Filistin'e şiirler

Abone Ol

John Berger "Şiir kanayan yaraya seslenir." der Şiirin Saati nde. Bitmez tükenmez savaşlara sahne olan topraklarda hangi çağrışımları taşımaz ki şiir .. Önüne geçilmez bir karşı koyma aracı... Ölümsüz bir diriliş cevheri... Ayakta kalabilme hamlesinin tutanağı... Derin bir iç sızısı... Durmaksızın  süren kanama... Bunlar, en çok Filistin şiiri için geçerlidir geçmişten bugüne. Özellikle, Filistinli şairlerce ıstırabın ortasından yazılanlar için...

Nurettin Durman, başta Filistinli şairlerin şiirleri olmak üzere; Lübnan, Mısır, Suriye, Fas, Cezayir, Japon ve Türk şairlerin Filistin aşkıyla yazmış oldukları şiirleri toplamış, bir antoloji halinde bizlere sunmuştu: Filistin Şiirleri Antolojisi...

İşte antolojiden birkaç alıntı:

Salim El-Zürkali (Lübnan), "Şiirin aşındırdığı vatan hasreti o kadar ağır ki" diyor "Filistin" (s. 23) adlı şiirinde: "volkan gibi püskürt öfkeni/ey Filistin övünçlerimizin incisi"  diye de ekliyor...

İbrahim Tukan (Filistin): "Kılıç ve kalem/Simgemizdir bizim" diyerek Filistin in kaderini kısaca özetlerken, geleceğe de muştular veriyor  "Benim Ülkem" (s. 25) de: "Ölüm şerbetini içeceğiz/Ama asla köle olmayacağız"

Nizar Kabbani (Suriye), "Kudüs" (s. 47) başlıklı şiirinde "Kim durdurur düşmanları/Sana karşı ey dinlerin gerdanlığı/Kim siler kanları duvar taşlarından/İncil i kim kurtarır/Kur an ı kim kurtarır/Kim kurtarır İsa yı öldürenlerden/İnsanı kim kurtarır" diye sorar.

Mahmud Derviş (Filistin), "Muhammed" (s. 98) başlıklı şiirinde daha yakın zamanlarda babasının kucağında İsrail askerlerinin kurşunlarıyla can veren Muhammed Rami yi anlatır: "Muhammed,/babasının kucağına sığınmış ürkek bir kuş/korkuyor göğün cehenneminden:/koru beni babacığım, yukarda uçuşanlardan/benim kanatlarım küçük, dayanmaz bu rüzgâra/ve ışıklar kör"...

Metin Önal Mengüşoğlu (Türkiye) "Filistinli Çocuklar" (s. 135) şiirinde "Küçük canlarınızı telef etse de/Düşman/Ve mahzun bakışlarınız yere/Binlerce yıldız ekse de/    Su yerine kan aksa da/Çeşmelerinizden/Siz yine benim/Kalbimde/Saklasınız/Çocuklar" der...

Şuhatşi Takatu (Japonya) "Filistin Zeytini" (s. 141) başlığıyla Türkçe ye çevrilen şiiriyle katılır Filistinli nin  özgürlük savaşımına

Remzi Derviş (Filistin) "Gazza nın Ufacık Bayrakları"na (s. 149) şöyle başlıyor: "Geliyorlar duvarlardan sıyrılıp./Okullardan, yetimler evinden, aş ocaklarından kaçarak,/yükseliyorlar./Ölülerin bağrından, /dulların kucağından/yerdeki çatlakların ölüm ve hüzün türkülerinden/sıçrayarak/kalkıyorlar/şaha"

Hanifi Düşmez (Türkiye) "Gor Vadisinde Kurşun Sesleri" (s. 175) şiirini terennüm eder: "Gor vadisinde kurşun sesleri/ve dehşet içinde bir Filistinli çocuk/saçları dağınık, gözleri mahmur/bu kan denizinde söyle kim uyur "

Filistin Şiirleri Antolojisi, Türkçe de yayımlanan Filistin konulu/kaynaklı tek antoloji değil. 1974 de A. Kadir, A. Timuçin ve Süleyman Şalom üçlüsü tarafından hazırlanıp yayınlanan Filistin Şiiri isimli kitap bu alanda bir ilk. Fakat, iki antoloji arasında farklı noktalar yok değil: Sözgelimi ilki, Filistin şiirini değişik yönleriyle tanımamızı sağlayan, farklı temaları işleyen bir antolojiydi. Buna karşılık Nurettin Durman ın Filistin Şiirleri Antolojisi nin amacı Filistin şiirini tanıtmanın ötesinde bir amaca yöneliyor: Filistin de "kanayan yaraya" dikkat çekmek. Bunu yaparken de Filistinli şairlerle yetinmiyor. Filistin e gönül bağı olan başka toplumların şairlerine uzanıyor. Durman, bu noktada, Filistin Şiiri isimli ilk antolojide ve hatta Nuri Pakdil in hazırlamış olduğu Arap Şiiri Antolojisi nde yer alan  "Kudüs ve Filistin temalı şiirleri" de kitabına aldığını belirtmektedir.

Filistin Şiirleri Antolojisi nde dikkatimizi çeken diğer hususları da belirtelim: Nurettin Durman, antolojinin başına Nuri Pakdil in "Kudüs ü Düşünme Saati" başlıklı küçük bir yazısını yerleştirmiş. Bundan başka alıntılar da var: "Kudüs", "Filistin" ve "Filistin Edebiyatı" başlığını taşıyan üç ayrı yazı, Büyük Larousse dan buraya aktarılmış. Filistin Şiirleri Antolojisi nin en önemli kusurunu bu aktarmalar oluşturuyor. Oysa, bu bölümler yeni bir araştırma ile özgün metinler haline getirilebilirdi. Ve başka eksiklikler: Antolojide şiirlerine yer verilen şairlerin kısa biyografileri sunulabilir, Filistin edebiyatı ile ilgili bir kaynakça eklenebilirdi. Ve olumlu bir nokta: Antolojinin görsel unsurlarla desteklenmesi, orijinal ebatlarla basılması takdir edilmelidir.

İşin teknik yönleri bir yolla düzeltilir. Hayat memat mücadelesinde bunlar pek de önemli değil. On yıllardır teröre denk bir ortamda yaşama çabası içinde bulunan Filistin halkının durumudur şimdi asıl sıkıntımız, derdimiz.

İşbu antolojide yer alan "TAŞ" şiirimle bitiriyorum:

"olsaydım

bir taş olsaydım

gözünde yahudinin

filistinli taş olsaydım." (s. 213)

(Filistin Şiirleri Antolojisi, Anka Yay.,  İst., Ekim 2001, 256 s.)