Hazreti Ali: Ünzur ila ma kal, vela tenzur ila men
kal/Söylenene bak, söyleyene değil buyurmuş.
Onun için kültür erozyonunun olduğu çorak bir ortamda
yetişen aydınlarımızın, batılı yazarlardan naklen verdikleri güzel sözlerin
aslının İslam a ait olduğunu bilenlerimiz onlara kızmasınlar.
Güzel bir sözü piyasaya sürüverdikleri için onları tebrik
bile etsinler.
İki gün önce bir Profesörümüz televizyonda katıldığı bir
programda Gabriel de Tarde diyor ki diye başlayan uzun cümlesinin özeti
sosyolojide toplum içinde birey incelendiğini halbuki Gabriel e göre toplumun
birey içinde olduğunu söylediğini aktarıyor.
Hemen Hazreti Ali nin bir şiiri aklıma geliverdi:
Ve tahsebü enneke cirmün sağırun
Ve fike intava l alemü l ekberu
Daüke fike ve ma teş uru
Ve devaüke fike ve ma tübsıru Sen kendini küçük
zannediyorsun.
Halbuki alem senin içinde dürülü. (Yani yalnız insanlık
değil bütün yaratılmışlar)
Dert sende ama hissetmiyorsun,
Derman sende, yine görmüyorsun diyor. (Feyz ül Kadir
5/466 ve bir çok tefsir kitaplarında ve
Hadis şerhlerinde nakledilir)
Ve biz, her gün beş vakit namazımızda kırk rekatımızı
yalnız kılarken bile İyyake na büdü/Biz, ancak sana kulluk ederiz deriz
derken Biz liğimize vurgu yaparız.
Cemaatle kıldığımızda İmam efendi Biz der ve bizlerde
kelamın sonunda Amin deriz
Yani, toplum içinde birey, birey içinde toplum olarak
yaşadığımızı ifade ederiz.
***
Bir kaç gün önce yine ünlü bir yazarımız, Hazreti Ömer e
ait bir kelamı, Camus un dilinden piyasaya sürüverdi.
İyi de etti. Anlamsız uğultular arasında insanlık
kaybolurken işaret ışığı gibi fırlatılan bu sözlerin o anda markasına bakılmaz.
Ama ilklerin öncülük hakkının yenmemesi için asıl söz
sahibi aranıp, bulunup adı verilmesi daha iyi olur.
Temiz suyun kaynağı da temiz olursa içimi daha güzel ve
lezzetli olur.
Hazreti Ömer: Hasibü, enfüseküm kable en tühasebü/Hesaba
çekilmeden önce kendinizi hesaba çekiniz buyurmuş. (Tirmizi, Sünen, K. Sıfatül
kıyamet, hadis 2383)
Camus un Fransızca sözünü ünlü yazar Son mahkemeyi
beklemeden, kendini her gün yargıla diye terceme etmiş.
***
Sevgili Peygamberimiz: Piyasayı belirleyen Allah tır
buyurmuş (Tirmizi, büyu, bab 73, hadis 1314, Ebudavud, büyu, hadis 3451, İbn-i
Mace, ticaret, hadis 2200)
Adam Smith de (1723-1790) Piyasayı belirleyen görünmez
el demiş. Bu sözü ekonomistlerimizin dilinden düşmüyor.
Adam Smith, tabiat kanunlarına uyuma dikkat çekmiş ve bu
sözünü söylemiş, Sevgili Peygamberimiz ise Tabiat kanunlarını yaratana dikkat
çekmiş.
***
Yıllar öncesiydi solcu bir yazarımız da Arthur Miller in
bir sözünü uzunca açıklayan bir makale yazmıştı.
Miller Teker teker öleceğiz demiş.
Bunu herkes bilir diyerek tenkit edemem.
Her yazar ve konuşmacı, insanların bilmediğini bildirmek
için yazıp konuşmuyor.
En çok gördüğümüz ve bildiğimiz şeylere en az dikkat eder
ve çok az değer veririz.
Onun için en çok olduğu halde en az dikkat edilenlere
dikkat çekmek en faydalıdır.
Teker teker öleceğimizi Rabbimiz şöyle haber verir: Sizi
ilk defa yarattığımız gibi bize teker teker geldiniz. Verdiğimiz nimetleri
arkanızda bıraktınız. Aranızda Allah a ortak olduğunu iddia ettiklerinizi
beraberinizde şefaatçi olarak görmüyoruz. Aranızdaki bağ kopmuştur. İddia
ettiğiniz şeyler kaybolup gitmiştir. (En am süresi ayet 94)
Ayet, hadis ve güzel sözlerimizin, batı ambalajıyla
piyasamıza sürülmesinden rahatsız olmayalım.
Söyleyene değil söylenene bakalım
Temiz öze, güzel söze doyulmaz.