Adalet alt komisyonu, yargının hızlandırılmasına ilişkin tasarıda önemli değişiklikler yaptığı raporunu üst komisyonu sundu
TBMM Adalet alt komisyonu, yargının hızlandırılmasına ilişkin tasarıda önemli değişiklikler yaptığı raporunu üst komisyonu sundu.
Tasarıya göre, borçlunun ihtiyacı olan yatak takımları ile Kuran‘ı Kerim ve ibadet için gerekli eşyalar haczedilemeyecek.
TBMM Adalet Komisyonu bünyesinde, AK Parti Kastamonu Milletvekili Hakkı Köylü başkanlığında, yargının hızlandırılmasına yönelik tasarıya ilişkin kurulan alt komisyon çalışmalarını tamamladı.
Alt komisyon, Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun Tasarısı‘nda önemli değişiklikler yaptı.
Buna göre, uluslararası ilişiklerde ortaya çıkabilecek sorunların ortadan kaldırılması amacıyla yabancı devlet aleyhine başlatılan ilamlı icra taleplerine ilişkin icra emrinde, uluslararası antlaşmalar saklı kalmak kaydıyla, borçlu devlete ait olan mallar hakkında cebri icra (kendi istekleriyle borçlarını ödemeyen borçluların, borçlarını devlet kuvveti ile ödemelerinin sağlanması) yapılabileceği ayrıca ihtar edilecek.
Tasarıda, yabancı devletler aleyhine girişilecek ilamsız takiplerin yargı denetimine tabi olmaksızın, icra müdürlüğü işlemiyle başlatılmasının sakıncalarının önüne geçilmesi amacıyla değişiklik yapıldı. Buna göre, yabancı devlet aleyhine ilamsız takip yoluna başvurulamayacak.
Tasarıda yapılan değişiklikle, yatak takımları ve ibadete mahsus kitap ve eşyalar da haczedilemeyecek eşyalar arasına alındı. İcra ve İflas Kanunu‘nun mevcut ilgili maddesinde, ‘‘borçlu ve ailesinin lüzumu olan yatak takımları ve ibadete mahsus kitap ve eşyası‘‘ haczedilemeyecek eşyalar arasında sayılıyordu ancak TBMM Başkanlığı‘na sevkedilen tasarıda bu eşyalar çıkarılmıştı. Şimdi alt komisyonda bu eşyalar, ‘‘pek lüzumlu eşya‘‘ kapsamında değerlendirilerek haczedilemeyecek eşyalar arasında sayıldı.
Tasarıda, aynı amaçla kullanılan eşyalardan birisi haczedilemeyecek eşyalar arasında yer alırken, alt komisyonda haczedilecek eşyalar arasına alındı.
İcra müdürlüğüne teslim etmedeki 3 günlük süre şartı kaldırıldı
Tasarıyla, kolluk kuvvetlerinin yakaladığı hacizli motorlu araçları, aracı uygun koşulda muhafaza edebilmek amacıyla deposu bulunan en yakın icra müdürlüğüne teslim etmedeki en geç 3 günlük süre şartı kaldırıldı.
Yabancı devlet, parlamento ve hükümet başkanı ile hükümet üyelerinin resmi ziyaret, transit geçiş, gibi sebeplerle Türkiye‘de bulundukları sürece, bu kişileri taşıyan ulaşım araçları muhafaza altına alınamayacak ve yediemine bırakılamayacak.
İş mahkemelerinin konusuna giren davalarda, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu‘nun gündemini azaltmak amacıyla değişiklik yapıldı. Buna göre, Yargıtay‘ın bozma kararlarına karşı mahkemelerin verdiği direnme kararlarının temyizi halinde dava dosyası önce kararı veren daireye gönderilecek. Karar veren daire direnmeyi yerinde görürse kararını düzeltecek, yerinde görmezse talebi 10 gün içinde Yargıtay Hukuk Genel Kurulu‘na iletecek.
Danıştay üyelerinin nitelikleri arasında sayılan, tasarıdaki devlet hizmetlerindeki 12 yıl çalışma şartı 15 yıla çıkarılıyor.
İdare ve vergi mahkemelerinde tek hakim tarafından görülecek davalarda 50 bin TL olarak belirlenen parasal sınır, çok yüksek olduğu gerekçesiyle 25 bin TL‘ye düşürülüyor.
Kimlik numarası da olacak
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesinde açtıkları idari davalardaki dilekçelerine, kimlik numarası da eklenecek.
İdari yargılamalarda, karar düzeltme başvurularının öncelikle esas karara katılmayan bir üye mümkün olmaması durumunda görevlendirilecek bir üye tarafından incelenmesini düzenleyen madde, mevcut şekliyle karar düzeltme kanun yolunun faydalı ve ihtiyaca cevap veren bir müessese olması nedeniyle tasarıdan çıkarıldı.
Tasarıda, Adalet Bakanlığı‘nda boş bulunan 10 hakim-iç denetçi kadrolarına atama yapılması ve böylece iç denetimde ve adalet hizmetlerinde etkinliği artırılması amacıyla düzenleme yapıldı. Buna göre, Adalet Bakanlığı iç denetçiliğine, hakim ve savcılar arasından yapılacak atamalarda, bakanlığın iç denetçiliğe atanma genel şartlarını taşımak zorunluluğu aranmayacak. İç denetçiliğe ilgili kanundaki atama şartlarına tabi olmaksızın, en az 6 yıl hakim ve savcılık yapan, üstün başarısı ile iç denetim hizmetlerinde yararlı olacağı anlaşılanlar arasından bakan tarafından atama yapılacak. Bu kişilere 2 aylık eğitim sonunda sertifika verilecek.
Kullandıkları elektrik, su ve doğalgazın bedelini ödemek niyetini taşıyan tüketiciler, tükettikleri enerji miktarının tartışmaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesini sağlarlarsa, haklarında ceza hukuku sorumluluğu cihetine gidilmeyecek.
Hakime takdir yetkisi tanındı
Alt komisyonda, tasarıda yapılan değişiklikle, örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişiye ayrıca örgüte üye olmak suçundan verilecek cezada maktu indirim yapılması yerine, hakime indirim yapıp yapmama, yapacaksa bu indirimin oranı hakkında takdir yetkisi tanındı.
Tanıklıktan çekinebilecek olan kişiler bakımından cezaya hükmolunmayacak.
Kamu görevlisi, soruşturmanın gizliliği suçunu görevinin sağladığı kolaylıktan yararlanarak işlerse ceza yarı oranında artırılacak.
Tasarıyla, CMK‘ya ‘‘elektronik işlemler‘‘ başlıklı bir madde eklendi. Buna göre, güvenlik elektronik imza, elle atılan imza ile aynı ispat gücüne sahip olacak ve onun yerine kullanılabilecek. Dosyalar, güvenlik elektronik imza kullanılarak Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi vasıtasıyla incelenebilecek. Fiziki olarak hazırlanması öngörülen her türlü belge ve karar, elektronik imzayla elektronik ortamda düzenlenebilecek, saklanabilecek.
Sanığın yargılanması sonucunda verilecek cezanın 2 yıl ve altında olması halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması mümkün olduğundan, tutukluluk kararı verilebilmesi için gerekli olan alt sınır bir yıldan 2 yıla çıkarılıyor. Sadece adli para cezasını gerektiren veya hapis cezasının üst sınırı 2 yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama kararı verilemeyecek.
Tutuklama yerine uygulanacak adli kontrolde süre sınırı kaldırıyor
Tasarıyla, CMK;da yer alan, hakimlerin tutuklama yerine adli kontrol uygulayabileceğine yönelik düzenlemedeki süre sınırı kaldırıyor. Buna göre, ölçülülük ilkesi gereğince tutuklama tedbirine en son çare olarak başvurulması gerektiği ve adli kontrol müessesesinin tutuklamadan beklenen amaçları gerçekleştirilebileceği durumlarda tutuklama yerine bu müessesenin uygulanmasının daha doğru bir çözüm olacağı düşüncesiyle, adli kontrol için öngörülen süre sınırı kaldırılacak.
Yürütülen soruşturmada, CMK‘nın 100. maddesinde belirtilen tutuklama sebeplerinin varlığı halinde, şüphelinin tutuklanması yerine adli kontrol altına alınmasına karar verilebilecek.
‘‘;Konutunu ve belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek ile belirlenen yer veya bölgelere gitmemek‘‘ şartları da şüphelinin tabi tutulacağı yükümlülükler arasında yer alacak.
Devlete ait yargılama giderlerinin ilgili kanunda terkin edilmesi gereken tutarlardan az olması halinde bu gider Hazine‘ce karşılanacak.
Askeri Ceza Kanunu kapsamındaki suçlarla ilgili olarak da hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına karar verilebilecek.
Dosyaların gereksiz şekilde dolaşarak zaman kaybının önlenmesi amacıyla; tasarının yasalaşıp yürürlüğe girdiği tarih itibariyle, elektrik su ve doğalgaz hırsızlığı nedeniyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı‘nda bulunan dosyalar başsavcılıkça, ilgili dairelerde bulunan dosyalar ise dairelerce kararı veren mahkemeye gönderilecek.
