Doğan Cüceloğlu evlenip boşanmış bir danışanının yeniden evlenecek olsam kişiyi daha iyi tanıyabilmek için şunları sorardım ifadesini dikkate alır ve danışanın bu konudaki düşüncelerini okuyucuyla paylaşır:
1-Aç olduğu zaman nasıl davranıyor ve nasıl hissediyor buna bakardım. Böyle durumlarda yeterli olgunluğa ulaşmamışsa sabırsız ve bencil davranabiliyor.
2-Öfkeli olduğu zaman nasıl konuşuyor nasıl davranıyor dikkatle gözlemlerdim. Bencil insanın kızgınlığı ile olgun insanın kızgınlığı farklıdır. Diyebilirim ki bir insanın olgunluğunun en iyi göstergesi öfkesini nasıl yönettiğidir.
3-Yorgun olduğu zaman nasıl davranıyor? Olgun bir insan ne kadar yorgun olursa olsun karşısındaki kişiyi düşünerek hareket eder.
4-Kendini yalnız hissettiği anlarda ne yapar? Suçlayıcı bir tavır içinde mi olur yoksa hayatı bu halleriyle kabul edip kendisiyle barışır mı? Bunları dikkate alırdım…
Hanımefendi edindiği tecrübeleri dikkate alarak eş adayını dört soru ile tanıyabileceğini ifade etmiş ancak insanlar edindikleri tecrübeleri soruya dökecek olurlarsa buna onlarca soru daha ilave edilebilir. Yaşadıklarımızı, gördüklerimizi ya da duyduklarımızı dikkate alarak hanımefendinin sorularına şunlar da ilave edilebilir diye düşünüyorum:
5-Beklenmedik bir sorunla karşılaştığında ne yapar? Karamsarlığa kapılıp vaz mı geçer yoksa pratik çözümler üreterek sorunu ortadan kaldırır mı?
6-Sevincini, mutluluğunu ya da hüznünü paylaşır mı yoksa bunu bir zayıflık olarak görüp baskılar mı?
7-Kırıldığında bunu ifade mi eder yoksa pasif agresif tavırlar sergileyerek öfkeye mi dönüştürür?
8-Hata yaptığında özür mü diler ya da zeytinyağı gibi yüzeye çıkıp kendini haklı göstermeye mi çalışır?
9-Bir başarı elde ettiğinde duygularını nasıl ifade eder?
10-Verilen sırrı saklar mı? İnsanlarla ilişkilerinde neyi merkeze alır?
11-Sevdiği insanları kayırır mı yoksa muhatap olduğu kişi kim olursa olsun hakkaniyet ile mi hareket eder?
12-Kendisinden özür dileyeni affeder mi yoksa öfkesini kine dönüştürüp sürdürür mü?
13-Dostlarından biri sıkıntıya düştüğünde ne yapar? Onun yanında mı yer alır yoksa uzaklaşmaya mı çalışır?
14-Dostlarını özel günlerde arayıp hâl hatır sorar mı?
15-Boş zamanlarını nasıl değerlendirir? Televizyon ve internet başında kalmayı mı tercih eder yoksa hayatına anlam katacak işlerle mi meşgul olur?
16-Muhtaç duruma düşmüş birinin halini anlattığınızda duyarsız mı kalır yoksa yardımcı olmak için harekete mi geçer?
Bu sorular sadece eş adayına değil hayatımızda yer alan herkese sorulabilir ve yakınlık kurduğumuz insanlarla müştereklerimizin ya da ayrıldığımız noktaların farkına varabiliriz. Ancak sorduğunuz sorulara verilen cevap ne olursa olsun gerçeği yansıtmayacaktır. Zira insanlar tutum ve davranışlarını yönlendiren temel düşüncelerini perdenin arkasına saklar ve gizli tutarlar.