Van‘daki depremde hayatını kaybedenlerin yakınları ve zarar görenlerin Tüketici Mahkemelerinde dava açma haklarının bulunduğu bildirildi.
Tüketiciler Birliği Onur Kurulu Başkanı Aydın Ağaoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Van‘daki depremlerde hayatını kaybedenler, evsiz kalanlar olduğunu hatırlatarak, ‘‘Depremzedeler, Tüketici Mahkemesi‘nde dava açmalıdır.
Van‘da 23 Ekim ve 9 Kasım‘da meydana gelen depremlerde hayatını kaybedenlerin yakınları ve zarar görenlerin, maddi ve manevi tazminat talebiyle Tüketici Mahkemelerinde dava açma hakları bulunuyor. Yargıya başvuracak mağdur tüketiciler, 4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun‘un 23. maddesinin ikinci fıkrası gereğince dava açarken harçtan da muaf olacak‘‘ diye konuştu.
Ağaoğlu, yıkılan binaların müteahhitlerine karşı izlenmesi gereken yargısal süreçle ilgili şu bilgileri verdi:
‘‘Cumhuriyet Savcılığının sorumluların cezalandırılması hakkındaki soruşturması dışında, yıkılan binalardan ötürü zarar gören depremzedelerin de takip etmeleri gereken hukuki süreç bulunmaktadır. Bu noktada binaların yaşı da önemli değildir. Çünkü Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun‘un 4. maddesine göre binalar için öngörülen garanti süresi 5 yıldır. Ne var ki, aynı madde, ‘Ancak, satılan malın ayıbı, tüketiciden satıcının ağır kusuru veya hile ile gizlenmişse zaman aşımı süresinden yararlanılamaz‘ hükmünü içerdiğinden, yıkılan yapılar beş yıldan daha önce inşa edilmiş olsalar bile gizli ayıplı olduğundan müteahhitlerin sorumluluğu on yıl boyunca devam etmektedir. Tüketici Kanunu‘nun ayıplı mal ile ilgili 4. maddesi 2. fıkrasının son bendi; ‘Tüketici, ayıplı malın neden olduğu ölüm ve/veya yaralanmaya yol açan ve/veya kullanımdaki diğer mallarda zarara neden olan hallerde imalatçı-üreticiden tazminat isteme hakkına da sahiptir‘ demektedir.‘‘
Hayatını kaybedenlerin varislerinin, eşya veya binasında hasar oluşan mağdurların, dava açma hakkının bulunduğunu vurgulayan Ağaoğlu, şöyle dedi:
‘‘Bu davalarda sadece binadaki maddi kayıp değil, yıkım nedeniyle ortaya çıkan her türlü maddi ve manevi zararın da tazmini talep edilebilecektir. Van Barosu da bu konuda bir komisyon oluşturarak, depremzedelerin yanında yer almalıdır. Tüketiciler Birliği de konunun takipçisi olacak, davaya müdahil sıfatıyla katılabilecek, hatta gerekirse bizzat dernek olarak davayı açabilecektir.‘‘
-‘‘Tüketici evin bedeli ve ortaya çıkan zararın tazminini isteyebilir‘-
Bursa Barosu Tüketici Hakları Komisyonu Başkanı Okan Dursun ise ilgili kanunda ‘‘ayıplı mal‘‘ ile kastedilenin, alınan bir ürünün ya da yararlanılan hizmetin hukuki ve teknik eksikliklerin bulunması olduğunu belirtti.
Van depreminde yıkılan evlerde teknik eksikliğin ortaya çıktığını ifade eden Dursun, şunları kaydetti:
‘‘Teknik eksiklik var ki yıkılıyor. Donatıları, demir ve betonu eksik atılmıştır, beton kalitesi düşüktür. Teknik eksiklikler olduğu için ayıplı mala girer. Eksikliğin öğrenilmesinden itibaren tüketiciye hak doğar. Burada gizli ayıp söz konusudur. Gizli ayıp, depremle birlikte ortaya çıkmıştır ve tüketiciye bu konuda dava açma hakkı doğmuştur.‘‘
Tüketicinin zararının tazminini talep edebileceğini dile getiren Dursun, ‘‘Hem ödedikleri bedel hem de bundan doğan zarar var. Örneğin, ev yıkıldığı için aileye bakmakla yükümlü olan baba vefat etmiştir. Sonuçta ailenin geçimi sağlanamayacaktır. Destekten yoksun kalındığı için tazminat hakkı var. Evin bedeliyle sınırlı değil zarar. Tüketici, tüm zararı için Tüketici Mahkemelerinde dava açabilir‘‘ dedi.