Fiyatlar Düşmeden Ücret Artışları Işe Yaramıyor

Abone Ol

Ekonomi öylesine bir çıkmaz sokağa girdi ki, çalışanın ve emeklilerin ücretlerinde yapılan zamlar kısa zamanda anlamını yitiriyor. Bu bakımdan eskiden senede bir yapılan ücret artışları ikiye çıkartılmış olmasına rağmen eriyip gidiyor. Böyle olunca elbette ücretlere yapılan zamlar çalışan ve emeklilere kısa süre nefes aldırıyor olsa da kalıcı bir çözüm getirmiyor. Bu bakımdan piyasanın düzene girmesi isteniyorsa sattığı ürünlere isteyenin istediği gibi zam yapmaması, yapamaması şart görünüyor. Bunun için piyasa iyice altüst olmadan, fiyatların kontrol altına alınması gerekiyor. Söz gelimi ülkemizde kira ve konut fiyatlarında ortaya çıkan yüksek artışlar ülkeyi bir darboğaza soktu. Hâlbuki ülkemizin böylesine bir yüksek kira ve konut fiyatı ile karşı karşıya kalabileceği görülmeli ve ona göre yasal tedbirlerin harekete geçirilmesi gerekiyordu. Benzer durum otomobil fiyatlarında da yaşandı. Söz gelimi 8 sene önce 23 bin liraya alınan ikinci el otomobil bugün 17 senelik olmasına rağmen 200-250 bin liraya satılıyor. Satılmanın ötesinde müşteri de buluyorsa bu işte bir terslik olduğunu görmek için ekonomist olmaya sanıyorum gerek yok. Hemen her alanda yasalar var. Yasaları çiğneyenlere uzunca bir süre göz yumup, onlar piyasaya hâkim duruma geldikten sonra yasal uygulamaların hatırlanmasının sağlıklı bir izahının olduğunu düşünmüyorum. Söz gelimi otomobil fiyatlarındaki aşırı yükseliş toplumu iyice rahatsız eder hale geldikten sonra ellerinde otomobil olduğu halde yok gösterilerek yüksek fiyatlarla satanlara 4,5 milyon liraya kadar ceza kesileceği ilgililerce açıklandı. Bunun yanında sadece para cezası kesilmekle kalmayıp bu tür stokçuların topluma ifşa edileceği de yapılan açıklamada yer alıyor.

Kısacası bir gecede hayata geçirilen yönetmelik değişikliği ile cezalar hayata geçirilebildiği halde, bunca yıl niçin beklendiğinin bir izahı olmalı. Bundan kimler çıkar elde etti? Özellikle kira ve konut fiyatlarında yaşanan ve bir anda 100-150 bin liraya satılan bir ev nasıl o oldu da 500-600 bin liraya, hatta milyonlara satılmaya başlandı? Bu ülke başıboş, sahipsiz bir ülke olmadığına göre, iktidarların görevinin de insanımızı piyasa sahtekârlarından korumak olduğuna göre yasalar uygulanmadı? Bırakın yasaların uygulanması için atılacak adamların yasal zemini de olduğu halde niçin gerekli adımlar atılmadı? Derdim birilerini suçlamak değil. Zamanında uygulanmayan yasalar sebebiyle toplum büyük bir haksızlığa uğradıktan sonra söz gelimi yapılan açıklamalarda stoklarda sıfır otomobil olduğu halde satmayan, yüksek fiyat talep eden bayilere 4,5 milyon liraya kadar ceza kesileceğinin açıklanması gecikmiş bir karar değil mi?

Aylarca insanımızı istismar edenlerin cezalandırılmasını sağlayacak yönetmelik değişikliği bir gecede yapılmış, ertesi gün topluma açıklanmış. Peki bir yönetmelik değişikliği ile stokçuluk yapanların cezalandırılması mümkün iken niçin yıllardan beri bu yola başvurulmadı? Toplumun soyulmasına uzun süre göz yumuldu. Aynı durum kira için de geçerli? Ancak piyasada oynanan birtakım kirli oyunların önlenmesi için harekete geçme konusunda böylesine ağırdan alınması sorumlularını da suçlu duruma düşürmez mi? Söz gelimi market zincirlerine de benzer bir uygulama yapıldı, milyarlarla ifade edilen cezalar kesildiği açıklandı. O uygulamaların yasal zemini yok muydu? İktidarların görevi toplum büyük maddi kayıplara uğradıktan sonra harekete geçmek değil, piyasada kriz çıkmadan gerekli tedbirlerin alınmasıdır. Söz gelimi bu ülkede konut darboğazı bir gecede çıkmış olamaz, aylar hatta yıllar önceden gelişmeler dikkatli bir şekilde takip edildiği takdirde böylesine aşırı artışların ayak seslerinin duyulmuş olması gerekirdi. Ancak bizde acı olaylar olmadan alınması gereken tedbirler alınmıyor, felaketler yaşandıktan sonra önceden yapılması gerektiği halde yapılmayanlar hatırlanıyor. Bundan da ülkemiz ve insanımız büyük zarar görüyor. Çünkü kira bedelleri asgari ücret seviyesine çıkmış ise ücretleri ne kadar artırırsanız artırın, dar ve sabit gelirlilerin refaha kavuşması mümkün olmayacaktır. Bunun için önce fiyatların aşağı çekilmesi, enflasyonun düşürülmesi şart görülüyor.