Millî Gazete Genel Yayın Yönetmeni Mustafa Kurdaş…
Kurdaş, birkaç ay önce bir vesile ile Samsun Çarşamba’ya gitti. Son derece çarpıcı bir gözlemini aktardı: “Çarşamba’da, Erbakan Hocamızın kurduğu Şeker Fabrikası her şeyi ile duruyor, satılmamış ama işletilmiyor, atıl!”
Bana çok ilginç geldi bu durum… Fabrika neden işletilmiyor? Neden atıl?
Önce Mustafa Kurdaş’ın, TV5’te Buyurun Başlıyoruz programında dile getirdiği hususları dikkatlerinize sunmak istiyorum.
Sonrasında da bu fabrikanın neden kapalı tutulduğunun kapısını aralayalım. Buyursunlar;
* “Benim bizzat müşahede ettiğim bir husus; Samsun-Çarşamba’da bir şeker fabrikası var. Ben geçtiğimiz yıl içerisinde, 5-6 ay önce, Samsun'a gittim, Çarşamba’ya gittim. Çarşamba’da, Erbakan Hocamızın yaptığı şeker fabrikasının ayakta olduğunu ama üretim yapmadığını gördüm. Bekçileri var, işçisi yok, çalışanı yok. Tesis orada atıl olarak bırakılmış durumda. Tesis var, satılmamış da ama işletilmiyor!”
* “Zaten AK Parti iktidarı döneminde biliyorsunuz neyimiz var, neyimiz yok sattık. Satılamayacak olanları da Varlık Fonu’na devrettik. Ne için? Borçlanmaya teminat olsun diye! Bunlar da çok fazla gündeme getirilmiyor. Yani bu Varlık Fonu altındaki bünye?”
* “O kadar büyük zenginliklerimiz, varlıklarımız heba edildi ki! Ama bu fabrikalar var ya; çimento fabrikaları, şeker fabrikaları... Ve daha çok sayıda fabrikalar. Satılan fabrikalar, yok edilen fabrikalar… Arsaları için satın alınan fabrikalar… Adam satın alıyor fabrikayı, sadece arsası için!”
* “Şimdi Samsunlular, Çarşambalılar o şeker fabrikasının haline baksınlar! Her gün önünden geçip gidiyorlar. 20 yıldır iktidarsınız ancak bütün fabrikalar çalışamaz hale gelmiş, üretemeyen bir Türkiye olmuş. Sadece alan satan memnun. Tüccar devlet! Zaten motto buydu. Ama fabrikalar alınıp satılırken sadece kendileri kazandı! Bu ülke kazanmadı!”
“YENİ FABRİKALAR KURMA TAAHHÜDÜ DE VERİLMELİ!”
Millî Gazete Genel Yayın Yönetmeni Mustafa Kurdaş’a göre, Kılıçdaroğlu ve Millet İttifakı, yeni fabrika taahhütlerinde de bulunmalı! Okuyalım:
* “Sayın Kemal Kılıçdaroğlu diyor ki, “Biz bu satılan fabrikaları geri alacağız!” Bu tamam ama bunun yanında aynı zamanda yeni fabrikalara da ihtiyacımız var. Bence Millet İttifakı ve Sayın Kılıçdaroğlu, bazı bölgelerde ve şehirlerde yeni ve sıfırdan fabrika kurma taahhüdünü de vermeli! Yeni fabrikalar... Sıfırdan, yeni, istihdam için, işsizlikle mücadele için, yeni ve sıfırdan. Gerektiğinde devlet eliyle bunu yapmak gerekiyor. Devlet bunu yapabilecek güçtedir.”
* “Nüfus ve demografik yapının bütünüyle Marmara'ya kaymasıyla büyük bir dengesizlik oluştu. Büyük şehirlerin daha da büyümesi büyük bir dengesizlik. Başka sorunlar da ortaya çıkıyor; psikolojik sorunlar, sosyal sorunlar, geçim sıkıntıları, üretim problemleri. Ve diğer şehirlerimiz de adeta boşaldı. Bir şehir düşünün; sürekli göç veriyor. O zaman bizim yeni fabrikalar kurmamız lazım. Her şehre gerekirse yeni yatırımlar planlanmalı, yeni fabrikalarla hem göçün önüne geçilmeli, sosyal sorunların önüne geçilmeli ve geçim Anadolu'da sağlanmalı.”
PEKİ AMA ÇARŞAMBA ŞEKER FABRİKASI NEDEN HÂLÂ KAPALI!
Erbakan Hocamızın kurduğu Çarşamba Şeker Fabrikası’nın kapısı neden hâlâ kilitli? Satılmadığı halde neden bu fabrikada üretim yapılmıyor?
Bu sorunun cevabını aradım! Edindiğim bilgiler şunlar:
* Samsun / Çarşamba, Bafra, Kavak, Terme, Tekkeköy, Ondokuzmayıs ve Alaçam ilçelerinde son 10 yılda pancara talep olmamış! Sadece Lâdik ilçesinde çok az miktarda pancar üretimi olmuş!
* Dolayısıyla pancar üretiminin giderek azalması sonucu fabrikada en son 2010/2011 yılı kampanyası yapılabilmiş. Bu kampanya döneminde 82 bin 300 ton pancar işlenmiş. 2011’den sonra da Çarşamba Şeker Fabrikası’nın kapısına kilit vurulmuş!
Peki, Çarşamba, Bafra, Kavak, Terme, Tekkeköy, Ondokuzmayıs ve Alaçam ilçelerinde pancar üretimi neden durma noktasına geldi;
* Mazot fiyatları… Elektrik fiyatları… Üretim maliyetinin zirveye ulaşması… Roket gibi fırlayan gübre fiyatları… Yüksek işçilik ücretleri… Pancardan elde edilen gelirin maliyeti bile karşılamaması olabilir mi acaba?
Bu sonuçtan kim sorumlu?
***
Çarşamba Şeker Fabrikası’yla ilgili bazı bilgileri de paylaşayım bu vesileyle:
* 17.11.1976 tarih ve 7/17273 Sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yatırım programına alınan Çarşamba Şeker Fabrikası’nın ihalesi 15.11.1977 tarihinde yapılarak, fabrikanın kuruluş çalışmalarına başlandı. Fabrika, 8 Aralık 1989 tarihinde işletmeye açılabildi.
* Çarşamba Şeker Fabrikası, Ayvacık yolu üzerinde Samsun-Trabzon karayoluna 4 km, Çarşamba şehir merkezine 2 km mesafede olan bir fabrika. Fabrikanın kuruluş kapasitesi günlük 3 bin ton, kristal şeker üretimi yıllık 43 bin ton, melas üretimi 19 bin ton, yaş pancar posası üretimi ise 135 bin ton olarak planlandı.
* Fabrika, 921 dekar alana kurulu. Bölge arsaları ile birlikte bin 13 dekar alana sahip. Fabrikada 90 adet lojman, 27 odalı işçi yatakhanesi, 25 odalı memur misafirhanesi bulunmakta.
* Türkiye’de ilk defa 1996 yılında ithal ham şekerden kristal şeker üretimi, Çarşamba Şeker Fabrikası’nda yapıldı. Günlük 500 ton ham şeker işleme kapasitesine ulaşıldı.
* Fabrika, yukarıda da değindiğim gibi 2010/2011 yılı kampanyasından sonra şeker üretimine ara verdi. Üretimi yapılan az miktardaki pancar, 2017 yılına kadar Çorum Şeker Fabrikası’nda işlendi. 2018 yılında Çorum Şeker Fabrikası’nın özelleştirilmesi sonrasında fabrika için yetiştirilen pancarlar, Kastamonu Şeker Fabrikası’nda değerlendirildi.