı. Sağ bacağından yaralanan Yalçın Akay, ambulans ile hastaneye kaldırıldı. Akay‘ın kurtarıldığı 6 katlı bina enkazının altında başka insanlar olduğunu belirleyen Sivil Savunma ekipleri, çalışmalarını burada yoğunlaştırdı. Ankara Büyükşehir Belediyesi İtfaiyesi Arama Kurtarma Timi, Van‘ın Erciş İlçesi‘nde 4 kişiyi enkaz altından sağ kurtardı. Büyükşehir Belediyesinden yapılan açıklamaya göre, ekip, 14 kişilik personel ve üç K-9 köpeğiyle dün depremin hemen ardından uçakla bölgeye intikal etti. Bölgede oluşturulan Kriz Masası‘nın koordinasyonunda arama kurtarma çalışmalarına başlayan ekip, 3 katı tamamen çöken 6 katlı binada kurtarma faaliyetlerine katıldı.
Vatandaşlar geceyi sokakta geçirdi
7,2 büyüklüğündeki depremin ardından, artçı sarsıntılar gece boyunca da devam etti. Vatandaşlar, geceyi valilik bahçesinde, parklarda, binalardan uzak boş alanlarda ve Et-Balık Kurumu bahçesinde kurulan çadır kentte geçirdi. Ateş yakarak ısınmaya çalışan vatandaşlar, sabah namazını camilerde kıldı. İlçedeki Van Yolu Caddesi‘nde bulunan çok sayıda yıkılmış binanın etrafında toplanan çok sayıda vatandaş, yıkılan binalardaki arama kurtarma çalışmalarını takip ediyor. Geceyi havanın soğuk olmasına rağmen sokakta ve yaktıkları ateşlerin etrafında geçiren bazı vatandaşların ise sabah saatlerinde hasarlı olan kendi evlerine girerek, özellikle giyim ve gıda malzemesi aldıkları gözlendi. Erciş Devlet Hastanesi ve Erciş Toplum Sağlığı Merkezi‘nin önüne gelen bazı vatandaşlar, depremde kaybolan ya da hastaneye getirilen yakınlarından haber almak için hastane önündeki bekleyişini sürdürüyor. Türk Kızılayı‘nın kamyonla ilçeye gönderdiği çadırlara vatandaşlar yoğun talep gösterdi. Çadırların dağıtılması sırasında izdiham yaşandı.
Hangisi yeni, hangisi eski
Van‘da meydana gelen 7.2 büyüklüğündeki depremde Kazımkarabekir caddesi üzerinde bulunan 7 katlı bina iskambil kağıdı gibi yıkılırken, Ortakapı mahallesinde yer alan 444 yıllık Hüsrev Paşa Camii‘nde herhangi bir hasar meydana gelmedi. 1567 yılında Van Beylerbeyi Koca Hüsrev Paşa tarafından yaptırılan camide deprem nedeniyle herhangi bir yıkım yaşanmazken, bu durum sözde yeni binaların sağlamlığını da tartışmaya açtı.
Van‘da meydana gelen 7.2 büyüklüğündeki depremde Kazımkarabekir caddesi üzerinde bulunan 7 katlı bina iskambil kağıdı gibi yıkılırken, Ortakapı mahallesinde yer alan 444 yıllık Hüsrev Paşa Camii‘nde herhangi bir hasar meydana gelmedi. 1567 yılında Van Beylerbeyi Koca Hüsrev Paşa tarafından yaptırılan camide deprem nedeniyle herhangi bir yıkım yaşanmazken, bu durum sözde yeni binaların sağlamlığını da tartışmaya açtı. Van‘da meydan gelen deprem, çarpık kentleşme ve yeni deprem yönetmeliğini bir kez daha gündeme getirdi. 17 Ağustos 1999‘da Gölcük de meydana gelen depremin ardından deprem şartnamesi değiştirilmişti. Türkiye Hazır Beton Birliği Başkanı Ayhan Güleryüz, Van‘da 7 tane, Erciş‘te 3 tane hazır beton firması bulunduğunu ve bunların hiç birinin Kalite Güvence Sistemi belgesi olmadığını açıklaması, yeni deprem şartnamesine ne kadar uyulduğunun da göstergesi oldu.
Firmaların kalite güvence sistemi belgesi yokmuş
Van‘da meydan gelen deprem, çarpık kentleşme ve yeni deprem yönetmeliğini bir kez daha gündeme getirdi. Türkiye Hazır Beton Birliği Başkanı Ayhan Güleryüz, Van‘da 7 tane, Erciş‘te 3 tane hazır beton firması bulunduğunu ve bunların hiç birinin Kalite Güvence Sistemi belgesi olmadığını açıklaması, yeni deprem şartnamesine ne kadar uyulduğunun da göstergesi oldu.
Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB) Başkanı Ayhan Güleryüz, Van‘da 7 tane, Erciş‘te 3 tane hazır beton firması bulunduğunu ve bunların hiç birinin Kalite Güvence Sistemi (KGS) belgesi olmadığını belirterek, ‘‘Bunlar birliğimize üye değil. Bu firmalar birliğimize üye olsaydı biz bunları denetleyebilirdik‘‘ dedi. Güleryüz, Van‘daki depreme ilişkin yaptığı açıklamada, depremde binaların yıkılmasında kalitesizlik ve denetimsizliğin etkili olduğunu söyledi. Yıkılan binalara baktıklarında 8-9 katlı binanın üst üste geldiğini ifade eden Güleryüz, ‘‘Depremin olduğu yer birinci derece deprem bölgesi, ancak Van ikinci derece deprem bölgesi. Fakat bakıyorsunuz Van‘da da binalar yıkılmış‘‘ dedi.
Hasar tespit çalışmaları sürüyor
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Rektörü Prof. Dr. Peyami Battal, YYÜ Tıp Fakültesindeki hasar tespit çalışmalarının devam ettiğini, hastaların çalışmaların sonunda sağlam olan bölümlere alınacağını bildirdi. Hastaların sağlam olan bölümlere alınarak tedavilerine devam edilmeye çalışılacağını ifade eden Battal, ‘‘Çevre üniversitelerden araç istedik. Burada ciddi bir araç sıkıntısı var. Diyaliz hastalarımızı bu araçlarla Erzurum ve Diyarbakır‘a sevk ediyoruz‘‘ dedi. Üniversite öğrencilerine bayrama kadar izin verdiklerini ve memleketlerine gönderdiklerini kaydeden Battal, öğretim üyelerine de 1 hafta izin verildiğini söyledi. Deprem nedeniyle Van merkeze bağlı köylerde kerpiç yapılı evlerin büyük bölümü hasar gördü. Van‘da dün meydana gelen 7.2 şiddetindeki depremden en fazla etkilenen köylerden olan Alaköy, Güveçli, Dağönü ve Yeşilsu köylerinde, kerpiç yapılı evlerin büyük bölümünün yıkıldığı ve hasar gördüğü gözlendi. Köylerdeki vatandaşlar, enkaz altındaki yaralıları çıkararak hastaneye sevk ettiklerini söyledi. Geceyi dışarıda geçiren vatandaşlar, sabah saatlerinde yıkılan ve hasar gören evlerinden eşyalarını dışarı çıkarmaya çalıştı.
