En son 2013 yılında hazırlanan raporlara göre 485 olan aktif kırık sayısı, arazide yürütülen titiz çalışmaların ardından tam 700'e yükseldi. Haritaya yeni eklenen 215 fay hattı, yer altındaki tektonik yapının aslında ne kadar karmaşık ve tehlikeli bir boyutta olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Mühendislik Hesapları Baştan Aşağı Değişiyor
Süreci inşaat ve yapı güvenliği cephesinden ele alan Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Deprem Teknolojileri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Şevket Özden, çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Özden'e göre, yeni keşfedilen fay hatları ağırlıklı olarak Doğu Anadolu ve Kuzey Anadolu fay sistemlerinin çevresinde kümeleniyor.
Ortaya çıkan bu genişletilmiş harita, ülkenin genel sismik karakterini baştan yazmıyor. Ancak mikro boyutta yapılacak mühendislik projelerine doğrudan etki edecek. Her fay kırığının kendine özgü bir uzunluğu var. Sarsıntı üretme ve tekrarlama periyotları da birbirinden tamamen farklı. Uzman isim, inşaat sektöründeki sahaya özel risk analizlerinde, aletsel büyüklük beklentilerinin artık mecburi olarak bu yeni verilere göre hesaplanacağını kaydetti.
Gizli Kırıklar Devrede: Fay Sayısı 1000'i Aşabilir
Sismik tehdidin boyutlarına dair bir diğer kritik açıklama ise Prof. Dr. Süleyman Pampal'dan geldi. Türkiye topraklarının neredeyse tamamının aktif risk altında olduğunu belirten Pampal, henüz haritalara yansımamış örtülü fayların varlığına dikkat çekti. Çalışmalar derinleştikçe aktif kırık sayısının 1000'in üzerine çıkması bekleniyor.
Karadeniz şeridinde ise durum çok daha karmaşık. Bilinen Kuzey Anadolu Fay Zonu haricinde; Gürcistan'dan başlayıp Zonguldak'a kadar ilerleyen yepyeni fay sistemlerinin bulunduğu tespit edildi. Bu kırıklar hem denizin içinden hem de karadan devam ediyor. Fakat Pampal, bölgenin sahip olduğu yoğun orman dokusunun sahada yapılan jeolojik incelemeleri yavaşlattığını ve tespitleri zorlaştırdığını belirtiyor.
Yedisu Fayı Alarm Veriyor: 250 Yıllık Korkutan Sessizlik
Yeni haritada kırmızı alarm veren bölgeler uzmanların da yakın takibinde. Prof. Dr. Pampal; Orta Marmara, Güney Marmara ve Gemlik-İznik hattındaki sismik hareketliliğin altını özenle çizdi. Ancak tecrübeli uzmanı asıl endişelendiren lokasyon, Erzincan ile Bingöl sınırları arasında konumlanan Yedisu Fayı oldu.
Bu tehlikeli hat yaklaşık 200 ile 250 yıldır uyuyor. Suskunluğu ürkütücü boyutta. Tarihsel kayıtlara bakıldığında 7,4 büyüklüğünde yıkıcı afetlere neden olduğu bilinen bir kırık. Yılların getirdiği devasa bir enerji birikimi var.