İnsanları anmak 4 şekildedir:
1. Gıybet: Onda olan kusuru söylemek.
2. Bühtan: Onda olmayan kusuru söylemek.
3. İfk: Duyduğunu söylemek.
4. Onun hayırlı yönünü anarak ve dua ile anmak.
Hakkında konuştuğunuzda iddia ettiğiniz varsa gıybet etmiş olursunuz. Allah (C.C.): “Birbirinizin gıybetini yapmayın” buyuruyor (Hucurat Suresi, 12).
Kişinin sözünü olduğu gibi naklediyorsanız nemmam (laf taşıyıcı) olursunuz.
Kişinin hakkında duyduğunuzu naklediyorsanız kattat (laf abartıp dağıtan) olursunuz.
Kişinin hakkında olmayan şeyi söylüyorsanız o kişiye iftira etmiş olursunuz.
Bunlara çok dikkat etmek lazım. Konumuz gıybet! Bakın olayın seyrine. Gıybet yapıp insanın aleyhinde konuştuğumuzda, beynimiz ile gıybetini yaptığımız kişinin beyni arasında bilincimiz dışında bir devre, bir bağlantı kurulur.
Muhatabımız hakkında ne kadar hoşlanmayacağı biçimde konuşmuş isek, konuşmamızdan dolayı, onun hoşnutsuzluğunu giderecek düzeyde, pozitif enerjimiz, o sevaplarımız, bir anda dedikodusunu yaptığımız kişiye bağışlanıp gidiyor.
Diyelim ki, gıybetini yapmış olduğumuz kişiye verecek pozitif enerjimiz (sevaplarımız) yok, durum ne olacak şimdi
İşte bu defa aynı kanalda tersine bir akış başlar.
Gıybeti yapılan kişinin eşdeğerdeki negatifleri bir anda bizim beynimize boşalır, oradan da manyetik bedenimize anında yüklenmiş olur.
Pozitif enerjimiz azalınca, hangi işleri, hizmetleri yapmada başarılı; hangilerinde başarısız olabileceğimizi düşünmek, insanı cidden ürpertiyor.
Ölmüş bir hayvanın etini yemek insana iğrenç gelir. Hele hele insan ölüsünün etini yemek daha iğrenç olur. Eti yenilen insan, bir de kendi kardeşimiz, arkadaşımız, akrabamız ve dostumuz olursa, onun etini yemek çok daha adî ve iğrenç olur.
İşte yüce Rabbimiz Tealâ, mümini gıybetten şiddetle kaçındırmak için, onun ölü eti yemek gibi olduğunu bildirmiştir.
Biraz daha dikkat edilirse anlaşılıyor ki gıybet, kaşık ile toplayıp kepçe ile dağıtmaya benziyor. Kıyamet günü, gıybet yapan ve yapılan kişilerin, amellerinin birbirine transfer edileceği sahih hadislerle dile getirilmiştir.