Ev sahibi olma hayali kuran milyonlarca vatandaşın hesapları şaştı. Yıllardır faizsiz finansman arayışında olanların can simidi gibi gördüğü "Evim" şirketlerine yönelik yeni kısıtlamalar adeta soğuk duş etkisi yarattı. Vatandaşın gözü telefonda, müşteri temsilcilerinden gelecek güncel ödeme planlarına kilitlenmişken, peşinatsız ve cüzi taksitlerle sisteme dahil olma rüyası çok daha ağır şartlara bağlandı.
Peşinat ve Vade Çıtası Yükseldi
Tasarruf finansman sisteminin sermaye yapısını güçlendirmek ve dezenflasyon sürecine destek vermek amacıyla BDDK'nın düğmeye bastığı aktarıldı.
Yeni düzenlemeyle birlikte azami erken teslim oranının yüzde 40'tan yüzde 45'e fırladığı kaydedildi. Kuradaki şansını beklemek istemeyenlerin artık toplam tutarın neredeyse yarısını ödemeden anahtarına kavuşamayacağı vurgulandı. Beklenen olmadı; sektördeki esneklik daraltılarak en erken teslim süresinin 150 günden 180 güne uzatıldığı ifade edildi.
Taksit Uçurumuna Neşter Vuruldu
Müşterilerin ödeme planlarında kafalar karışık olsa da en kritik eşiğin nihayet aşıldığına dikkat çekildi.
Şirketlerin müşteriyi çekmek için peşinatsız ve çok düşük taksitlerle başlattığı, teslim tarihi yaklaşınca ise devasa ara ödemeler talep ettiği sistemin önünün kesildiği belirtildi. Düzenlemeyle birlikte sözleşmelerdeki en düşük taksit tutarının, en yüksek taksitin üçte birinden az olamayacağı kuralının getirildiği paylaşıldı.
1 Milyonluk Araçta Tablo Ağırlaştı
Sistemin yeni işleyişine dair örnek tablolar incelendiğinde, 1 milyon liralık bir otomobil için yaklaşık 70 bin lira hizmet bedeli talep edildiği aktarıldı.
Sistemin anahtar teslimi için 450 bin liralık kotanın dolması şart koşuluyor.
Bu devasa rakamın ister peşin ister taksitle ödenebileceği, 12 ay vadeli peşinatsız bir planda aylık ödemelerin 83 bin 333 liraya ulaştığı kaydedildi. Daha uzun soluklu 60 ay vadeli senaryoda ise aylık taksitin 16 bin 666 liraya indiği, aracın tesliminin ise 27'nci ayda gerçekleşebileceği ifade edildi.
Paralar Enflasyona Yenik Düşüyor
Peşinatsız ve uzun vadeli planda sisteme girmenin, yüksek enflasyonist ortamda paranın zaman değerini yok ettiği ve alım gücünü erittiği vurgulandı.
Tasarruf şirketlerinde aylarca bekleyen birikimlere bankalar gibi herhangi bir kâr payı işletilmediği hatırlatıldı. Bu nedenle mağduriyet yaşamamak adına 6 aylık sürecin sonunda yüzde 45'lik kısmın tamamlanmasının en makul yol olduğu bildirildi.
Dar gelirlinin ev ve araba hayalini doğrudan etkileyen bu sert BDDK freninin, tasarruf finansman sektöründeki müşteri trafiğine nasıl yansıyacağı merak ediliyor.