Kırmızı et; çok tüketilince kalp-damar hastalıklarına, az tüketilince demir ve vitamin eksikliğine yol açıyor. Sağlıklı yaşam için vazgeçilmez gıda maddeleri arasında olmazsa olmazlarındandır kırmızı et. Ülkelerin refah düzeylerine paralel olarak ta etin tüketimi artış göstermektedir. Ancak bu besin maddesinin az tüketilmesi kadar, çok aşırı tüketilmesi de çeşitli sağlık sorunlarına neden olmaktadır.
Sağlıklı yaşam için en az yirmi kilo
Yapılan araştırmalara göre, Türkiye‘de bir kişinin yıllık ortalama kırmızı et tüketimi 15 kilo civarında kalırken, bu oran AB ülkelerinde 75, ABD‘ de ise 122 kiloya kadar çıkıyor. Sağlıklı bir yetişkinin yılda en az 20 kilo et tüketmesi gerektiği, çocuklarda ve demir eksikliği olan kişilerde ise bu miktarın üstünde bir tüketim olması gerektiği savunulmaktadır.
Çoğu zarar, azı karar
İnsanlar, kolesterol korkusu ile genelde kırmızı etten uzak dururlar. Oysaki hiç tüketmemek de birçok sağlık sorunlarını beraberinde getirir. Genelde, diyet yapanlar, kolesterolü olanlar, kalp hastaları kırmızı etten uzak durmaya çalışırlar. Oysa kırmızı eti tamamen diyetten çıkarmak doğru bir yaklaşım olmaz. Ancak bu istenildiği kadar yenilebilir anlamına da gelmez. Her besin maddesi gibi, kırmızı etin de fazla tüketilmesi sağlığımızı olumsuz etkiler, buna karşın hiç tüketmemek de sağlık sorunlarına sebep olabilir. Çünkü kırmızı et protein bakımından oldukça zengin bir besin kaynağıdır.
Protein, vücuttaki dokuların gelişmesi, yeni dokuların oluşması ve hasar gören dokuların tamiri için gereklidir. Ayrıca ette yüksek miktarda, kırmızı kan hücreleri için çok gerekli olan B12 vitamini, yanı sıra deri sağlığı ve yeni hücrelerin yapılanması için çinko bulunur.
Kırmızı et doymuş yağ miktarı ve kolesterol açısından dikkatli tüketilmelidir. Kırmızı et seviyorsanız mutlaka etin yağsız kısmı tercih edilmelidir. Etin görünen yağları temizlenip, pişirme şekline dikkat edilerek kolesterol problemi ve kalp hastalığı olanlarda haftada iki kez tüketebilir.
Kansızlık için kırmızı et!
Kansızlık problemi için özellikle kadınların kırmızı et tüketimine özen göstermeleri gerekir. Çünkü kırmızı ette yüksek miktarda demir bulunur. Etleri yağda kızartmak yerine ızgara, haşlama veya mikrodalga kullanarak pişirme yöntemleri seçilmelidir. Yağ kullanmak gerekirse, az ve ölçülü miktarlarda olmasına dikkat etmek gerekir.
Özellikle kansızlık problemi yaşayan hamilelere, kırmızı et tüketimi öneriliyor. Ayrıca vücuttaki demir eksikliğini gidermenin en güçlü yollarından biri de kırmızı et tüketimidir.
Püf noktası, pişirmek!
Bazıları ise eti, kanser riski taşıdığından, yememeye özen gösterirler. Hâlbuki kırmızı et sağlıklı bir şekilde hazırlanırsa vücuda daha yararlı hale gelir. Yanlış pişirme yöntemleri, etin bileşiminde birtakım değişikliklere neden olur. Bu da insan vücudunda, genlerde değişim yapabilecek "serbest radikaller" denen birtakım maddelere dönüşmektedir. Bu nedenle, mangalda pişirme veya kızartma gibi pişirme yöntemleri tercih edilmemelidir.
Etler kömürleştirilmemeli ve birden fazla kullanılmış yağda kızartma yapılmamalıdır. Ayrıca her zaman etin yanında C vitamini ve diğer antioksidanlardan zengin sebze ve meyveler veya bunların suları tüketilmeye çalışılmalıdır. Aşırı pişirilmiş etlerin tüketimi de bağırsak kanserine neden olmaktadır. Yemek borusu ve mide kanseri vakaları, geçmiş yıllarda oldukça artmaya başlamıştır. Yapılan araştırmalar, bunun sebebinin az miktarda lif tüketimi ve çok miktarda yağ tüketimi olduğunu kanıtlamıştır.
Aşırı tüketim mide kanserine yol açıyor
Amerika Kanser Derneği yaptığı bir açıklamada, aşırı miktarda et tüketimi ve bunun yanında yetersiz meyve ve sebze tüketiminin, mide kanseri ve benzeri rahatsızlıkların oluşmasında önemli rol oynadığını belirtmiştir. Bu sebeple etle birlikte bol sebze tüketimi önemlidir.
Kurban Bayramı‘na sayılı günler kala, uzmanlar kurban etlerinin tüketimi konusunda vatandaşları uyarıyor. Kurbanın kesilmesinin hemen ardından eti pişirip yemenin geleneksel alışkanlık olduğuna dikkati çekerek, bu miktarın 100-150 gramı geçmemesi ve bir günde sadece bir öğünde et tüketilmesi gerektiğini söyledi.
Protein kaynağı
Etin önemli bir protein kaynağı olduğunu ifade eden uzmanlar, etin pişirilme şeklinin de önemli olduğunu ve etin kızartma ya da kavurma şeklinde değil de haşlama, ızgara veya fırında pişirilerek tüketilmesinin daha uygun olacağını belirtiyor. Etin yanında mutlaka çiğ veya pişmiş sebze ve diğer besin grupları (meyve, ekmek) tüketilmesi uyarısında da bulunuyorlar. Sadece et ile beslenmenin birçok açıdan riskli olduğuna işaret eden uzmanlar, et tüketimi konusunda şu uyarılarda bulunuyorlar.
Et özellikle böbrek azot yükünü artırmaktadır. Diyabet, hipertansiyon, kanser ve kronik böbrek yetmezliği olan hastalar, bayramda da diyetlerine devam etmelidirler. Bir günde sadece bir öğünde kurban eti tüketilmelidir. Küçükbaş hayvan kesilmişse, yağlı kısımları iyice ayıklanmalıdır._ Bayram ziyaretlerinde mümkün olduğu kadar et yenilmemelidir. Eğer gittiğimiz yerde tüketilmesi zorunlu ise sembolik miktarlarda tüketebilirsiniz.