Çocuklara gıda güvenilirliğini öğretmenin en kolay yollarından biri, doğruları uygulamalı olarak göstermek ve bunun neden uygulandığını onlara aktararak anlatmak olacaktır.
Sağlıklı bir yaşam için bunları çocuklarınıza öğretin!
* Gıdalara dokunmadan önce ve sonra ellerini su ve sabunla yıkaması gerektiğini öğretin.
* Mikropların nasıl ürediğini anlatın. Akılda kalması için renkli resimlerden faydalanabilirsiniz.
* Açıkta satılan yiyecekleri satın almamasını öğütleyin.
* Gıda satın alırken mutlaka etiketindeki son tüketim tarihini okumalarını, son tüketim tarihi yakın olanları veya geçenleri satın almamaları gerektiğini anlatın.
* Süt, yoğurt, köfte ve yumurta gibi gıdaları mutfak masasının / tezgâhının üzerinde bırakmaması ve hemen buzdolabına koyması gerektiğini, çünkü bu tür protein içeriği yüksek besinlerin oda sıcaklığında çok çabuk bozulacağını anlatın.
* Okul çağındaki çocukların beslenme çantalarını ve yiyeceklerini kalorifer üzeri gibi sıcak yerlerde bekletmeyin. Beslenme çantalarını hiçbir zaman yere koymayın.
* Sebze ve meyveleri bol suda iyice yıkamasını öğütleyin.
* Piştikten sonra yemeyeceği veya artan yemekleri 2 saatten fazla oda sıcaklığı, tezgâh veya yemek masasında bekletmemesi ve derhal buzdolabına kaldırılması gerektiğini öğretin.
* Yere düşen yiyecekleri asla yememesi, yere düşen çatal, kaşık vb. şeyleri kullanmaması gerektiğini öğütleyin.
* Çizilmiş, çatlamış, kırık tabak ve bardakları kullanmaması gerektiğini öğretin.
* Boş kutu, paket veya çöpleri, mutfak tezgâhına ya da yemek masasına bırakmaması gerektiğini anlatın.
Artan yemekler ağlamasın!
* Pişirme sonrasında kalan yemeklerin aktarıldığı yüzeylerin, araç ve gerecin temiz ve hijyenik olmasına özen gösterin.
* Gıda güvenilirliğini sağlamada ve gıda kaynaklı hastalıkları engellemede en önemli hususlar, hızlı soğutma ve servis öncesi uygun sıcaklıkta yeniden ısıtma işlemleridir.
* Artan yemekleri saklarken küçük miktarlara ayırın. Büyük miktarlar daha geç soğur. Soğutma için 6 cm yüksekliğini geçmeyen sığ tepsiler kullanın.
* Sıcak bir yemeği asla buzdolabına koymayın. Hızlı soğutma için yemekleri buz dolu kapların içinde bekletebilirsiniz.
* Yemekleri soğuturken sık sık karıştırmayın. Bu yöntem, yemeğin tüm kısımlarına soğuk havanın ulaşmasını sağlar.
* Soğutulan yemeklerin üstünü kapatın ve servis edene kadar buzdolabında bekletin.
Önemsemediğimiz kuralların faturası ağır oluyor!
Yaygın olarak bilinir ki besinler uygun koşullarda saklanmazlarsa bozulurlar ve böylece gözle görülür bir bozukluk meydana gelir ve sonuçta besin atılır... Bu savurganlıktır. Diğer taraftan gözle görülmeyen bozukluk ise sağlık bozucu olabilir. Gözle görülür ve görünmez şekilde, besinlerin bozulmasıyla vücuda alınan mikroplar ve zehirler fazla alındığında ani hastalık yapar. Az alındığında vücutta birikerek yıllar sonra kanser gibi hastalıkların ortaya çıkmasına neden olabilir.
Bağırsak enfeksiyonları ülkemizde neden yaygın?
Hiç düşündünüz mü neden bağırsak enfeksiyonları ve bulaşıcı sarılık ülkemizde yaygındır? Nedeni mikroplu besinler ve içeceklerdir. Ya nedenini bilmediğimiz hastalıklara ne demeli? Nedeni bilinmeyen bazı kanserlerin, nedeni bilinmeyen felçlerin, alerjinin ve diğer bazı hastalıkların yiyecek ve içeceklerimizle aldığımız mikrop ve zehirlerden olabileceğini düşündünüz mü? Nedir bu mikrop ve zehirlerin zararları? Örneklerle sıralayacak olursak;
* Taze peynirler, pastörize ve sterilize edilmemiş sütler, bağırsak enfeksiyonu ve verem gibi hastalıkları yapan mikropları veya bunların toksinlerini taşıyabilirler.
* İyi pişmemiş et, et ürünleri ve çiğ yumurta bağırsaklarda bakteri ve parazit enfeksiyonları yapabilir.
* İyi yıkanmamış sebzelerle yine mikrop ve parazitler vücuda girebilir.
* Nemli ve ılık yere saklandığından gözle görülür ve görülmez şekilde küflenmiş peynir, çökelek, ceviz, fındık, fıstık, bulgur, pirinç, kuru meyve ve meyve ezmelerinden küf zehirleri vücuda alınabilir.
* Uygun şekilde yapılmamış, başka amaçlar için yapılmış plastik kaplarda besinleri saklayarak- bazı aileler boşalan deterjan kovalarında pekmez, süt, yoğurt gibi yiyecekleri saklarlar- bu tür plastiklerden zehirli maddelerin besinlere geçmesine sebep olurlar. Unutmamak gerekir her zaman için en uygunu cam kaplardır.
* Fabrika atıklarıyla kirlenmiş sulardan elde edilen ürünlerle zehirler vücuda alınabilir.
* Temizliğe dikkat edilmeden lokantada severek yediğimiz yemekler besin zehirlenmesi yapabilir.
* Uygun saklama koşullarında saklanmaması nedeniyle küflenmiş gıdaların küflü kısımlarını atarak kalan kısmını kullanırız. Aslında bozulma bütün gıdayı etkilemiştir (ör: salça, yoğurt)
* Mikrodalgaları sürekli kullanma. Acil durumlarda olmak şartıyla kullanmalıyız. Çünkü zararı devamlı kullanmakla görülüyor.
Elektrik kesintisinde ne yapmalıyız?
* Genel olarak 4 saatten daha uzun olmayan elektrik kesintilerinde gıda maddeleri güvenli kalır.
* Buzdolabının ve dondurucunun kapağı gerekmedikçe açılmamalıdır. Sıcak havanın soğuk havayı ısıtması önlenmelidir.
* Birkaç gün elektrik kesintisi olması durumunda derin dondurucu içine kuru buz ya da blok buz konulmalı ve et, süt, tavuk ürünleri yerleştirilmelidir.
* Tamamen derin dondurucu işlevi gören dolaplar yaklaşık 2 gün, buzdolabı dondurucuları ise 1 gün kapalı tutulduğu sürece donmuş gıdalar saklanabilir.
* Çözünmüş gıdalar uygun şekilde pişirilerek hemen tüketilmeli, bozulma şüphesi olduğunda atılmalıdır.
Dikkat!
Dondurucudaki gıdalarda buz kristalleri varsa hemen tekrar dondurulup en kısa sürede tüketilmelidir.